Đồng đẳng, đồng phân và độ bất bão hòa của hợp chất hữu cơ và cách giải chi tiết nhất giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm từ đó biết cách làm bài tập Hóa học 11.
Đồng đẳng, đồng phân và độ bất bão hòa của hợp chất hữu cơ và cách giải
(199k) Xem Khóa học Hóa 11 KNTTXem Khóa học Hóa 11 CDXem Khóa học Hóa 11 CTST
I. Phương pháp giải
– Nắm chắc kiến thức về đồng đẳng – đồng phân.
– Xác định độ bất bão hòa của phân tử hợp chất hữu cơ qua công thức:
Xét CTPT của hợp chất hữu cơ có dạng: CxHyOzNtClu
Đọ bất bão hòa: Δ = (2x+2-y+t-u)/2
II. Ví dụ
Bài 1: Thế nào là đồng đẳng? đồng phân? Lấy ví dụ minh họa.
Trả lời
– Đồng đẳng: Những hợp chất có thành phần phân tử hơn kém nhau một hay nhiều nhóm CH2, nhưng có tính chất hóa học tương tự nhau là những chất đồng đẳng.
Ví dụ: CH3OH, C2H5OH, C3H7OH thuộc cùng dãy đồng đẳng của ancol.
– Đồng phân: Những hợp chất khác nhau nhưng có cùng CTPT được gọi là các chất đồng phân của nhau.
Ví dụ: C2H5OH và CH3OCH3
Bài 2: Xác định số liên kết đôi trong phân tử dưới đây:
a. Vitamin A công thức phân tử C20H30O, có chứa 1 vòng 6 cạnh và không có chứa liên kết ba.
b. lycopene, công thức phân tử C40H56 là chất màu đỏ trong quả cà chua, chỉ chứa liên kết đôi và liên kết đơn trong phân tử. Hiđro hóa hoàn toàn lycopene được hydrocarbon C40H82. Biết lycopene ở dạng mạch hở.
Trả lời
a. Độ bất bão hòa của phân tử C20H30O là: Δ = (20.2-30+2)/2 = 6
Mà Δ = số Π + số vòng; phân tử C20H30O, có chứa 1 vòng 6 cạnh và không có chứa liên kết ba.
Vậy số liên kết đôi của phân tử là: 6-1 = 5
b. Độ bất bão hòa của phân tử C40H56 là: Δ = (40.2-56+2)/2 = 13
Mà Δ = số Π + số vòng; phân tử C20H30O, chỉ chứa liên kết đôi và liên kết đơn trong phân tử.
Vậy số liên kết đôi của phân tử là: 13
III. Bài tập tự luyện
Câu 1: A là acid no mạch hở, công thức CxHyOz. Chỉ ra mối liên hệ đúng
A. y = 2x − z +2.
B. y = 2x + z − 2.
C. y = 2x.
D. y = 2x − z.
Câu 2: Acid hữu cơ no mạch hở có công thức (C3H5O2)n. Giá trị của n là
A. 4.
B. 3.
C. 2.
D. 1.
Câu 3: A là carboxylic acid mạch hở, chưa no (chứa 1 nối đôi C=C), công thức CxHyOz. Chỉ ra mối liên hệ đúng
A. y = 2x.
B. y = 2x + 2 − z.
C. y = 2x − z.
D. y = 2x + z − 2.
Câu 4: Ứng với công thức phân tử C3H6O có bao nhiêu đồng phân cấu tạo mạch hở?
A. 5.
B. 4.
C. 3.
D. 2.
Câu 5: Công thức đơn giản nhất của aldehyde mạch hở chưa no chứa một liên kết ba trong phân tử là C4H4O. Công thức phân tử của nó là
A. C4H4O.
B. C8H8O2.
C. C12H12O3.
D. C16H16O4.
Câu 6: Độ bất bão hòa của hợp chất A có công thức phân tử C2H6O là
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
Câu 7: Ứng với công thức phân tử C3H6O có bao nhiêu đồng phân cấu tạo mạch hở?
A. 5.
B. 4.
C. 3.
D. 2.
Câu 8: Menthol C10H20O và menthone C10H18O chúng đều có trong tinh dầu bạc hà. Biết phân tử menthol không có nối đôi, còn phân tử menthone có 1 nối đôi. Vậy kết luận nào sau đây là đúng ?
A. Menthol và menthone đều có cấu tạo vòng.
B. Menthol có cấu tạo vòng, menthone có cấu tạo mạch hở.
C. Menthol và menthone đều có cấu tạo mạch hở.
D. Menthol có cấu tạo mạch hở, menthone có cấu tạo vòng.
Câu 9: Tổng số liên kết π và vòng ứng với công thức C5H9O2Cl là
A. 0.
B. 1.
C. 2.
D. 3.
Câu 10: Tổng số liên kết π và vòng ứng với công thức C5H12O2 là
A. 0.
B. 1.
C. 2.
D. 3.
(199k) Xem Khóa học Hóa 11 KNTTXem Khóa học Hóa 11 CDXem Khóa học Hóa 11 CTST
Xem thêm Chuyên đề lý thuyết và các dạng bài tập Hóa học lớp 11 hay khác:
- Hợp chất hữu cơ là gì (phân loại, đặc điểm, tính chất hóa học)
- Phân tích nguyên tố hợp chất hữu cơ (định tính, định lượng)
- Công thức hợp chất hữu cơ (đơn giản, phân tử, cấu tạo)
- Thuyết cấu tạo hóa học là gì (đồng đẳng, đồng phân, các loại liên kết)
- Tính chất cơ bản của hợp chất hữu cơ
- Bài tập Tính chất cơ bản của hợp chất hữu cơ
- Bài tập Đồng đẳng, đồng phân và độ bất bão hòa của hợp chất hữu cơ
- Xác định phần trăm khối lượng các nguyên tố trong hợp chất hữu cơ
- Bài tập Xác định phần trăm khối lượng các nguyên tố trong hợp chất hữu cơ
Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 11 hay khác:
- Giải Chuyên đề học tập Hóa 11 Kết nối tri thức
- Giải Chuyên đề học tập Hóa 11 Chân trời sáng tạo
- Giải Chuyên đề học tập Hóa 11 Cánh diều
- Giải lớp 11 Kết nối tri thức (các môn học)
- Giải lớp 11 Chân trời sáng tạo (các môn học)
- Giải lớp 11 Cánh diều (các môn học)
