Bài 35: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ
I/ Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ:
1. Hoá trị và liên kết giữa các nguyên tử:
Trong phân tử hợp chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết với nhau theo đúng hoá trị: C (IV), H (I), O (II), Cl (I), N (III), Br (I), … Mỗi hóa trị liên kết được biểu diễn bằng một nét gạch nối giữa hai nguyên tử.
Vd: H H H
ι ι ι
H – C – H H – C – C – O – H
ι ι ι
H H H
2. Mạch cacbon: Trong phân tử hợp chất hữu cơ, những nguyên tử cacbon có thể liên kết trực tiếp với
nhau tạo thành mạch cacbon. Có 3 loại:
+ Mạch thẳng: 2C trở lên.
C – C – C – C C – C – C – C
ι
C C
+ Mạch nhánh: 4 C trở lên. ι
C – C – C – C C – C – C – C – C
ι ι
C C
+ Mạch vòng: 3 C trở lên.
C – C
ι ι
C – C
3. Trật tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử:
– Mỗi hợp chất hữu cơ có một trật tự liên kết xác định giữa các nguyên tử trong phân tử.
II/ Công thức cấu tạo:
– Công thức biểu diễn đầy đủ liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử gọi là công thức cấu tạo.
VD:
H H H
ι ι ι
H – C – H H – C – C – O – H
ι ι ι
H H H
Viết gọn: CH4. Viết gọn: CH3-CH2-OH
– Công thức cấu tạo cho biết thành phần phân tử và trật tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử.
MỘT SỐ LƯU Ý:
Dạng CnH2n+2 ( n>=1)
Dạng CnH2n ( n >= 2)
Dạng CnH2n-2 ( n >= 2)
VD: CH4, C2H6, C3H8 …
VD: C2H4, C3H6, C4H8 …
VD: C2H2, C3H4, C4H6 …
– Phân tử chỉ có liên kết đơn (một gạch)
– Phân tử có 1 liên kết đôi (2 gạch)
– Phân tử có 2 liên kết đôi hoặc 1 liên kết ba (3 gạch)
– Dạng mạch: thẳng và nhánh
– Dạng mạch: thẳng, nhánh và vòng (1 liên kết đôi tương đương với 1 vòng)
– Dạng mạch: thẳng, nhánh và vòng
1/ Bài tập củng cố:
– HS TB: BÀI 1,2,3,4/TR. 112
– HS Khá: BÀI 5/TR. 112
2/ Dặn dò: Xem trước bài METAN





