1. Nước – nguồn sống của con người
Cơ thể người trưởng thành chứa tới 60% là nước. Nước đảm nhiệm những chức năng quan trọng như:
- Vận chuyển chất dinh dưỡng và thải độc: Nước giúp vận chuyển các chất dinh dưỡng từ tiêu hóa đến các tế bào trong cơ thể và đồng thời loại bỏ các chất thải và độc tố ra khỏi cơ thể thông qua quá trình tiểu tiện và bài tiết.
- Duy trì cân bằng nhiệt độ cơ thể: Nước giúp duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định bằng cách hấp thụ và thải nhiệt, đảm bảo cơ thể hoạt động tốt trong môi trường nhiệt độ biến đổi.
- Bảo vệ cơ khí và cấu trúc cơ thể: Nước là một phần quan trọng của các dịch thể trong cơ thể như mắt, khớp, dịch não tủy và dịch bao quanh các cơ quan nội tạng, giúp giảm ma sát và bảo vệ chúng khỏi tổn thương.
- Tham gia vào quá trình hóa học trong cơ thể: Nước là môi trường để các phản ứng hóa học diễn ra trong cơ thể, bao gồm cả quá trình tiêu hóa thức ăn và quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng.
- Duy trì cân bằng điện giải: Nước giúp duy trì cân bằng điện giải trong cơ thể, đảm bảo hoạt động của các tế bào, cơ quan và hệ thống của cơ thể.
- Bôi trơn và bảo vệ các cơ quan: Nước có vai trò bôi trơn trong các mô bám và bảo vệ các cơ quan như tim, phổi và não khỏi tổn thương.
- Tham gia quá trình trao đổi chất: Nước là phần của các dung dịch trong cơ thể, giúp chất dinh dưỡng và khí oxy được trao đổi giữa các tế bào và mô.
- Hỗ trợ quá trình tiêu hóa: Nước tham gia vào quá trình tiêu hóa thức ăn, giúp phân chia thức ăn thành dạng dễ hấp thụ hơn và giúp đẩy thức ăn trong dạ dày và ruột.
- Tạo độ đàn hồi cho cơ và da: Nước giúp cung cấp độ đàn hồi cho các cơ và da, duy trì hình dáng và cấu trúc của chúng.
- Làm tăng sự trao đổi chất và sự phát triển tế bào: Nước tham gia vào quá trình trao đổi chất và phát triển tế bào, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và duy trì cơ thể con người.
Theo khuyến cáo của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, mỗi người cần uống ít nhất 1.5 – 2 lít nước mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe. Thiếu nước sẽ dẫn đến tình trạng mất nước, rối loạn chuyển hóa, suy giảm chức năng các cơ quan.
Một số cách giúp bổ sung nước hằng ngày
Nên lựa chọn đồ uống lành mạnh, có nguồn gốc và được thanh lọc để đảm bảo sức khỏe của bản thân và những người xung quanh. Những loại đồ uống khác nhau sẽ có các thành phần và hàm lượng dinh dưỡng khác nhau.
- Nên mang theo một chai nước bên cạnh để có thể sử dụng suốt cả ngày.
- Chọn nước lọc uống thay vì đồ uống có đường, có cồn,… những đồ uống giải khát khác không thực sự cung cấp nước cho cơ thể và có thể gây hại nếu sử dụng thường xuyên.
- Bổ sung từ các nguồn thực phẩm hoa quả nhiều nước.
- Nước lọc tinh khiết sẽ không có hàm lượng khoáng tốt như nước khoáng thiên nhiên, nước lọc giữ khoáng.
- Những đồ uống như cafe hoặc trà nguyên chất, nước có ga và nước hương vị sẽ chứa nhiều calo, đường hơn nước lọc, sử dụng lâu dài sẽ gây ảnh hưởng tới cơ thể như mắc các bệnh rối loạn chuyển hóa,…
2. Nước trong sinh hoạt hàng ngày
Ngoài vai trò duy trì sự sống, nước còn đóng vai trò không thể thiếu trong các hoạt động sinh hoạt thiết yếu như:
- Nấu ăn, chế biến thực phẩm
- Tắm rửa, vệ sinh cá nhân
- Giặt giũ, dọn dẹp nhà cửa
- Tưới cây, chăm sóc vườn tược
Theo thống kê, mỗi hộ gia đình Việt Nam sử dụng trung bình 20-30m3 nước sạch/tháng cho các hoạt động trên. Nếu nguồn nước bị ô nhiễm bởi vi khuẩn, hóa chất độc hại sẽ gây nguy cơ nhiễm bệnh nguy hiểm như tiêu chảy, tả, thương hàn, ung thư…
3. Nước – “máu” của nền kinh tế
3.1. Vai trò của nước trong nông nghiệp
Nông nghiệp là ngành tiêu thụ nước lớn nhất, chiếm tới 70% lượng nước sử dụng trên toàn cầu. Nước đóng vai trò là dung môi hòa tan phân bón, thuốc BVTV, cung cấp độ ẩm cho đất và vận chuyển dinh dưỡng nuôi cây.
Tầm quan trọng của nước sạch đã đóng vai trò vô cùng quan trọng, cụ thể như sau:
- Nước được sử dụng để tưới tiêu, cung cấp độ ẩm tự nhiên cho đất và hỗ trợ sự phát triển của các loại cây cối.
- Nước là dung môi của các chất hóa học, dinh dưỡng cần thiết cho cây
- Nước có khả năng hòa tan phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật…
- Nước hỗ trợ quá trình vận chuyển, chuyển hóa các chất dinh dưỡng cho các bộ phận của cây.
Việt Nam có khoảng 30% GDP đến từ nông nghiệp. Tuy nhiên ngành nông nghiệp nước ta đang đối mặt với tình trạng khan hiếm, ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng. Theo báo cáo của Bộ TN&MT, có tới 60% diện tích đất nông nghiệp bị nhiễm phèn, mặn do nước tưới bị ô nhiễm.
3.2. Vai trò của nước trong sản xuất công nghiệp
Nước được sử dụng làm nguyên liệu đầu vào, dung môi, chất tải nhiệt, làm sạch trong hầu hết các ngành công nghiệp như:
- Nhiệt điện, thủy điện
- Luyện kim, dệt may, chế biến thực phẩm
- Giấy, hóa chất, xi măng…
Theo ước tính, ngành công nghiệp tiêu thụ 22% tổng nhu cầu nước, tương đương 11.6 tỷ m3 nước mỗi năm. Tuy nhiên hơn 70% lượng nước thải công nghiệp chưa qua xử lý đạt chuẩn trước khi thải ra môi trường, gây ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng.
3.3. Du lịch, dịch vụ
Nước là yếu tố quan trọng tạo nên cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp như biển, hồ, sông, suối, thác nước… là điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch. Các khu nghỉ dưỡng, khách sạn, nhà hàng cũng cần một lượng nước rất lớn để phục vụ sinh hoạt của khách du lịch.
Năm 2019, ngành du lịch đóng góp 9.2% GDP của Việt Nam. Tuy nhiên, hoạt động du lịch cũng gây áp lực lớn lên tài nguyên nước. Lượng nước thải từ các khu du lịch ven biển đang gây ô nhiễm nặng các vùng biển, ảnh hưởng tới hệ sinh thái và nguồn thủy sản.
