Tại sao nhiều người hay bị nhầm lẫn giữa lạp sườn và lạp xường? Lạp sườn hay lạp xưởng mới là tên gọi đúng? Hôm nay, hãy cùng theo chân Nông Sản Dũng Hà chúng tôi tìm hiểu câu trả lời cho thắc mắc này nhé!
1. Lý do của sự nhầm lẫn giữa lạp sườn và lạp xưởng
Lạp sườn và lạp xưởng là hai loại thực phẩm phổ biến trong ẩm thực Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều người vẫn gặp khó khăn trong việc phân biệt chúng với nhau. Sự nhầm lẫn này có thể xuất phát từ sự tương đồng về nguyên liệu chính và bề ngoại của cả hai loại thực phẩm.
Lạp sườn thường được làm từ thịt lợn cắt thành từng lát mỏng và sau đó được phơi khô. Trong khi lạp xưởng cũng được làm từ thịt lợn. Nhưng quá trình chế biến có thể bao gồm sự pha trộn với gia vị và hương liệu khác. Bề ngoại của cả hai loại đều có màu đỏ đậm và có vẻ ngoài giống nhau khi chín. Mặc dù có những điểm tương đồng, vị ngon và cách sử dụng của lạp sườn và lạp xưởng có thể khác nhau, điều này có thể gây ra sự nhầm lẫn cho người tiêu dùng, đặc biệt là đối với những người không quen thuộc với cả hai loại thực phẩm. Sự phân biệt giữa lạp sườn và lạp xưởng đòi hỏi sự hiểu biết kỹ thuật và kinh nghiệm trong việc chế biến và sử dụng, và điều này có thể dẫn đến sự nhầm lẫn không mong muốn trong việc lựa chọn và sử dụng chúng trong ẩm thực hàng ngày.
Xem thêm: Công thức chế biến thịt bò sốt tiêu đen cực dễ, đổi khẩu vị cho cả nhà
2. Lạp sườn hay lạp xưởng? Những điểm giống và khác nhau
Lạp sườn là một món ăn truyền thống của người Việt Nam. Nó được làm từ thịt sườn heo cắt thành từng miếng nhỏ. Sau đó được ướp gia vị và nướng trên than hoặc than hồng. Món lạp sườn thường được phục vụ cùng với bún, rau sống, bánh tráng và nước mắm chua ngọt. Mùi thơm và vị ngon của lạp sườn khiến nó trở thành một món ăn phổ biến trong ẩm thực Việt Nam.
Lạp xưởng là một loại thực phẩm chế biến từ thịt lợn. Phổ biến trong ẩm thực truyền thống của người Việt Nam. Thịt lợn được cắt thành từng miếng nhỏ. Sau đó được ướp gia vị và ủ trong thùng chứa để lên men. Sau khi lên men, thịt sẽ được phơi khô hoặc nướng chín. Lạp xưởng có màu đỏ đặc trưng và có hương vị thơm ngon. Nó thường được sử dụng làm nguyên liệu trong nhiều món ăn và có thể được ăn trực tiếp hoặc chế biến thành các món ăn khác nhau.
2.1 Những điểm giống nhau
Lạp sườn và lạp xưởng đều là các loại thực phẩm chế biến từ thịt lợn, phổ biến trong ẩm thực truyền thống của người Việt Nam. Dưới đây là một số điểm giống nhau giữa hai loại thực phẩm này:
- Chế biến từ thịt lợn: Cả lạp sườn và lạp xưởng đều được làm từ thịt lợn. Tuy nhiên cách chế biến và ướp gia vị có thể khác nhau.
- Ướp gia vị: Cả hai loại thực phẩm đều cần được ướp gia vị trước khi chế biến. Gia vị ướp có thể bao gồm muối, đường, tiêu, tỏi, và các loại gia vị khác để tạo ra hương vị đặc trưng.
- Phương pháp chế biến: Cả lạp sườn và lạp xưởng có thể được nướng hoặc phơi khô để chín. Cả hai loại thực phẩm đều có màu sắc và hương vị đặc trưng.
Mặc dù có những điểm tương đồng, lạp sườn và lạp xưởng vẫn có những đặc điểm riêng biệt và được sử dụng trong các món ăn khác nhau trong ẩm thực Việt Nam.
Xem thêm: 5 cách ướp thịt tại nhà ngon như ngoài hàng
2.2 Những điểm khác nhau
Lạp sườn và lạp xưởng đều là các loại thực phẩm chế biến từ thịt lợn. Phổ biến trong ẩm thực truyền thống của người Việt Nam. Dưới đây là một số điểm giống nhau giữa hai loại thực phẩm này:
- Chế biến từ thịt lợn: Cả lạp sườn và lạp xưởng đều được làm từ thịt lợn. Tuy nhiên cách chế biến và ướp gia vị có thể khác nhau.
