1. Văn chương nói ra điều không thể nói
“Những điều quan trọng nhất là những điều khó nói nhất, vì từ ngữ không thể bộc tả hết chúng” (“On Writing” – Stephen King)
Văn chương thúc đẩy trí tưởng tượng của bạn. Chẳng hạn như đoạn văn này: “Nhìn kĩ nhé: Có một cái bàn ở giữa căn phòng, được phủ bởi miếng vải đỏ. Trên chiếc bàn là một cái hồ cá, ở trong là một con thỏ màu trắng với cái mũi hồng đào và đôi mắt lim dim. Trên lưng con thỏ là một dấu mực xanh in số 8.” (“On Writing” – Stephen King)
Stephen King không cần phải miêu tả chất liệu của miếng lót trải bàn, liệu nó bằng nhung hay vải thô, liệu màu đỏ là sẫm hay tươi, liệu cái hồ cá được viền gỗ hay kim loại, và đó là con thỏ đực hay cái. Nhà văn không ở đó cùng bạn, cuốn sách có thể đã được viết cách đây hơn chục năm, lệch nhau cả không gian lẫn thời gian, nhưng bạn nhìn thấy những hình ảnh đó một cách rõ ràng, bạn tự xây dựng nó với tư cách độc giả. Stephen King gọi đó là “Là thần giao cách cảm”.
Khác với điện ảnh, văn học đòi hỏi khán giả thưởng thức một cách chủ động hơn. Thế giới của văn học mở ra cánh cửa cho thế giới của riêng bạn. Hình ảnh nhân vật, cá tính, số phận, những nỗi đau và sợ hãi, sự thờ ơ và tàn nhẫn, tất thảy bước ra chầm chậm từ mỗi câu chữ, từ khu rừng văn chương bằng trí tưởng tượng của bạn. Văn chương nói ra điều không thể nói, và khiến bạn nhìn thấy điều không thể thấy vì thế giới văn chương được phóng chiếu từ thế giới nội tâm của bạn, khơi gợi những cảm xúc và tâm tư mà bạn không thể tự thành văn.
Từ bao quát đến cụ thể, văn học như dòng suối chảy qua mọi ngóc ngách của đời sống để moi ra những điều được giấu kín và đưa nó lên trang giấy.
