Chào bạn,
Nhịp tim bình thường của người trưởng thành khi nghỉ ngơi dao động từ 60 đến 100 nhịp mỗi phút. Nếu vượt quá 100 nhịp/phút, bạn có thể đang bị nhịp tim nhanh (tachycardia); nếu dưới 60 nhịp/phút, đó là nhịp tim chậm (bradycardia) — nhưng không phải lúc nào cũng bất thường. Tôi sẽ giải thích rõ hơn để bạn hiểu khi nào cần lo lắng và khi nào chỉ là phản ứng sinh lý bình thường.
Nhịp tim bình thường và các ngưỡng bất thường
Ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhịp tim lúc nghỉ (khi ngồi yên, không căng thẳng, không vừa vận động) thường nằm trong khoảng 60-100 nhịp/phút. Tuy nhiên, con số này có thể thay đổi tùy theo:
– Tuổi: Người trẻ thường có nhịp tim cao hơn người lớn tuổi.
– Thể trạng: Vận động viên hoặc người thường xuyên tập thể dục có thể có nhịp tim nghỉ dưới 60 (thậm chí 40-50 nhịp/phút) — đây là hiện tượng sinh lý, không phải bệnh.
– Giới tính: Phụ nữ thường có nhịp tim cao hơn nam giới một chút.
Nhịp tim nhanh được xác định khi >100 nhịp/phút lúc nghỉ.
Nhịp tim chậm là khi <60 nhịp/phút — nhưng chỉ đáng lo nếu kèm theo triệu chứng như mệt, chóng mặt, ngất.
Các yếu tố làm thay đổi nhịp tim
Nhịp tim rất nhạy cảm với nhiều yếu tố nội sinh và ngoại sinh. Một số nguyên nhân phổ biến khiến tim đập nhanh hoặc chậm bao gồm:
– Cảm xúc: Lo âu, căng thẳng, hồi hộp kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tim đập nhanh.
– Hoạt động thể lực: Tập luyện làm tăng nhịp tim — điều này hoàn toàn bình thường.
– Nhiệt độ môi trường: Nóng làm tim đập nhanh hơn để tản nhiệt.
– Caffeine, rượu, thuốc lá, chất kích thích: Có thể làm tăng nhịp tim rõ rệt.
– Thuốc: Một số thuốc cảm, thuốc hen, thuốc điều trị tuyến giáp… ảnh hưởng đến nhịp tim.
– Rối loạn nội tiết: Cường giáp là nguyên nhân thường gặp gây nhịp tim nhanh dai dẳng.
– Mất nước hoặc thiếu máu: Cơ thể bù trừ bằng cách tăng nhịp tim để duy trì lưu lượng máu.
Nhịp tim 110 có nguy hiểm không?
Nhịp tim 110 nhịp/phút khi nghỉ ngơi là bất thường và cần được đánh giá. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nguyên nhân và triệu chứng đi kèm:
– Nếu bạn vừa chạy lên cầu thang, uống cà phê, hoặc đang lo lắng — nhịp tim 110 là phản ứng sinh lý, không nguy hiểm.
– Nhưng nếu bạn đang ngồi yên, thư giãn mà tim vẫn đập 110 nhịp/phút kéo dài, kèm theo hồi hộp, khó thở, đau ngực, choáng váng — đây có thể là dấu hiệu của rối loạn nhịp tim, cường giáp, thiếu máu, hoặc bệnh tim thực thể.
Trong phòng khám, tôi từng gặp nhiều bệnh nhân chủ quan với nhịp tim 100-110 kéo dài, đến khi mệt lả mới đi khám — và phát hiện suy giáp hoặc rung nhĩ. Vì vậy, đừng xem nhẹ nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên.
Khi nào đo nhịp tim là chính xác nhất?
Để có kết quả đáng tin cậy, bạn nên đo nhịp tim:
– Vào buổi sáng, sau khi ngủ dậy, trước khi uống cà phê hoặc vận động.
– Khi đang ngồi yên ít nhất 5 phút, không nói chuyện, không nhìn điện thoại.
– Không đo ngay sau ăn, sau khi hút thuốc, hoặc sau khi tắm nước nóng — những yếu tố này làm sai lệch kết quả.
Bạn có thể đo bằng cách đặt ngón tay lên động mạch cổ tay (mạch quay) hoặc cổ (động mạch cảnh), đếm số nhịp trong 30 giây rồi nhân đôi. Hiện nay, nhiều đồng hồ thông minh cũng cho kết quả khá chính xác nếu dùng đúng cách.
Nhịp tim mục tiêu khi tập thể dục
Khi vận động, tim đập nhanh là bình thường. Nhịp tim tối đa ước tính theo công thức:
220 – tuổi = nhịp tim tối đa lý thuyết.
Ví dụ: bạn 40 tuổi → nhịp tim tối đa ≈ 180 nhịp/phút.
– Tập nhẹ (đi bộ nhanh): 50-60% nhịp tim tối đa → ~90-108 nhịp/phút.
– Tập vừa (chạy bộ, đạp xe): 60-75% → ~108-135 nhịp/phút.
– Tập nặng (HIIT, leo dốc): 75-90% → ~135-162 nhịp/phút.
Nếu bạn cảm thấy khó thở dữ dội, đau ngực, hoặc choáng khi tập — hãy dừng lại ngay và tham vấn bác sĩ.
Khi nào cần đi khám vì nhịp tim bất thường?
Bạn nên đi khám nếu có bất kỳ dấu hiệu sau:
– Nhịp tim trên 100 hoặc dưới 50 nhịp/phút khi nghỉ, kéo dài > vài phút và lặp lại nhiều lần.
– Cảm giác tim đập mạnh, bỏ nhịp, hoặc “rung” trong lồng ngực.
– Chóng mặt, ngất xỉu, khó thở, đau ngực đi kèm thay đổi nhịp tim.
– Nhịp tim nhanh không giải thích được (không do vận động, caffeine, stress).
– Bạn có bệnh tim, tiểu đường, tăng huyết áp hoặc tiền sử gia đình có người đột tử do tim.
Nhịp tim là “cửa sổ” phản ánh sức khỏe tim mạch và toàn thân. Con số 110 nhịp/phút không tự nó nguy hiểm — điều quan trọng là bối cảnh lâm sàng. Nếu bạn thường xuyên cảm thấy tim đập nhanh khi nghỉ, mệt mỏi không rõ nguyên nhân, hoặc lo lắng về sức khỏe tim mạch, đừng chần chừ — hãy đi khám để được đánh giá bằng điện tâm đồ (ECG), Holter 24 giờ hoặc xét nghiệm máu nếu cần. Phát hiện sớm luôn giúp điều trị hiệu quả và tránh biến chứng nghiêm trọng.