- Ướp gia vị: Cả hai loại thực phẩm đều cần được ướp gia vị trước khi chế biến. Gia vị ướp có thể bao gồm muối, đường, tiêu, tỏi, và các loại gia vị khác để tạo ra hương vị đặc trưng.
- Phương pháp chế biến: Cả lạp sườn và lạp xưởng có thể được nướng hoặc phơi khô để chín. Cả hai loại thực phẩm đều có màu sắc và hương vị đặc trưng.
Mặc dù có những điểm tương đồng, lạp sườn và lạp xưởng vẫn có những đặc điểm riêng biệt và được sử dụng trong các món ăn khác nhau trong ẩm thực Việt Nam.
2.2.1 Nguồn gốc và phân bố của lạp sườn
Nguồn gốc
Lạp sườn có nguồn gốc từ các dân tộc thiểu số ở vùng núi Tây Bắc Việt Nam, đặc biệt là người Thái đen. Đây là món ăn truyền thống của người Thái đen, được làm từ thịt nạc và thịt mỡ heo xay nhuyễn trộn với rượu, đường rồi nhồi vào ruột lợn khô để chín bằng cách gác bếp.
Lạp sườn ra đời bắt nguồn từ nhu cầu bảo quản sử dụng lâu dài của thịt lợn giết mổ. Người Thái đen thường làm lạp sườn vào dịp tết để thiết đãi khách quý hoặc làm quà biếu.
Phân bố
Lạp sườn được phân bố chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam như Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Lào Cai,… Ngoài ra, lạp sườn cũng được sản xuất ở một số tỉnh miền Trung và Nam Bộ.
Lạp sườn ở mỗi vùng miền có những nét đặc trưng riêng. Lạp sườn Tây Bắc có màu vàng nâu đẹp mắt, hương vị đậm đà, thơm mùi rượu mai quế lộ. Lạp sườn miền Trung có màu đỏ tươi, vị ngọt dịu. Lạp sườn miền Nam có màu đỏ cam, vị cay nồng.
2.2.2 Nguồn gốc và phân bố của lạp xưởng
Nguồn gốc
Lạp xưởng có nguồn gốc từ Trung Quốc. Tên lạp xưởng được lai hóa từ “lạp chong” theo tiếng Quảng Đông. Lạp xưởng được người Hoa du nhập vào nước ta và truyền lại qua nhiều thế hệ. Ngày nay, được người dân biến tấu lại cho phù hợp với khẩu vị của người Việt Nam.
Cách đây hàng nghìn năm, người Trung Quốc đã biết cách làm lạp xưởng để bảo quản thịt lợn lâu ngày. Thời xưa, lạp xưởng thường được làm từ thịt lợn, thịt cừu hoặc thịt dê. Thịt được xay nhuyễn trộn với gia vị rồi nhồi vào ruột lợn. Sau đó, lạp xưởng được phơi hoặc hun khói để chín.
Phân bố
Lạp xưởng được phân bố rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Ở Việt Nam, lạp xưởng được phân bố chủ yếu ở các tỉnh miền Bắc, miền Trung và miền Nam.
Lạp xưởng ở mỗi vùng miền có những nét đặc trưng riêng. Lạp xưởng miền Bắc thường có màu hồng nhạt, vị ngọt đậm đà, thơm mùi rượu mai quế lộ. Lạp xưởng miền Trung có màu đỏ tươi, vị ngọt dịu. Lạp xưởng miền Nam có màu đỏ cam, vị cay nồng.
Xem thêm: Mẹo phân biệt các phần của thịt bò và cách chế biến thích hợp
2.2.3 Thành phần và nguyên liệu
Lạp sườn và lạp xưởng đều là những món ăn truyền thống của Việt Nam, được làm từ thịt lợn xay nhồi vào ruột lợn. Tuy nhiên, hai món ăn này có một số điểm khác biệt về thành phần và nguyên liệu như sau:
Thành phần:
- Lạp sườn: Thường được làm từ thịt nạc và thịt mỡ heo với tỷ lệ 7:3. Thịt được thái nhỏ, băm hạt lựu rồi ướp với các loại gia vị như rượu mai quế lộ, mắc khén, tỏi, đường,…
- Lạp xưởng: Có thể được làm từ thịt heo, thịt bò, thịt gà,… với tỷ lệ thịt nạc và thịt mỡ tùy theo sở thích. Thịt được xay nhuyễn rồi ướp với các loại gia vị như rượu mai quế lộ, tiêu, đường,…
2.3 Cách chế biến lạp sườn và lạp xưởng có gì khác
2.3.1 Cách chế biến lạp sườn nướng
Đây là cách làm lạp sườn nướng, một cách chế biến phổ biến và ngon miệng. Dưới đây là cách để làm lạp sườn nướng:
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- 500g lạp sườn
- 2-3 muỗng canh nước mắm
- 1 muỗng canh mật ong hoặc đường
- 1/2 muỗng canh dầu ăn
- 1/2 muỗng canh tiêu
- 3 – 4 tép tỏi băm nhuyễn
- 1 muỗng canh nước tương
Cách làm lạp sườn:
- Chuẩn bị lạp sườn: Rửa sạch lạp sườn và lau khô bằng giấy thấm. Sau đó, cắt lạp sườn thành từng miếng vừa phải.
