Nghị luận về vẻ đẹp của người nông dân trong tác phẩm Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

Nghị luận về vẻ đẹp của người nông dân trong tác phẩm Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

Bài làm

Loading...

Trong chiều dài lịch sử bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc, đã bao lần tổ quốc ta lâm nguy và thời nào cũng thế, cứ hễ tổ quốc bị xâm lăm là nhân dân lại đứng lên can trường mà quyết chiến với quân địch. Đã có biết bao nhiêu máu xương của nhân dân ta đổ xuống để làm dày thêm lớp ngăn bước tiến quân thù và một trong số đó là sự hi sinh quả cảm của những người nghĩa sĩ nông dân Cần Giuộc trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Vẻ đẹp hình tượng người nông dân đã được Nguyễn Đình Chiểu khắc họa vô cùng rõ nét trong “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”.

Hình ảnh của họ hiện lên đầu tiên không có gì là cao lớn mà vô cùng nhỏ bé, giản dị, rất đỗi thân quen:

“Nhớ linh xưa
Côi cút làm ăn,
Riêng lo nghèo khổ,
Chưa quen cung ngựa đưa tới trường nhung
Chỉ biết ruộng trâu ở theo làng hộ;

Việc cuốc, việc cày, việc bừa, việc cấy, tay vốn làm quen;
Tập khiên, tập mác, tập giáo, tập cờ, mắt chưa từng ngó.”

Mới đầu họ chỉ là những người nông dân Nam Bộ hết sức bình thường của quê hương, của thửa ruộng, của miếng cơm manh áo. Thậm chí chưa bao giờ biết tới cái gọi là chiến tranh, ngựa hay trường nhung đều là những định nghĩa hết sức xa lạ với họ. Cuộc sống của những người nông dân ấy quanh quẩn với con trâu, thửa ruộng, quanh năm lam lũ, cần cù chịu thương, chịu khó.

Ấy vậy mà, họ chính là những viên ngọc được bọc lớp bùn bên ngoài. Khi có những “kẻ ngoại bang” xâm lăm bờ cõi, họ cũng biết ghét, biết căm:

“Tiếng phong hạc phập phồng hơn mười tháng, trông tin quan như nắng hạn trông mưa.
Mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói mọi như nhà nông ghét cỏ.”

Rồi họ đâu chỉ biết căm mà còn nung nấu cả trong lòng những ý định muốn đánh đuổi quân cướp nước ra khỏi lãnh thổ khi họ đã ý thức được sự xấu xa của quân thù cũng như nhiệm vụ của bản thân:

“Đêm thấy bòng bong che trắng lớp, những muốn ăn gan;
Ngày xem ống khói chạy đen xì, toan ra cắn cổ.
Một mối xa thư đồ sộ, há để ai chém rắn đuổi hưu;
Hai vầng nhật nguyệt chói lòa, đâu dung lũ treo dê bán chó.
Nào đợi ai đòi ai bắt, phen này xin ra sức đoạn kình.
Chẳng thèm trốn ngược trốn xuôi, chuyến này dốc ra tay bộ hổ.”

Vẻ đẹp của họ cứ dần dần hiện ra bên dưới lớp áo đơn sơ, giản dị. Họ không phải con nhà binh, họ ra trận với một lòng nhiệt huyết xô bồ chứ không phải a bằng sự chuẩn bị kĩ lưỡng về vũ trang thế nhưng lòng những người nông dân chân chất ấy có bao giờ kém tinh thần hơn những chiến sĩ ngoài kia:

