Trong thế giới xe máy, động cơ 4 thì không chỉ mang lại sức mạnh vượt trội mà còn đảm bảo sự bền bỉ và tiết kiệm nhiên liệu. Yamaha là một trong những hãng xe hàng đầu thế giới đã ứng dụng thành công động cơ 4 thì vào nhiều dòng xe của mình. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về động cơ 4 thì và những dòng xe Yamaha tiêu biểu sử dụng loại động cơ này.
Động cơ 4 thì là gì?
Động cơ 4 thì là loại động cơ đốt trong hoàn thành một chu trình làm việc qua 4 giai đoạn riêng biệt, hay còn gọi là 4 kỳ. Mỗi kỳ thực hiện một bước quan trọng để tối ưu hóa hiệu suất, tiết kiệm nhiên liệu và giảm lượng khí thải ra môi trường.
Cấu tạo của động cơ 4 thì
.png)
Cấu tạo của động cơ 4 thì
Cấu tạo của động cơ 4 kỳ gồm các bộ phận chính như sau:
- Piston: Bộ phận này được đặt bên trong của động cơ với vai trò giúp chuyển đổi năng lượng khi nhiên liệu được đốt cháy và giãn nở trong buồng đốt. Sau đó được đưa tới trục khuỷu thông qua thanh truyền. Piston chuyển động tịnh tiến xung quanh xi-lanh. Ở giữa piston và xylanh có bố trí các vòng séc măng.
- Trục khuỷu: Bộ phận này giúp Piston chuyển sang chuyển động tròn thay vì chuyển động tịnh tiến.
- Thanh truyền: Bộ phận này giúp chuyển dao động đến trục khuỷu từ Piston.
- Đối trọng: Được đặt trên trục khuỷu với mục đích làm giảm sự rung động được sinh ra. Nguyên nhân là bởi trong quá trình lắp ráp các bộ phận lại với nhau khó có được sự cân bằng một cách chính xác.
- Xupap nạp và xupap xả: Bộ phận này được ví như những cái van. Nó sẽ tự động mở ra cho hòa khí đi vào cũng như mở cho khí thải đi ra.
- Bugi: Bộ phận này giúp đánh lửa đốt cháy hòa khí trong động cơ.
Nguyên lý hoạt động của động cơ 4 thì ra sao?
.png)
Động cơ 4 thì cần đến 4 hành trình piston
Động cơ 4 thì cần đến 4 hành trình piston (hai lần lên và hai lần xuống) để hoàn thành một chu trình làm việc, mỗi hành trình đảm nhiệm một chức năng riêng biệt:
- Hành trình 1: Hút (Piston đi xuống): Van nạp mở, piston di chuyển xuống tạo chân không, hút hỗn hợp nhiên liệu và không khí từ bộ chế hòa khí hoặc hệ thống phun xăng vào xylanh.
- Hành trình 2: Nén (Piston đi lên): Van nạp đóng, piston di chuyển lên nén hỗn hợp nhiên liệu và không khí.
- Hành trình 3: Nổ (Piston đi xuống): Gần cuối hành trình nén, bugi đánh lửa đốt cháy hỗn hợp khí nén, tạo ra áp suất cao đẩy piston đi xuống, sinh công.
- Hành trình 4: Xả (Piston đi lên): Van xả mở, piston di chuyển lên đẩy khí thải ra ngoài qua ống xả.
Động cơ 4 thì có cấu tạo phức tạp hơn với sự hiện diện của hệ thống van xupap (được dẫn động bởi trục cam), hệ thống bôi trơn riêng biệt (dầu nhớt được chứa trong carte và bơm đến các chi tiết cần bôi trơn). Ưu điểm của thiết kế này là quá trình nạp và xả diễn ra độc lập, giúp đốt cháy nhiên liệu triệt để hơn, tiết kiệm nhiên liệu, giảm thiểu ô nhiễm và hoạt động êm ái hơn. Hệ thống bôi trơn tốt hơn cũng góp phần tăng tuổi thọ động cơ.
Nhược điểm là do 2 vòng quay trục khuỷu mới có một hành trình nổ nên công suất thường nhỏ hơn động cơ 2 thì có cùng dung tích, khả năng tăng tốc chậm hơn và cấu tạo phức tạp hơn.
Mức tiêu thụ nhiên liệu của động cơ 4 thì như thế nào?
Mức tiêu thụ nhiên liệu của động cơ 4 thì được định hình bởi bản chất thiết kế và nguyên lý hoạt động của nó. Động cơ này hoàn thành một chu kỳ làm việc trong bốn hành trình piston, tạo ra quá trình đốt cháy nhiên liệu có kiểm soát và hiệu quả hơn so với động cơ 2 thì. Điều này thể hiện qua việc nhiên liệu được đưa vào buồng đốt riêng biệt trong hành trình nạp, sau đó được nén và đốt cháy một cách tối ưu, giúp tận dụng tối đa năng lượng hóa học chứa trong nhiên liệu.