- Ướp gia vị: Trộn nước mắm, mật ong (hoặc đường), dầu ăn, tiêu, tỏi băm và nước tương trong một tô nhỏ. Sau đó, thấm đều hỗn hợp gia vị lên các miếng lạp sườn và để thấm ít nhất 30 phút.
- Nướng lạp sườn: Nướng lạp sườn trên than hoặc than hồng cho đến khi chín và có màu vàng đẹp. Trong quá trình nướng, bạn có thể quét thêm hỗn hợp gia vị lên lạp sườn để tạo thêm hương vị.
- Phục vụ: Lạp sườn nướng thơm ngon và hấp dẫn nhất khi được phục vụ cùng với bún, rau sống, bánh tráng và nước mắm chua ngọt.
Xem thêm: Top 10 các món nhậu từ thịt heo
2.3.2 Cách chế biến lạp xưởng nướng
Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Thịt heo xay: 500g
- Mỡ heo xay: 200g
- Nấm hương: 50g
- Hành tím: 5 củ
- Gừng: 1 củ
- Hành lá: 50g
- Rượu mai quế lộ: 2 thìa cà phê
- Hạt tiêu: 1 thìa cà phê
- Đường: 1 thìa cà phê
- Nước mắm: 2 thìa cà phê
- Muối: 1/2 thìa cà phê
Cách làm lạp xưởng nướng
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
- Thịt heo và mỡ heo rửa sạch, xay nhuyễn.
- Nấm hương ngâm nở, rửa sạch, thái nhỏ.
- Hành tím, gừng bóc vỏ, băm nhỏ.
- Hành lá rửa sạch, thái nhỏ.
Bước 2: Ướp thịt
- Cho thịt heo, mỡ heo, nấm hương, hành tím, gừng, hành lá, rượu mai quế lộ, hạt tiêu, đường, nước mắm, muối vào tô lớn.
- Trộn đều tất cả nguyên liệu cho hòa quyện.
- Ướp thịt trong khoảng 30 phút cho ngấm gia vị.
Bước 3: Nhồi lạp xưởng
- Dùng màng bọc thực phẩm bọc kín hỗn hợp thịt đã ướp.
- Dùng chày quết cho thịt dẻo mịn.
- Dùng dụng cụ nhồi lạp xưởng hoặc túi ni lông cắt một đầu nhỏ, nhồi thịt vào ruột heo.
Bước 4: Nướng lạp xưởng
- Xếp lạp xưởng lên khay nướng.
- Nướng lạp xưởng trong lò nướng ở nhiệt độ 180 độ C trong khoảng 30 phút cho lạp xưởng chín đều.
- Hoặc có thể nướng lạp xưởng trên bếp than hoa.
Xem thêm: Mua thịt lợn ba chỉ gác bếp chất lượng nhất Hà Nội và HCM
3. Các cách phân biệt lạp sườn và lạp xưởng đơn giản nhất
3.1 Phân biệt lạp sườn và lạp xưởng đơn giản nhất theo vùng miền
Theo vùng miền, cách phân biệt lạp xưởng và lạp sườn có thể khác nhau tùy theo ẩm thực địa phương. Dưới đây là một số cách phân biệt dựa theo vùng miền ở Việt Nam:
Miền Bắc:
- Lạp sườn thường được làm từ thịt sườn heo cắt thành từng miếng dài và mỏng, sau đó được ướp gia vị và nướng hoặc phơi khô.
- Lạp xưởng thường được làm từ thịt lợn cắt thành từng miếng nhỏ, sau đó được ướp gia vị và ủ trong thùng chứa để lên men, sau đó phơi khô.
Miền Trung:
- Ở miền Trung, cách chế biến lạp sườn và lạp xưởng cũng có thể tương tự như ở miền Bắc, tuy nhiên có thể có sự biến đổi về gia vị và cách chế biến cụ thể.
Miền Nam:
- Lạp sườn và lạp xưởng ở miền Nam có thể có những đặc điểm riêng biệt trong cách chế biến và gia vị sử dụng, tạo ra hương vị đặc trưng của từng vùng.
