Đền Chợ Củi, được xếp hạng là di tích lịch sử cấp Quốc gia, nổi tiếng với không khí linh thiêng. Mỗi năm, hàng vạn du khách từ khắp nơi đổ về đây để tận hưởng không gian đặc biệt.
Đền Chợ Củi thu hút hàng triệu du khách hằng năm, tìm đến để chiêm ngưỡng cảnh đẹp, cầu lộc, và cầu tài. Đây là một trong những địa điểm di tích lịch sử và văn hóa tâm linh nổi tiếng của tỉnh Hà Tĩnh.
Đền nằm dưới chân núi Ngũ Mã bên bờ sông Lam, trong vùng đất địa linh nhân kiệt, hội tụ tinh hoa của núi Hồng và sông Lam. Đền Chợ Củi không chỉ là nơi thờ cúng dưới mái đền đẹp mắt mà còn là điểm hẹn của văn hóa tâm linh.
Kiến trúc của Đền Chợ Củi theo hình chữ Tam, bao gồm hạ điện, trung điện và thượng điện, liên kết theo trục thần đạo. Các cung thờ như cung thờ Thánh Mẫu, Ngũ vị Tôn ông, quan Hoàng Mười, Chầu Mười và Trần Triều được sắp xếp một cách uy nghi trong không gian đền.
Bia đá khắc chữ nho tại Đền Chợ Củi là một bảo tàng lịch sử, ghi chép về việc xây dựng và tu bổ Đền. Theo sách “Văn bia Hà Tĩnh”, bia được tạo lập vào sau đời Minh Mạng nhà Nguyễn (sau năm 1831).
Dòng họ Nguyễn Sỹ đã truyền thống trông coi Đền và đảm nhận trách nhiệm thắp hương hằng ngày. Ông Nguyễn Sỹ Quý, hậu nhân thứ 8 của Nguyễn Văn Tịu, mô tả về công việc trong Đền và nhấn mạnh sự quan trọng của người hiểu rõ văn hóa tâm linh.
Việc trùng tu và tôn tạo Đền Chợ Củi bắt đầu từ giai đoạn sau năm 2013, khi gia đình ông Nguyễn Sỹ Quý vượt qua khó khăn, thậm chí đi vay tiền để đảm bảo sự hưng vượng của Đền. Hiện nay, với sự trùng tu này, Đền không chỉ thu hút du khách mà còn làm phát triển kinh tế xã hội địa phương.
Đền Chợ Củi không chỉ nổi tiếng với lễ hội vào các ngày mồng 3 tháng 3, ngày 20 tháng 8, và ngày 10 tháng 10 âm lịch, mà còn là địa điểm tâm linh mang lại sự trong lành, thư thái và bình yên cho những ai tìm đến.
Cụ Trần Xuân Bá, nguyên Chủ tịch xã Xuân Hồng, chia sẻ về tầm quan trọng của việc duy trì không khí linh thiêng trong Đền. Ông nhấn mạnh rằng, để giữ gìn sự linh thiêng và truyền thống của Đền, người trông coi cần phải là người hiểu rõ và tôn trọng nền tâm linh.
Chọn lựa thủ nhang và đồng đền cũng là một quá trình cần sự đồng thuận và nhất trí của cộng đồng. Cụ Trần Xuân Bá cho biết rằng, những người được chọn làm thủ nhang và đồng đền đều phải có sự tin tưởng và ủng hộ từ cộng đồng, đồng thời phải hiểu rõ trách nhiệm của mình trong việc duy trì không khí linh thiêng của Đền Chợ Củi.
Ngoài việc là điểm hành hương tâm linh, Đền Chợ Củi còn thu hút du khách bởi vẻ đẹp tự nhiên hiếm có của khu vực này. Sự xen kẽ giữa núi và sông, cùng với không khí huyền bí tạo nên một không gian thơ mộng. Du khách như anh Trần Hải Dũng từ Hà Nội đến Đền không chỉ để tạ lễ mà còn để tận hưởng không gian yên bình, tĩnh lặng và bình yên mà nơi đây mang lại.
Chị Nguyễn Thị Thùy Linh, một du khách khác, đến Đền Chợ Củi với niềm tin vào sức mạnh của Thánh Mẫu, các quan lớn, Chầu và Đức Thánh Trần. Ngoài ra, chị cũng đánh giá cao vẻ đẹp hiếm có của địa điểm này, với sự kết hợp độc đáo giữa sông, núi, và không gian linh thiêng của Đền.
