Không cần những khu vườn rộng lớn, hạn chế tối đa sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, không phát thải, Orlar – khu vườn xanh mướt các loại rau non ở Đạ Sar, Lâm Đồng luôn để lại ấn tượng mạnh mẽ với bất kỳ ai có cơ hội ghé thăm.
Ở đây, các loại rau được trồng trong những trụ chứa đầy đá khoáng, tạo nên mô hình “trang trại thẳng đứng” – nơi cây phát triển theo chiều đứng thay vì trải rộng trên mặt đất.
Giữa vùng đất cao nguyên thường được biết đến với cà-phê, hoa và nắng gió, hai người phụ nữ đến từ Australia đang từng bước đóng góp cho một nền nông nghiệp hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên và không phát thải của Việt Nam với mô hình trồng rau… bằng đá.
Nhà đồng sáng lập Orlar – bà Lyndal Hugo, Tiến sĩ Đại học Sydney (Australia) về hóa học môi trường và nghiên cứu sau tiến sĩ về dư lượng thuốc trừ sâu trong chuỗi thức ăn Đông Nam Á – chính là người đã khám phá ra tính ứng dụng cao của loại đá Orlarock. Nữ tiến sĩ xác định được rằng Orlarock giúp cây trồng không bị nhiễm các mầm bệnh trong đất như cách làm nông truyền thống.
Qua nhiều năm nghiên cứu và quan sát, Tiến sĩ phát hiện ra một loại đá khoáng có cấu trúc vi mô đặc biệt, có khả năng giữ nước, trung hòa vi sinh vật và ngăn mầm bệnh phát sinh, có thể thay thế gần như hoàn toàn vai trò của đất trong trồng trọt. Loại đá này sau đó được gọi là Orlarock đã đặt nền móng cho mô hình nông nghiệp độc đáo mà Tiến sĩ Lyndal Hugo cùng cộng sự là bà Amanda Cornelissen mang tới Việt Nam.
“Chúng tôi lựa chọn Việt Nam vì thấy được ở đây một thị trường đang khao khát thay đổi. Việt Nam có những người nông dân tuyệt vời, chăm chỉ, nhưng đang chịu áp lực lớn từ việc thâm canh quá mức và biến đổi khí hậu. Chúng tôi tin rằng mình có thể đóng góp một giải pháp”, bà Amanda Cornelissen, đồng sáng lập và Trưởng Bộ phận Trồng trọt của Orlar, chia sẻ.
Từ một khu vườn nhỏ trên ban công ở Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Lyndal và Amanda đã thử nghiệm hệ thống trồng cây thủy canh sử dụng Orlarock thay vì đất. Sau nhiều lần điều chỉnh, họ nhận ra cây có thể phát triển khỏe mạnh không cần tới thuốc trừ sâu, phân hóa học và gần như không sử dụng nước tưới liên tục.
Đến nay, tại trang trại Orlar ở xã Đạ Sar ở Lâm Đồng, công nghệ này đã được ứng dụng suốt 7 năm qua. Những trụ trồng rau thẳng đứng không chiếm nhiều diện tích mặt đất tạo ra năng suất lên tới 20 tấn rau/ha/tháng.