“Vốn chẳng phải quân cơ, quân vệ, theo giòng ở lính diễn binh;
Chẳng qua là dân ấp, dân làng, mến nghĩa làm quân chiêu mộ
Mười tám ban võ nghệ, nào đợi tập rèn;
Chín chục trận binh thư, không chờ bài bố.
Ngoài cật có một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu, bao ngòi,
Trong tay dùng một ngọn tầm vông, chi nài sắm dao tu, nón gỗ.
Hỏa mai đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia;
Gươm đeo dùng một ngọn dao phay, cũng chém đặng đầu quan hai nọ
Chi nhọc quan Quản gióng trống kỳ trống giục, đạp rào lướt tới, coi giặc cũng như không.
Mặc kệ thằng Tây bắn đạn nhỏ, đạn to, xô cửa xông vào, liều mình như chẳng có.
Kẻ đâm ngang, người chém dọc, làm cho mả tà, mả ái hồn kinh.
Bọn hè trước, lũ ó sau, trối kệ tàu thiếc, tàu đồng súng nổ.
Những lăm lòng nghĩa sau dùng, đâu biết xác phàm vội bỏ.
Một chắc sa trường rằng chữ hạnh, nào hay da ngựa bọc thây;
Trăm năm âm phủ ấy chữ quy, xá đợi gươm hùm treo mộ
Đoái sông Cần Giuộc, cỏ cây mấy dặm sầu giăng;
Chẳng phải án cướp, án gian đày tới, mà vi binh đánh giặc cho cam tâm.
Vốn không giữ thành, giữ lũy bỏ đi, mà hiệu lực theo quân cho đáng số.”

Ta có thể nhận ra ở những người nghĩa sĩ là lòng quả cảm tuyệt đối, không màng tới tính mạng, chính vì sự chân chất vốn có của một người nông dân mà họ vào trận với tinh thần hăng hái, quyết chiến với quân thù. Lòng họ chỉ hướng về một chiến thắng, hướng về phải tiêu diệt cho bằng sạch những quân gian ác đang làm khổ nhân dân cả nước. Vào trận rồi thì xá gì là tính mạng, xá gì phải từ giã cuộc đời.

Có thể cả đời của những người nghĩa sĩ ấy chưa bao giờ biết đến chính trị, tổ quốc, suốt đời chỉ gắn với mảnh vườn, thửa ruộng nhưng ở họ lại những suy nghĩ khiến cho ai cũng phải khâm phục:

“Tấc đấc ngọn rau ơn chúa, tài bồi cho nước nhà ta
Bát cơm manh áo ở đời, mắc mớ chi ông cha nó?
Vì ai khiến quan quân khó nhọc, ăn tuyết nằm sương?
Vì ai xui hào lũy tan hoang, xiêu mưa ngà gió?
Sống làm chi theo quân tả đạo, quẳng vùa hương, xô bàn độc nghĩ lại thêm buồn;
Sống làm chi ở lính mả tà, chia rượu ngọt, gặm bánh mì, nghe càng thêm hổ.
Thà thác mà đặng câu dịch khái, về sau tổ phụ cũng vinh,
Hơn còn mà chịu chữ đầu Tây, ở với man di rất khổ.”

Lòng họ cũng hiểu những điều “chết vinh còn hơn sống nhục” và một lòng biểu lộ tình yêu tổ quốc, sự kính trọng với cha ông ta. Chính vì những lí tưởng cao đẹp ấy mà họ đã hi sinh cho nhân dân, cho tổ quốc máu xương của mình để lại giữa những người ở lại, giữa thiên nhiên, giữa trời đất niềm xót xa khôn tả:

“Chùa Lão Ngộ năm canh ưng đóng lạnh, tấm lòng son gửi lại bóng trăng rằm;
Đồn Tây Dương một khắc đặng rửa hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ.
Đau đớn mấy, mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong lều,
Não nùng thay, vợ yếu chạy tìm chồng, con bóng xế vật vờ trước ngõ.”

Quả thực là:

“Nước mắt anh hùng lau chẳng ráo,thương vì hai chữ thiên dân.
Cây nhang nghĩa khí thắp nên thơm, cám bởi một câu vương thổ.”

Những người nghĩa sĩ Cần Giuộc là những anh hùng không chỉ là hình tượng mà là những tượng đài vĩ đại trong lịch sử dân tộc. Bức tượng đài ấy không hề vô hồn mà đẹp đẽ, sống động bởi tất cả khí chất hiên ngang, can trường của một tấm lòng yêu nước cao cả, một sự hi sinh vì tổ quốc, vì chính nghĩa, hình ảnh của họ sẽ còn mãi trong tim mỗi người ở lại.

“Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu là khúc tráng ca hào hùng ca ngợi vẻ đẹp của những nghĩa sĩ Cần Giuộc, những nghĩa sĩ nông dân chân chất mà can trường, vĩ đại, sinh ra nhỏ bé mà ngã xuống lớn lao. Chính họ là một phần đưa dáng đứng Việt Nam vươn mãi.

Loading...
Content Protection by DMCA.com