Tìm hiểu tác giả tác phẩm
Tác giả: Robin Sharma
- Là diễn giả nổi tiếng thế giới, chuyên gia về lãnh đạo và phát triển bản thân.
- Nổi tiếng với các cuốn sách truyền cảm hứng: Nhà sư bán chiếc Ferrari, Đời ngắn đừng ngủ dài, The Leader Who Had No Title…
- Văn phong mạnh mẽ, súc tích, hướng đến thay đổi tư duy, nâng cao kỉ luật bản thân và khơi dậy năng lượng sống tích cực.
- Tư tưởng chủ đạo:
- Con người muốn thành công phải rèn luyện kỉ luật, hành động, nỗ lực không ngừng
- Không có thành tựu nào đến từ may mắn thuần túy; mọi điều tốt đẹp đều phải “trả giá”.
Tác phẩm: Đời ngắn, đừng ngủ dài (NXB Trẻ)
- Thuộc dòng sách kỹ năng – phát triển bản thân.
- Nội dung chính: khích lệ con người sống tỉnh thức, có mục tiêu, hành động mỗi ngày để hoàn thiện mình.
- Đoạn trích trong đề nhấn mạnh:
- Sự dễ dàng là cám dỗ khiến nhiều người bỏ qua nỗ lực cần thiết.
- Mọi điều đáng giá đều đòi hỏi sự hi sinh và lao động nghiêm túc.
- Thái độ sống kỉ luật và bền bỉ là chìa khóa dẫn đến thành công.
Đọc hiểu bài Đời ngắn, đừng ngủ dài
Chúng ta đang sống trong một thế giới bị sự dễ dàng cám dỗ. Ta muốn vẻ bề ngoài khỏe mạnh và cân đối, nhưng lại không muốn luyện tập để đạt được nó. Ta muốn thành công trong sự nghiệp nhưng lại tự nhủ giá như có một cách nào đó để thành công mà không phải làm việc vất vả và tuân theo kỉ luật. Ta ước mơ có một cuộc đời tràn đầy niềm vui, không nỗi sợ nhưng lại thường xuyên né tránh các biện pháp hiệu quả nhất (như dậy sớm, chấp nhận rủi ro, lập mục tiêu, đọc sách), những điều chắc chắn sẽ đưa ta đến ý tưởng của mình. Chẳng có gì miễn phí. Chẳng có buổi tiệc nào là buổi chiêu đãi. Điều tốt đẹp trong đời luôn đòi hỏi sự hi sinh và tận hiến. Mỗi chúng ta, để đạt tới một con người duy nhất và vượt trội trong nghề nghiệp đều phải trả giá…
Cuộc đời vĩ đại không từ trên trời rơi xuống. Mà phải được đẽo gọt và xây dựng. Như đền Taj Mahal, như Vạn Lý Trường Thành ngày qua ngày, viên gạch này nối tiếp viên gạch khác. Thành công đâu tự nhiên mà có. Chúng đến từ những nỗ lực và phát triển liên tục không ngừng. Đừng rơi vào ảo tưởng rằng cuộc đời tốt đẹp sẽ đến mà không cần nỗ lực. Hãy nỗ lực hết mình, và điều tốt đẹp sẽ đến với bạn.
(Theo Đời ngắn, đừng ngủ dài – Robin Sharma, NXB Trẻ, tr. 180)
Thực hiện yêu cầu sau:
Câu 1 (0,5 điểm). Vấn đề nghị luận đặt ra trong văn bản là gì? Xác định câu nêu luận đề của văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm). Theo tác giả, những biện pháp giúp con người có một cuộc đời tràn đầy niềm vui, không nỗi sợ hãi là gì?
Câu 3 (1,0 điểm). Em hiểu gì về thái độ của tác giả khi bàn về vấn đề trên?
Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng biện pháp tu từ điệp cấu trúc sử dụng trong đoạn văn: Ta muốn vẻ bề ngoài khỏe mạnh và cân đối, nhưng lại không muốn luyện tập để đạt được nó. Ta muốn thành công trong sự nghiệp nhưng lại tự nhủ giá như có một cách nào đó để thành công mà không phải làm việc vất vả và tuân theo kỉ luật.”
Câu 5 (1,0 điểm). Bài học sâu sắc nhất em rút ra từ văn bản? Lí giải vì sao?
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1.
Vấn đề nghị luận đặt ra trong văn bản là: Sự nỗ lực của con người trong cuộc sống
Xác định câu nêu luận đề của văn bản.
“Hãy nỗ lực hết mình, và điều tốt đẹp sẽ đến với bạn.”
Câu 2.
Theo tác giả, những biện pháp giúp con người có 1 cuộc đời tràn đầy niềm vui không nỗi sợ hãi là: dậy sớm, chấp nhận rủi ro, lập mục tiêu, đọc sách
Câu 3.
Thái độ của tác giả:
– Đề cao vai trò và ý nghĩa của tinh thần cố gắng và sự nỗ lực trong cuộc sống.
– Ngợi ca những người luôn nỗ lực, quyết tâm, bền bỉ vượt qua khó khăn, nghịch cảnh để chinh phục ước mơ.
– Mong muốn mọi người hãy luôn vững tin, mạnh mẽ đối diện với thử thách, không ngừng học tập và không ngừng cố gắng dù kết quả như thế nào
Câu 4.
– Điệp cấu trúc: “Ta muốn…nhưng….”