Các cách phân biệt này có thể thay đổi tùy theo từng vùng miền và phong cách ẩm thực đặc trưng của từng nơi.
3.2 Theo cách chế biến và nguyên liệu
Lạp sườn và lạp xưởng là hai loại thực phẩm chế biến từ thịt lợn, phổ biến trong ẩm thực truyền thống của người Việt Nam. Mặc dù cả hai đều có nguyên liệu chính là thịt lợn, tuy nhiên cách chế biến và ướp gia vị lại khác nhau, tạo ra những đặc điểm độc đáo và hương vị riêng biệt cho mỗi loại.
Lạp sườn được làm từ thịt sườn heo, thường được cắt thành từng miếng vừa phải trước khi được ướp gia vị và nướng trên than hoặc than hồng. Quá trình nướng giúp thịt sườn trở nên thơm ngon và có màu vàng đẹp. Lạp sườn thường được phục vụ cùng với bún, rau sống, bánh tráng và nước mắm chua ngọt, tạo ra một món ăn ngon và phổ biến trong ẩm thực Việt Nam.
Trái lại, lạp xưởng thường được làm từ thịt lợn cắt thành từng miếng nhỏ trước khi được ướp gia vị và ủ trong thùng chứa để lên men. Sau khi lên men, thịt sẽ được phơi khô hoặc nướng chín. Lạp xưởng có màu đỏ đặc trưng và có hương vị thơm ngon. Nó thường được sử dụng làm nguyên liệu trong nhiều món ăn và có thể được ăn trực tiếp hoặc chế biến thành các món ăn khác nhau.
Những đặc điểm khác nhau trong cách chế biến và nguyên liệu đã tạo ra sự đa dạng và phong phú trong ẩm thực Việt Nam, cho phép người ta tận hưởng nhiều loại món ăn ngon từ lạp sườn và lạp xưởng.
4. Cách bảo quản lạp sườn và lạp xưởng
- Bảo quản ở nhiệt độ phòng: Lạp sườn và lạp xưởng có thể treo ở nơi khô ráo, thoáng mát, không tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Phương pháp này giúp bảo quản trong 5-7 ngày, thích hợp khi cần dùng nhanh.
- Bảo trong tủ lạnh: Để bảo quản lâu hơn, bạn nên bọc lạp sườn và lạp xưởng bằng màng bọc thực phẩm và cho vào ngăn mát tủ lạnh. Ở đây, chúng có thể giữ được chất lượng trong 2-3 tuần mà không bị hỏng.
- Bảo trong ngăn đá: Để kéo dài thời gian bảo quản, bạn nên bọc kỹ thực phẩm và để trong ngăn đá. Lạp sườn và lạp xưởng có thể bảo quản được từ 3-6 tháng trong điều kiện đông lạnh mà không mất hương vị.
- Hút chân không: Đây là phương pháp bảo quản tốt nhất, giúp giữ lạp sườn và lạp xưởng trong ngăn đá lên đến 6-12 tháng hoặc trong ngăn mát từ 3-4 tuần mà vẫn giữ được độ tươi ngon.
Lưu ý chung: Tránh để thực phẩm ở nơi ẩm hoặc tiếp xúc với ánh sáng mạnh. Khi bảo quản trong tủ lạnh, không để gần thực phẩm có mùi mạnh để tránh ám mùi, và kiểm tra kỹ nếu thấy có dấu hiệu mốc hay mùi khó chịu.
Xem thêm: Thịt bò nấu cháo với rau gì cho bé – Bí mật 10 loại rau phù hợp nhất
5. Câu hỏi FAQ thường gặp
5.1 Lạp xưởng làm từ thịt gì?
- Chủ yếu làm từ thịt heo (nạc pha với mỡ). Ngoài ra còn có loại làm từ thịt tôm hoặc thịt bò.
5.2 Lạp xưởng là đặc sản của tỉnh nào?
- Nổi tiếng nhất là ở Sóc Trăng và Long An (đặc biệt là vùng Cần Đước).
5.3 Lạp xưởng ăn sống được không?
- Không nên. Bạn cần chế biến chín (chiên, nướng hoặc hấp) trước khi ăn để đảm bảo vệ sinh và hương vị thơm ngon nhất.
6. Tổng kết
Tóm lại, lạp sườn hay lạp xưởng không chỉ khác nhau về tên gọi mà còn khác biệt rõ rệt về nguồn gốc, hương vị và cách sử dụng. Nếu bạn thích vị mặn đậm, thơm khói và nét đặc trưng ẩm thực vùng cao thì lạp sườn là lựa chọn phù hợp, còn nếu chuộng vị ngọt béo, dễ ăn và tiện chế biến cho bữa cơm gia đình thì lạp xưởng sẽ hợp hơn.
