Phân tích hình tượng nhân vật Huấn Cao trong Chữ người tử tù.

Phân tích hình tượng nhân vật Huấn Cao trong Chữ người tử tù.

Hướng dẫn

Loading...

Hình tượng nhân vật Huấn Cao được hiện lên qua sự miêu tả của tác giả là người có tài, có tâm và có khí phách phi thường. Là anh hùng trong thời loạn lạc, muốn thực hiện chí lớn để giúp dân giúp nước nhưng Huấn Cao đã bị bắt, sắp phải chịu án tử nhưng người chiến sĩ dũng cảm ấy vẫn thể hiện một ý chí sôi sục, một tinh thần quả cảm khiến người đọc phải trầm trồ thán phục.

Rất nhiều người đã đánh giá rằng Huấn Cao là nhân vật đẹp nhất của đời văn Nguyễn Tuân. Bởi bằng ngòi bút của Nguyễn Tuân, Huấn Cao hiện lên là một đấng tài hoa nghệ sĩ, một bậc anh hùng nghĩa khí và một con người ngời sáng thiên lương.

Nguyễn Tuân đã dùng ngòi bút sắc sảo nhưng hết sức chân thật để miêu tả cái tìa của Huấn Cao. Trong truyện, nhà văn tô đậm cái tài viết chữ đẹp của ông Huấn. Như ta đã từng biết: chữ Hán là một chữ hội ý, hội hình, nét chữ đẹp, nghĩa chữ sâu. Cho nên viết chữ đẹp là một bộ môn nghệ thuật có từ cổ xưa và rất cao siêu (gọi là thư pháp). Tài năng hội họa thì nhiều, nhưng họa sĩ có tài thư pháp thì rất hiếm hoi. Chữ trong những tác phẩm thư pháp không phải là sản phẩm của sự khéo tay, quen việc, thạo nghề của môt người thợ. Trái lại, mỗi lần đặt bút đối với nhà thư pháp là một lần sáng tạo. Mỗi nét bút là sự tập trung cao độ, kết tụ tinh hoa và tinh huyết của người nghệ sĩ. Mỗi nét chữ đều là sự hiện hình của những khát khao thầm kín mà lãnh liệt chất chứa trong thẳm sâu tâm hồn, trong nhân cách của người viết. Chữ Huấn Cao là nhân cách cao khiết phi thường của Huấn Cao. Nó quý giá không chị vì được "viết rất nhanh và rất đẹp", không chỉ vì "đẹp lắm, vuông lắm" mà quan trọng hơn là những nét vuông vắn tươi tắn nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con người. Hiểu như thế ta mới thấy được tại sao Nguyễn Tuân lại để cho viên quản ngục khao khát "có được chữ ông Huấn mà treo là có một vật báu trên đời". Chữ của Huấn Cao đã trở thành mơ ước suốt cả cuộc đời quản ngục. Và để đạt được ước mơ ấy quản ngục đã dám coi thường cả quyền lợi của một viên quản ngục và cả sự an nguy đến sinh mệnh mình.

Ngoài tài năng hiếm có, Huấn Cao còn là một con người có ý chí kiên cường bất khuất. Trong thời buổi loạn lạc, Huấn Cao đã cầm gươm chống lại triều đình, để cứu dân cứu nước. Mặc dù chỉ lớn không thành nhưng ông vẫn giữ được tư thế đường hoàng, oai phong, lẫm liệt. Là một tử tù đợi ngày ra pháp trường nhưng Huấn Cao vẫn hoàn toàn tự do về tinh thần. Ông làm những gì mình muốn và không làm bất cứ việc gì mà mình không thích. Trước mặt ngục quan và đám lính giữ tù bắng nhắng, Huấn Cao lạnh lùng cùng sáu bạn đồng chí "khom mình thúc mạnh đầu thanh gông xuống nền đá tảng đánh thình một cái" để đuổi rệp, cũng là để khẳng định cái oai phong của mình. Quản ngục vào buồng giam "khép nép hỏi ông Huấn: ngài có cần gì thêm nữa xin cho biết. Tôi sẽ cố gắng chu tất". Ông trả lời: "Người hỏi ta muốn? Tả chỉ muốn có một điều là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây". Đúng là Huấn Cao đã "cố ý làm ra kinh ngạc đến điều". Thật ngang tàng và kiêu dũng. Rồi nữa, trong cảnh ngộ "một ngày tù nghìn thu ở ngoài", thế mà "Ông Huấn Cao vẫn thản nhiên nhân rượu thịt, coi như đó là một việc vẫn làm trong cái hứng bình sinh lúc chưa bị giam cầm". Đặc biệt, khi thấu hiểu quản ngục là "một tấm lòng trong thiên hạ", Huấn Cao đã bằng lòng cho chữ trong tư thế "một người tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng, đang đậm tô nét chữ trên tấm lụa trắng tinh căng trên mảnh ván". Không có một ý chí ngang thép thì không thể có được cái phong thái ung dung nghệ sĩ trong cảnh cho chữ này. Thế đó, xích xiềng, cường quền và bảo lực không thể làm cho Huấn Cao nao núng tinh thần. Dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân, hình tượng Huấn Cao là hiện thân sinh động của một đại trượng phu với phương châm sống: "phú quý bất năng dâm, bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất" (phú quý không thể cám dỗ, nghèo khó không thể lay chuyển, uy vũ không thể khuất phục).

