Dàn ý
1. Mở bài
– Vài nét về tác giả Nam Cao và tác phẩm Lão Hạc.
– Giới thiệu nhân vật Lão Hạc – nhân vật trung tâm của truyện.
2. Thân bài
a. Tình cảnh Lão Hạc
– Một lão nông già yếu, cô đơn ⇒ tình cảnh bi đát.
– Vì nghèo, lão dự định bán đi cậu Vàng – kỉ vật của anh con trai, người bạn thân thiết của bản thân mình – và chọn con đường kết thúc cho mình.
b. Diễn biến tâm trạng lão Hạc quanh việc bán cậu Vàng
– Cậu Vàng là con chó của lão Hạc rất yêu quý:
+ Cho ăn trong một bát lớn như của nhà giàu; ăn gì cũng gắp cho nó cùng ăn.
+ Rỗi rãi thì đem nó ra ao tắm, bắt rận cho nó.
+ Mỗi khi uống rượu lão nhắm vài miếng thì lại gắp cho nó một miếng như người ta gắp thức ăn cho cháu.
+ Thường xuyên tâm sự với nó về bố nó, rồi thủ thỉ, âu yếm.
– Quyết định bán đi con chó Vàng là một việc làm rất khó khăn, một việc hệ trọng. ⇒ đắn đo, do dự, suy tính mãi.
– Tâm trạng, biểu hiện khi bán chó:
+ Lão cười như mếu, đôi mắt ầng ậng nước.
+ Mặt lão đột nhiên co rúm lại, vết nhăn xô lại với nhau ép cho nước mắt chảy ra.
+ Đầu ngoẹo về một bên, miệng móm mém mếu như con nít.
+ Lão hu hu khóc.
⇒ Sử dụng từ tượng hình, từ tượng thanh dày đặc, liên tiếp ⇒ vô cùng đau khổ đang hối hận, xót xa, thương tiếc dâng trào.
⇒ Lão Hạc là một người nông dân sống có tình có nghĩa, thủy chung, rất mực trung thực.
⇒ Tấm lòng thương yêu con của một người cha nghèo khổ.
c. Cái chết của lão Hạc
– Lão nhờ ông giáo 2 việc:
+ Trông nom hộ mảnh vườn, khi nào con trai lão về thì giao lại cho nó.
+ Mang hết tiền dành dụm nhờ ông giáo và bà con chòm xóm làm ma cho nếu lão chết đi.
– Nguyên nhân: Ý thức sâu sắc, rõ ràng hoàn cảnh cùng đường, không có lối thoát của mình.
– Mục đích: Bảo toàn tài sản cho con và không muốn phiền hà đến bà con hàng xóm.
– Vật vã trên giường, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, mắt long sòng sọc, lão tru tréo, bọt mép sùi ra…. người lão chốc chốc lại giật mạnh… vật vã đến hai giờ đồng hồ mới chết.
⇒ Sử dụng dày đặc và liên tiếp các từ tượng hình, tượng thanh ⇒ Làm nổi bật cái chết dữ dội, thê thảm đầy bất ngờ của lão Hạc.
⇒ Là người có ý thức cao về lẽ sống, trọng danh dự làm người hơn cả sự sống; một người cha hết lòng thương con, một người nông dân trung thực, thật thà, giàu lòng tự trọng.
3. Kết bài
– Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
– Liên hệ trình bày cảm nhận của bản thân thông qua truyện ngắn này