– Tác dụng:
+ Cấu trúc điệp tạo nên nhịp điệu nhịp nhàng, uyển chuyển, cân đối, hài hòa cho câu văn, tạo sự liên kết chặt chẽ cho lập luận
+ Nhằm nhấn mạnh những điều ta muốn mà không có hành động cố gắng để thực hiện thì mãi mãi nó chỉ tồn tại trong mơ ước chứ không bao giờ trở thành hiện thực.
+ Khuyên chúng ta muốn thành công thì phải nỗ lực luyện tập , vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
Câu 5
HS lựa chọn quan điểm với mình và đưa ra lý giải cho phù hợp
Gợi ý:
– Hãy tận tâm và cống hiến hết mình vì:
+ Cuộc đời không ai cho không ai cái gì cả, tất cả thành công đều đến từ sự cố gắng, nỗ lực.
+ Chỉ làm việc hết khả năng, tâm huyết, con người mới có thể thực hiện được điều mình mong muốn, mới nhận được thành quả xứng đáng.
– Hãy sống có kỉ luật vì
+ Cuộc đời không bao giờ là dễ dàng. Con người luôn phải đối diện với những khó khăn thử thách.
+ Chỉ có nghiêm khắc với chính mình con người mới trưởng thành, mới rèn luyện được bản lĩnh để thực hiện được điều mình mong muốn
Các câu hỏi mở rộng từ văn bản
A. Câu hỏi về nội dung – tư duy – cảm nhận (5 câu)
- Tác giả muốn phê phán điều gì khi nói rằng “chúng ta bị sự dễ dàng cám dỗ”?
- Giải thích ý nghĩa của hình ảnh “Taj Mahal” và “Vạn Lý Trường Thành” trong đoạn văn.
- Theo tác giả, vì sao con người thường mơ ước mà không hành động?
- Thông điệp về quy luật thành công được thể hiện rõ nhất trong đoạn văn là gì?
- Nhận xét giọng văn và lập luận của tác giả. Giọng văn đó có tác dụng ra sao với người đọc?
B. Câu hỏi liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Em đã bao giờ rơi vào trạng thái “muốn thành công nhưng không muốn cố gắng” chưa? Hãy chia sẻ trải nghiệm.
- Trong học tập, điều gì khiến em khó duy trì kỉ luật bản thân? Em có giải pháp gì để thay đổi?
- Mỗi người đều có “sự dễ dàng” mà mình bị cám dỗ. Em hãy nêu 1 ví dụ và hướng vượt qua.
- Theo em, tại sao dậy sớm và đọc sách lại là những thói quen giúp thay đổi cuộc đời?
- Viết đoạn văn (5-7 câu) nêu suy nghĩ của em về quan điểm: “Cuộc đời vĩ đại không từ trên trời rơi xuống. Mà phải được đẽo gọt và xây dựng.”
C. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm
1) Trắc nghiệm nội dung – tư duy (5 câu)
- Theo tác giả, con người thường muốn điều gì? A. Thành công dễ dàng B. Không làm việc mà vẫn thành đạt C. Vẻ ngoài đẹp nhưng không cần luyện tập D. Tất cả các ý trên → Đáp án: D
- Cụm từ “Chẳng có buổi tiệc nào là buổi chiêu đãi” có nghĩa là: A. Mọi bữa tiệc đều tốn tiền B. Cuộc sống luôn vui vẻ C. Không có gì cho không D. Mọi người đều phải công bằng → Đáp án: C
- Hình ảnh “viên gạch này nối tiếp viên gạch khác” tượng trưng cho: A. Sự kiên nhẫn và lao động mỗi ngày B. Công việc xây dựng C. Sự nặng nhọc D. Những công trình cổ → Đáp án: A
- Luận đề của văn bản có nội dung: A. Tự do là quan trọng nhất B. Thành công cần nỗ lực và hi sinh C. Học tập là con đường duy nhất D. Không nên mơ ước quá nhiều → Đáp án: B
- Theo tác giả, nguyên nhân khiến con người “né tránh những biện pháp hiệu quả nhất” là: A. Không đủ thời gian B. Bị ảnh hưởng bởi người khác C. Lười biếng và sợ khó khăn D. Không được hỗ trợ → Đáp án: C
2) Trắc nghiệm liên hệ – vận dụng (5 câu)
- Trong học tập, điều nào sau đây phù hợp với tinh thần đoạn trích? A. Học tùy hứng B. Sợ thất bại nên không dám thử sức C. Lập kế hoạch và kiên trì thực hiện D. Chỉ học khi sắp kiểm tra → Đáp án: C
- Nếu muốn phát triển bản thân, ta nên: A. Trông chờ người khác giúp B. Dậy sớm, đọc sách, chấp nhận rủi ro C. Tránh những điều khó D. Học theo mọi người quanh mình → Đáp án: B
- Tư duy nào sau đây là sai? A. Thành công cần nỗ lực B. Cuộc đời vĩ đại phải xây dựng từng bước C. Chỉ cần ước mơ, không cần hành động D. Không có gì miễn phí → Đáp án: C
- Câu nói nào phù hợp với tinh thần văn bản? A. “Đời là bể khổ, vượt qua được là thành công.” B. “Có công mài sắt, có ngày nên kim.” C. “Trong cái khó ló cái khôn.” D. “Ăn vóc học hay.” → Đáp án: B
- Khi đứng trước một mục tiêu lớn, điều quan trọng nhất là: A. Ủy thác cho người khác B. Hành động từng bước và không bỏ cuộc C. Chờ thời điểm thuận lợi D. Không dám thử vì sợ sai → Đáp án: B