Là người có tài và muốn đem tài năng ấy để giúp ích cho dân, cho nước, nhưng ông Huấn đã thất bại, phải biệt giam chờ ngày xử tội, nhưng Huấn Cao vẫn ung dung tự tại, sẵn sàng đón nhận cái chết đến với mình một cách bình thản. Tuy sống trong nhà tù tối tăm của chế độ phong kiến bẩn thỉu, nhưng ông vẫn được thiên lương trong sáng của mình. Cả một đời, Huấn Cao luôn có ý thức giữ gìn bản tính tốt của con người do trời phú cho. Tiền tài, danh vọng và cường quyền không thể làm cho lương tâm của ông thay đổi. Ông Huấn ngẩng đầu kiêu hãnh trước điều này: "Ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết câu đối bao giờ". Tôn thờ chữ "tâm", sống một đời thanh sạch, cho nên ông Huấn thực sự cảm kích trước những người "sống giữa một đống cặn bã" mà còn giữ được "thiên lương". Khi biết quản ngục là một người "có sở thích cao quý" và có "tấm lòng biệt nhỡn liên tài", ông đã ân hận chân thành: "Thiếu chút nữa, ta đã phụ một tấm lòng trong thiên hạ". Và người anh hùng "chọc trời quấy nước", khí phách ngang tàng, giờ đây chí lớn không thành, ngày đếm bị gông xiềng trong ngục tối để chờ ngày bị đem ra pháp trường chặt đầu nhưng tư thế ung dung, hiên ngang bất khuất đó, đã để cái đêm cuối cùng dành những "dòng chữ cuối cùng" của đời mình cho viên quản ngục nọ. Đó không phải là sự dâng nộp báu vật của một người nghệ sĩ đối với kẻ liên tài, người tri kỉ; là sự đáp lại của một tấm lòng trước một tấm lòng… Danh sĩ Cao Bá Quát là nguyên mẫu lịch sử để Nguyễn Tuân xây dựng nhân vật Huấn Cao. Ông Huấn Cao không cúi đầu bái lạy quản ngục vì quản ngục hứa phải là hiện thân của nhân cách cao khiết tuyệt vời; nhưng ông vẫn nâng niu trân trọng chút "thiên lương", "một tấm lòng" ở con người phải sống trong cái ác, cái xấu nhưng vẫn hướng về cái thiện, cái đẹp đó. Cảm kích trước tấm lòng của quản ngục, ông Huấn không chỉ bằng lòng cho chữ mà còn "đỡ viên quản ngục đứng dậy và đĩnh đạc bảo": "…Tôi bảo thực đấy, thầy Quản nên tìm về nhà quê mà ở, thầy hãy thoát khỏi cái nghề này đi đã, rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ. Ở đây khó giữ thiên lương cho lành vững và rồi cũng đến nhem nhuốc mất cái đời lương thiện đi". Có thể coi đây là lời cuối cùng của Huấn Cao trước khi ông đi vào cõi vĩnh hằng. Nó giống như, trong đời thường trước lúc lâm chung, có người ông căn dặn các cháu, người cha dặn dò các con: sống ở đời phải biết theo cái "đói cho sạch rách cho thơm". Như vậy là, ở đâu vào lúc nào, đối với mình cùng như đối với người, Huấn Cao luôn luôn tâm niệm về cái điều cốt lõi trong đạo làm người: hãy biết "giữ thiên lương cho lành vững".

Hình tượng Huấn Cao thật phi thường, con người ấy với tài năng, khí phách và thiên lương đã chiến thắng tất cả, dẹp bỏ tất cả để một mình mình ung dung tự tại tận hưởng cuộc sống tươi đẹp mà mình tự tạo ra.

Mượn hình ảnh nhân vật lịch sử có thật là Cao Bá Quát, Nguyễn Tuân đã xây dựng lên Huấn Cao với sự hội tụ của hai nhân cách, nhân cách Cao Bá Quát và nhân cách Nguyễn Tuân mang đầy đủ những phẩm chất mà Nguyễn Tuân cho rằng cần phải có ở một con người chân chính. Khi ca ngợi nét tài hoa nghệ sĩ ở nhân vật yêu quý của mình, nhà văn như muốn nói: con người lí tưởng trước hết phải là con người có tài, có tầm cao văn hóa và biết làm đẹp cho đời bằng cái tài đó của mình. Thật tự nhiên, tài phải đi song với bản lĩnh, khí phách, với ý thức giữ gìn bản ngã, thậm chí khi cần kẻ có tài phải biết chống lại môi trường phi nhân tính vốn thù địch với tài năng. Nhưng con người chỉ có tài, có khí phách vẫn là chưa đủ, mà phải có tâm nữa. Tuy Nguyễn Tuân không khẳng định như thiên tài Nguyễn Du: "Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài", nhưng qua sự vận động của hình tượng Huấn Cao ta vẫn thấy nhà văn rất coi trọng chữ tâm, coi trọng"thiên lương". Với Nguyễn Tuân, cái tâm vẫn là gốc rễ của nhân cách, là điểm xuất phát cũng là nơi đi đến của tài năng và khí phách.

Thật là một nhân vật tài năng, phi thường, thật là một nhà văn tài năng, hai sự tai năng đó đã tạo nên một tác phẩm, một nhân vật đáng trân trọng trong làng văn học Việt Nam. Hình tượng Huấn Cao thật đẹp, thật đáng trân trọng, là biểu tượng của những con người anh hùng, khí phách của dân tộc Việt.

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Loading...
Content Protection by DMCA.com