Mức tiêu thụ nhiên liệu của động cơ 4 thì còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như dung tích xilanh, tỷ số nén, công nghệ phun xăng, và hệ thống quản lý động cơ điện tử. Đáng chú ý, các động cơ 4 thì hiện đại với công nghệ phun xăng trực tiếp và turbo tăng áp có thể đạt mức tiêu thụ nhiên liệu thấp đáng kể, đôi khi chỉ khoảng 5-6 lít/100km cho xe hơi cỡ trung, trong khi vẫn duy trì hiệu suất vận hành cao. Yếu tố con người cũng ảnh hưởng không nhỏ khi thói quen lái xe, điều kiện vận hành và tình trạng bảo dưỡng động cơ có thể làm thay đổi mức tiêu thụ nhiên liệu thực tế so với những con số lý thuyết mà nhà sản xuất công bố.
Ưu nhược điểm của động cơ 4 kỳ
.png)
Mức tiêu hao nhiên liệu thấp hơn động cơ xăng
Với những người yêu thích tìm hiểu về ô tô chắc hẳn đã từng nghe đến động cơ 4 kỳ. Đây được coi là “ cuộc cách mạng ” trong thế kỷ 20 với hệ thống đốt trong. Nếu bạn muốn biết chính xác hơn động cơ 4 kỳ thì hãy tìm hiểu sâu hơn về ưu và nhược điểm của loại động cơ này.
Ưu điểm
Động cơ 4 kỳ là một trong những phát minh quan trọng của ngành công nghiệp cơ khí, được sử dụng rộng rãi trong các phương tiện giao thông và thiết bị máy móc. Một trong những ưu điểm nổi bật của động cơ này là:
- Giá rẻ hơn
- Hỗ trợ tải tốt hơn
- Mức tiêu hao nhiên liệu thấp hơn động cơ xăng
- Ít nguy hiểm hơn vì nó không cháy ở nhiệt độ phòng
- Hiệu suất của động cơ sử dụng nhiên liệu diesel cao hơn nhiên liệu xăng
- Động cơ diesel ít hư hỏng do thiếu bộ chế hòa khí và bộ phận đánh lửa
Nhược điểm
Mặc dù động cơ 4 kỳ có rất nhiều ưu điểm vượt trội nhưng chúng cũng tồn tại một số nhược điểm đáng để cân nhắc như:
- Tốc độ chậm hơn động cơ xăng
- Trọng lượng nặng hơn động cơ xăng
- Giá thành cao hơn do cần thiết bị tốt
- Trường hợp hư hỏng thì việc sửa chữa sẽ khó khăn và tốn kém hơn
- Tốc độ động cơ diesel thấp hơn tốc độ động cơ xăng
Dù có một số nhược điểm, động cơ 4 kỳ vẫn là lựa chọn phổ biến nhất cho hầu hết các phương tiện giao thông nhờ hiệu suất cao, độ bền và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải ngày càng nghiêm ngặt.
Những dòng xe yamaha nào có động cơ 4 thì?
.png)
Có rất nhiều dòng xe Yamaha sỡ hữu động cơ 4 thì
Các dòng xe Yamaha với động cơ 4 thì đã trở thành lựa chọn phổ biến của nhiều người yêu thích xe máy nhờ vào sự bền bỉ và hiệu suất vận hành ổn định. Động cơ 4 thì của Yamaha mang lại nhiều lợi ích vượt trội so với động cơ 2 thì, đặc biệt là trong việc tiết kiệm nhiên liệu và giảm thiểu khí thải, giúp thân thiện hơn với môi trường. Một trong những dòng xe nổi bật nhất của Yamaha sử dụng động cơ 4 thì phải kể đến các mẫu xe như:
- Yamaha Grande: Với công nghệ Blue Core tiên tiến, Grande không chỉ mang lại khả năng tiết kiệm nhiên liệu vượt trội, mà còn vận hành êm ái và mạnh mẽ.
- Yamaha Sirius: Được ưa chuộng bởi sự bền bỉ và tiết kiệm nhiên liệu, Sirius là minh chứng cho sự thành công của Yamaha trong việc ứng dụng động cơ 4 thì vào dòng xe số phổ thông.
- Yamaha MT-15: Mẫu naked bike này sở hữu động cơ 155cc mạnh mẽ, tích hợp công nghệ van biến thiên VVA, mang đến trải nghiệm lái phấn khích và khả năng tăng tốc ấn tượng.
- Yamaha YZF-R15: Mẫu xe này được trang bị động cơ 4 thì, mang lại trải nghiệm phấn khích cho các tay lái.
- Yamaha MT-03: Mẫu xe này được trang bị động cơ 4 thì, xi-lanh đôi, mang lại khả năng vận hành mạnh mẽ.
Yamaha không ngừng cải tiến công nghệ động cơ 4 thì của mình. Các công nghệ như Blue Core, VVA (van biến thiên) và hệ thống phun xăng điện tử FI đã được áp dụng rộng rãi, giúp tối ưu hóa hiệu suất, tiết kiệm nhiên liệu và giảm thiểu khí thải.
Lời kết
Tóm lại, động cơ 4 thì là một phát minh đột phá mang lại hiệu suất cao tiết kiệm nhiên liệu và thân thiện với môi trường. Yamaha đã chứng minh vị thế tiên phong của mình trong việc ứng dụng công nghệ này vào các dòng xe từ xe tay ga, xe số đến xe thể thao. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về động cơ 4 thì và những dòng xe Yamaha tiêu biểu sử dụng loại động cơ này.
