1. Y đức của ngành Y tế Việt Nam là gì?
Y đức là phẩm chất tốt đẹp của người làm công tác y tế, được biểu hiện ở tinh thần trách nhiệm cao, tận tụy phục vụ, hết lòng thương yêu chăm sóc người bệnh, coi họ đau đớn như mình đau đớn, như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Lương y phải như từ mẫu”. Phải thật thà đoàn kết, khắc phục khó khăn, học tập vươn lên để hoàn thành nhiệm vụ, toàn tâm toàn ý xây dựng nền Y học Việt Nam. Y đức phải thể hiện qua những tiêu chuẩn, nguyên tắc đạo đức được xã hội thừa nhận”
(Theo Quy định về Y đức ban hành kèm theo Quyết định 2088/BYT-QĐ năm 1996)
2. Nội dung 12 điều y đức của ngành Y tế Việt Nam mới nhất
Vào ngày 6 tháng 11 năm 1996, Bộ Y Tế đã ban hành bản “Quy định về y đức” bao gồm 12 điều y đức trong ngành y tế để áp dụng cho tất cả cán bộ nhân viên đang làm việc trong ngành y, kể cả người nước ngoài hành nghề y ngay tại lãnh thổ Việt Nam.
12 điều y đức này đã trở thành lời nhắc nhở, lời gối đầu của nhiều thế hệ y sĩ, bác sĩ và dược sĩ tại các bệnh viện, trung tâm y tế và các trường học y trên cả nước. Đây cũng là động lực đã dẫn đường và chắp cánh cho sự phát triển của các bác sĩ giỏi đầu ngành ở nước ta trong lĩnh vực y khoa.
Chính vì vậy, muốn trở thành một người thầy thuốc giỏi và được mọi người trân quý thì đây là điều mà những người hoạt động trong lĩnh vực y tế bắt buộc phải thuộc lòng và ghi nhớ. Sau đây là tổng hợp nội dung về 12 điều y đức của ngành y tế Việt Nam:
1- Chăm sóc sức khỏe cho mọi người là nghề cao quý. Khi đã tự nguyện đứng trong hàng ngũ y tế phải nghiêm túc thực hiện lời dạy của Bác Hồ. Phải có lương tâm và trách nhiệm cao, hết lòng yêu nghề, luôn rèn luyện nâng cao phẩm chất đạo đức của người thầy thuốc. Không ngừng học tập và tích cực nghiên cứu khoa học để nâng cao trình độ chuyên môn. Sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn gian khổ vì sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân.
2- Tôn trọng pháp luật và thực hiện nghiêm túc các quy chế chuyên môn. Không được sử dụng người bệnh làm thực nghiệm cho những phương pháp chẩn đoán, điều trị, nghiên cứu khoa học khi chưa được phép của Bộ Y tế và sự chấp nhận của người bệnh.
3- Tôn trọng quyền được khám bệnh chữa bệnh của nhân dân. Tôn trọng những bí mật riêng tư của người bệnh; khi thăm khám, chăm sóc cần bảo đảm kín đáo và lịch sự. Quan tâm đến những người bệnh trong diện chính sách ưu đãi xã hội. Không được phân biệt đối xử người bệnh. Không được có thái độ ban ơn, lạm dụng nghề nghiệp và gây phiền hà cho người bệnh. Phải trung thực khi thanh toán các chi phí khám bệnh, chữa bệnh.
4- Khi tiếp xúc với người bệnh và gia đình họ, luôn có thái độ niềm nở, tận tình; trang phục phải chỉnh tề, sạch sẽ để tạo niềm tin cho người bệnh. Phải giải thích tình hình bệnh tật cho người bệnh và gia đình họ hiểu để cùng hợp tác điều trị; phổ biến cho họ về chế độ, chính sách, quyền lợi và nghĩa vụ của người bệnh; động viên an ủi, khuyến khích người bệnh điều trị, tập luyện để chóng hồi phục. Trong trường hợp bệnh nặng hoặc tiên lượng xấu cũng phải hết lòng cứu chữa và chăm sóc đến cùng, đồng thời thông báo cho gia đình người bệnh biết.
