Tôi đã bị bao quanh bởi những sinh viên tài năng kinh khủng, trong toán, khoa học, luật, vân vân, và không thể ngừng nghĩ về việc có bao nhiêu người bạn tài năng của tôi, và thành thật mà nói, cả bản thân tôi nữa, đã và đang bị “dẫn” vào các vai trò trong tài chính/tư vấn/luật doanh nghiệp.
Ban đầu, tôi thấy những sinh viên này với những mục tiêu của họ, một nhà toán học thuần túy theo đuổi nghiên cứu, một sinh viên kinh doanh muốn thành lập một công ty khởi nghiệp, một sinh viên kinh tế muốn sửa chữa sự quản lý yếu kém mà họ thấy trong các tổ chức. Cho đến khi bạn bắt đầu nhận thấy những thay đổi, bạn bắt đầu thấy những cuộc trò chuyện về việc vào ngân hàng đầu tư sau khi họ hoàn thành bằng tiếng Anh, hoặc tư vấn sau khi họ học kỹ thuật ở trường đại học. Rốt cuộc, các công ty rất vui khi thuê họ ngay lập tức, thường trả lương rất cao.
Vấn đề chính mà tôi thấy ở đây là chi phí cơ hội, xã hội sẽ ra sao nếu nhà tâm lý học vẫn tiếp tục nghiên cứu hành vi của con người thay vì tối ưu hóa các cấu trúc doanh nghiệp hoặc nhà vật lý học không chuyển sang giao dịch định lượng? Tôi không coi những công ty này là xấu xa, đó là một cuộc tranh luận hoàn toàn khác, nhưng chi phí cơ hội có vẻ rất lớn khi bạn nhận ra rằng các lĩnh vực mà nhiều người tham gia chỉ là trò chơi có tổng bằng không hoặc khai thác (hoặc ít nhất là được cho là như vậy). Giao dịch tần suất cao, tối ưu hóa thuế, kỹ thuật tài chính chủ yếu là về việc di chuyển tiền xung quanh thay vì tạo ra giá trị mới.
Và để nói rõ: Tôi không đưa ra một lập luận hoàn toàn theo chủ nghĩa vị lợi về những gì ‘có giá trị nhất đối với xã hội’. Tôi không nghĩ mọi người nên làm nghiên cứu, và tôi không cố gắng xếp hạng các con đường sự nghiệp theo tác động xã hội. Xây dựng các công ty khởi nghiệp, tạo ra sản phẩm, giải quyết các vấn đề thực tế thông qua tinh thần kinh doanh, tất cả những điều này đều quan trọng. Mối quan tâm của tôi mang tính cá nhân hơn: nó có cảm giác như một sự lãng phí khi ai đó thực sự yêu thích toán học, người sáng lên khi nói về các cấu trúc trừu tượng, lại kết thúc bằng việc tối ưu hóa danh mục đầu tư trái phiếu thay vì thế.
Tôi cũng nghĩ rằng những lý do cho những vấn đề này khá rõ ràng. Thứ nhất, những công ty này đã tự xây dựng thương hiệu thành công là những điểm đến ưu tú. Nhận được lời mời từ Goldman hoặc McKinsey báo hiệu “Tôi là một trong những người giỏi nhất” một cách dễ hiểu đối với cha mẹ, bạn bè, xã hội. Một bằng tiến sĩ toán học không mang lại sự chứng minh xã hội ngay lập tức như vậy, hầu hết mọi người không biết tô pô đại số là gì, nhưng mọi người đều đã nghe nói đến Morgan Stanley.
Thứ hai, những công ty này tự quảng cáo là mang đến cho bạn những công việc “giữ cho cánh cửa mở”, học các kỹ năng có thể chuyển đổi, xây dựng một mạng lưới, v.v. Tôi hoài nghi về tuyên bố này, nhưng tôi chủ yếu dựa vào những gì tôi đã quan sát, tò mò xem liệu những người khác có những trải nghiệm khác nhau hay không.
Thứ ba, các vấn đề về cấu trúc của chính học viện. Tại sao lại từ chối mức lương sáu con số khi bạn đang gánh một khoản nợ sinh viên đáng kể, chỉ để dành 5-7 năm cho một bằng tiến sĩ, sau đó là nhiều năm làm các vị trí sau tiến sĩ được trả lương thấp với hy vọng có một công việc theo dõi nhiệm kỳ khan hiếm? Và ngay cả khi bạn đến được đó, bạn đang phải đối mặt với áp lực xuất bản hoặc biến mất, theo đuổi các khoản tài trợ, động lực để làm việc trong các lĩnh vực ‘gợi cảm’ hơn là những lĩnh vực quan trọng, tung ra các bài báo gia tăng để đệm cho CV của bạn. Có lẽ nhà toán học đã đến quỹ đầu cơ đã chỉ cần mài giũa những bài báo đáng quên.
Sự không chắc chắn của tôi đến ở đây, tôi có đang phóng đại sự mất mát này không? Có lẽ tôi đang lãng mạn hóa những gì những người này sẽ đạt được trong nghiên cứu. Có lẽ hầu hết sẽ không hạnh phúc, kiệt sức hoặc bị mắc kẹt trong guồng quay học thuật, tạo ra công việc không quan trọng lắm đối với họ hoặc xã hội.
Nếu không, thì làm thế nào điều này có thể được thay đổi? Chúng ta đã thấy một sự thay đổi với Y-Combinator mang lại uy tín và cấu trúc cho tinh thần kinh doanh. Deepmind kéo các nhà nghiên cứu ML ra khỏi tài chính (và học viện). SpaceX đã thu hút các kỹ sư hàng không vũ trụ hàng đầu, những người có thể đã đến các nhà thầu quốc phòng.
Chúng ta phải làm gì cho toán học?
Lưu ý: Một số ý tưởng này đã được trình bày rất hay trong một bài báo FT gần đây, nơi tôi lấy cảm hứng. Tôi khuyên bạn nên đọc nó để có được lập luận đầy đủ với dữ liệu và phỏng vấn thực tế.
