2.1 Đặc điểm sinh thái
- Lá cây
Lá bèo tấm thực chất là phiến thân dẹt (frond), vì loài cây này không phân hóa rõ ràng thành thân và lá như các thực vật trên cạn. Phiến dẹt có hình tròn hoặc hơi bầu dục, kích thước rất nhỏ, thường chỉ vài milimet. Bề mặt lá nhẵn, màu xanh lục, có khả năng nổi trên mặt nước nhờ cấu trúc mô xốp chứa không khí.
Chính cấu tạo mỏng và nhẹ này giúp bèo tấm dễ dàng hấp thu ánh sáng và chất dinh dưỡng trực tiếp từ môi trường nước, từ đó sinh trưởng nhanh và lan rộng trên mặt ao hồ.
- Hoa
Hoa bèo tấm rất nhỏ và hiếm khi quan sát được bằng mắt thường. Hoa thường mọc đơn lẻ, nằm trong một hốc nhỏ ở mặt trên của phiến lá. Cấu tạo hoa đơn giản, không có cánh hoa rõ ràng, chỉ gồm các bộ phận sinh sản cơ bản.
Do kích thước nhỏ và thời gian nở ngắn, hoa bèo tấm ít được chú ý trong tự nhiên. Tuy nhiên, sự xuất hiện của hoa cho thấy bèo tấm vẫn có khả năng sinh sản hữu tính, dù hình thức sinh sản này ít phổ biến hơn so với sinh sản vô tính.
- Quả
Sau khi thụ phấn, hoa bèo tấm có thể phát triển thành quả rất nhỏ, dạng túi. Bên trong quả thường chứa một đến vài hạt nhỏ. Tuy nhiên, trong điều kiện tự nhiên, việc hình thành quả và hạt không diễn ra thường xuyên.
Trên thực tế, bèo tấm chủ yếu lan rộng nhờ tách chồi từ cây mẹ, vì vậy trái và hạt ít đóng vai trò quan trọng trong vòng đời phát triển của loài cây này.
2.2 Đặc điểm sinh trưởng của cây bèo tấm
Cây bèo tấm có khả năng sinh trưởng nhanh và thích nghi tốt với môi trường nước, nhờ đó dễ dàng phát triển thành từng mảng lớn trên mặt ao hồ. Quá trình sinh trưởng của bèo tấm có thể khái quát qua các đặc điểm sau:
- Sinh sản chủ yếu bằng hình thức vô tính: Bèo tấm tạo cây con bằng cách tách chồi từ cây mẹ. Cơ chế này giúp cây phát triển nhanh mà không cần đến quá trình ra hoa hay kết hạt.
- Tốc độ sinh trưởng nhanh trong điều kiện thuận lợi: Khi nguồn nước sạch, giàu chất hữu cơ và có đủ ánh sáng, bèo tấm có thể nhân đôi số lượng chỉ sau thời gian ngắn.
- Phát triển mạnh quanh năm: Ở khí hậu nhiệt đới như Việt Nam, bèo tấm có thể sinh trưởng gần như liên tục, đặc biệt vào mùa nắng ấm.
- Dễ lan rộng nhưng cũng dễ kiểm soát: Do không bám rễ cố định vào đáy, bèo tấm có thể được thu gom nhanh chóng khi cần thiết.
