1. Lên hay nên là gì?
-
Tạo tác: nên người, có chí thì nên, nên ông nên bà, trở nên ngoan ngoãn, làm nên sự nghiệp…
-
Dùng trước một động từ khác, với ý khuyên nhủ rằng nếu làm thì tốt hơn: nên ngủ sớm, nên chăn học, việc đó không nên làm…
-
Với tư cách là quan hệ từ, nên thường dùng chỉ nguyên nhân – kết quả: Trời mưa to nên không đi học
-
Lên là động từ chỉ sự di chuyển hướng về phía cao hơn, đằng trước hoặc phát triển về số lượng: lên núi, lên lớp, llên hàng đầu, lên nhọt…
-
Lên thường được kết hợp với các động từ có hàm nghĩa hướng về phía cao hơn: Dâng lên, ngửng lên, lóe lên… hoặc kết hợp với các danh từ chỉ vị trí cao như lên bờ, lên nhà trên, lên ngọn cây, lên xe…
-
Là phó từ, lên biểu thị ý thúc giục hoặc động viên: Cố lên, ăn nhanh lên còn đi học…
-
Nên: Dùng để thể hiện một hành động không cụ thể: Viết nên trang sử hào hùng, lèm nên lịch sử…
-
Lên: Dùng để thể hiện hành động cụ thể, thấy được: Có chàng trai viết lên cây, thầy viết lên bảng…
>>>Đọc thêm:
-
Nách hay lách? Cửa lách hay cửa nách? Nách luật hay lách luật?
-
Nắm được hay lắm được? Nắm bắt hay lắm bắt? Phân biệt nắm & lắm
-
Làm lốt hay nốt, xin lốt hay nốt đúng chính tả?
2. Bảng phân biệt nên hay lên chi tiết
Để bạn đọc dễ phân biệt lên hay nên, chuyên mục tiếng Nghệ của tôi đã tổng hợp thành bảng sau.
Thắc mắc
Cách viết đúng
lên người hay nên người
nên người
lên làm hay nên làm
nên làm
hình thành nên hay lên
hình thành nên
khi nào dùng nên hay lên
tùy ngữ cảnh
lên hồn hay nên hồn
nên hồn
lên thơ hay nên thơ
nên thơ
không nói lên lời hay nên lời
không nói nên lời
thốt lên hay thốt nên
thốt lên
lên duyên hay nên duyên
nên duyên
tạo nên hay tạo lên
tạo nện
lên tội hay nên tội
nên tội
lên nhà hay nên nhà
lên nhà
xây dựng lên hay xây dựng nên
xây dựng nên
làm nên hay làm lên
làm nên
làm lên lịch sử hay làm nên lịch sử
làm nên lịch sử
đi lên hay đi nên
đi lên
dạy dỗ lên người hay nên người
dạy dỗ nên người
Như vậy, lên hay nên còn tùy ngữ cảnh mà dùng. Ở bảng trên chúng tôi đã tổng hợp rõ từng trường hợp, nếu còn thắc mắc bạn hãy nhắn tin qua Facebook tiếng Nghệ Tĩnh nha!
Viết bởi Nghengu.vn