5- Khi cấp cứu phải khẩn trương chẩn đoán, xử trí kịp thời không được đùn đẩy người bệnh.
6- Kê đơn phải phù hợp với chẩn đoán và bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn; không vì lợi ích cá nhân mà giao cho người bệnh thuốc kém phẩm chất, thuốc không đúng với yêu cầu và mức độ bệnh.
7- Không được rời bỏ vị trí trong khi làm nhiệm vụ, theo dõi và xử trí kịp thời các diễn biến của người bệnh.
8- Khi người bệnh ra viện phải dặn dò chu đáo, hướng dẫn họ tiếp tục điều trị, tự chăm sóc và giữ gìn sức khoẻ.
9- Khi người bệnh tử vong, phải thông cảm sâu sắc, chia buồn và hướng dẫn, giúp đỡ gia đình họ làm các thủ tục cần thiết.
10- Thật thà, đoàn kết, tôn trọng đồng nghiệp, kính trọng các bậc thầy, sẵn sàng truyền thụ kiến thức, học hỏi kinh nghiệm, giúp đỡ lẫn nhau.
11- Khi bản thân có thiếu sót, phải tự giác nhận trách nhiệm về mình, không đổ lỗi cho đồng nghiệp, cho tuyến trước.
12- Hăng hái tham gia công tác tuyên truyền giáo dục sức khỏe, phòng chống dịch bệnh cứu chữa người bị tai nạn, ốm đau tại cộng đồng; gương mẫu thực hiện nếp sống vệ sinh, giữ gìn môi trường trong sạch.
(Ban hành kèm theo Quyết định số 2088/BYT-QĐ ngày 06 tháng 11 năm 1996 của Bộ trưởng Bộ Y tế)
3. Vai trò quan trọng của y đức với ngành Y tế
Y đức người thầy thuốc đóng vai trò rất quan trọng trong công tác Y tế. 12 điều y đức ra đời để hằng ngày nhắc nhở nghĩa vụ và trách nhiệm của cán bộ ngành y. Một người thầy thuốc có y đức sẽ thấu hiểu được tâm tư tình cảm của bệnh nhân, chia sẻ nỗi đau với họ, điều đó được thể hiện qua thái độ làm việc và cách phục vụ, chăm sóc sức khỏe bệnh nhân.
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã từng dạy rằng: “Lương y phải như từ mẫu”, có nghĩa là người thầy thuốc phải giống như người mẹ hiền, chăm sóc và chữa trị cho người bệnh bằng tất cả sự ân cần và tận tụy. Để trở thành một người “lương y” như lời Bác dạy, người thầy thuốc không thể thiếu đi y đức.
Y đức cũng là yếu tố xây dựng nên hình ảnh một người bác sĩ biết trân quý sức khỏe, mạng sống của người bệnh. Nghề y là một nghề cao quý, bởi vì nghề y là một nghề đặc biệt liên quan đến sức khỏe và tính mạng con người.
Y đức phải là chuẩn mực của ngành y, là kim chỉ nam trong hoạt động nghề nghiệp, để thầy thuốc điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích, tiến bộ của ngành y, mục đích quan trọng cuối cùng là đem lại sức khỏe và sự an lành cho con người.
Có đạo đức trong ngành y, giúp người hành nghề y có thể tiến xa hơn trong ngành Y tế. Một người thầy thuốc chuẩn mực của toàn dân không chỉ cần phải giỏi về chuyên môn, mà bên cạnh đó cần phải có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp đi đôi với tinh thần trách nhiệm cao thì mới hoàn thành thật tốt nhiệm vụ.
Y đức sẽ khai sáng và hướng cho người thầy thuốc tìm được con đường đi chân chính trước những sự cám dỗ. Y đức là con đường của một người thầy thuốc có lương tâm, không tham lam, không vụ lợi, luôn đặt sức khỏe và tính mạng con người lên hàng đầu.
Trên đây là 12 điều y đức dành cho toàn thể cán bộ nhân viên làm công tác Y tế cần phải nắm vững và hiểu rõ. Hy vọng với những thông tin trên, có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về các nguyên tắc đạo đức, ứng xử mà người thầy thuốc cần phải có để trở thành một “lương y” được mọi người kính trọng.
