NLVH: “Tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u của thÆ¡ ca là cảm xúc”

“Tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u của thÆ¡ ca là cảm xúc†– lá»i khẳng định của Bằng Việt đã mở ra má»™t cách nhìn sâu sắc vá» giá trị bá»n lâu của thÆ¡. Trong bà i viết nà y, Thích Văn há»c sẽ cùng bạn khám phá vẻ đẹp cảm xúc trong bà i thÆ¡ Dạ khúc cho vầng trăng của VÅ© Duy Thông. Vá»›i những hình ảnh gợi cảm và nhạc Ä‘iệu dạt dà o, bà i thÆ¡ không chỉ gợi nhá»› ká»· niệm mà còn khẳng định vai trò trung tâm của cảm xúc trong việc tạo nên sức sống lâu dà i cho tác phẩm văn há»c.

Äá» bà i:Â

Nhà thÆ¡ Bằng Việt cho rằng: “Tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u của thÆ¡ ca là cảm xúcâ€.Â

Em hiểu ý kiến trên như thế nà o? Dựa và o bà i thơ “Dạ khúc cho vầng trăng†(Vũ Duy Thông) hãy là m sáng tỠý kiến trên?

Bà i là m

Trong thế giá»›i bao la của nghệ thuật nói chung, văn há»c nói riêng, có những giá trị không bị chi phối bởi dòng chảy khắc nghiệt của thá»i gian, không bị bà o mòn bởi sá»± đổi thay của ngôn ngữ hay thị hiếu nghệ thuật. Äó chính là cảm xúc. ThÆ¡ ca, từ thuở còn là thà nh quả sáng tạo chung của tập thể đến khi trở thà nh bản ngã sáng tạo riêng của những tâm hồn hiện đại, vẫn luôn là vùng đất thiêng của những rung Ä‘á»™ng sâu xa nhất trong thế giá»›i ná»™i tâm của con ngÆ°á»i. Bởi thế, nhà thÆ¡ Bằng Việt khẳng định: “Tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u của thÆ¡ ca là cảm xúcâ€. Äó không chỉ là má»™t lá»i đúc kết vá» bản chất thi ca, mà còn là nguyên lý sáng tạo xuyên suốt má»i thá»i đại: thÆ¡ chỉ thá»±c sá»± sống khi xuất phát từ cảm xúc và khÆ¡i gợi được cảm xúc nÆ¡i ngÆ°á»i Ä‘á»c. Nhận định ấy được minh chứng rõ rà ng qua bà i thÆ¡ “Dạ khúc cho vầng trăng†của VÅ© Duy Thông – má»™t khúc hát đêm ngân vang trong tình yêu thÆ°Æ¡ng của mẹ, đã hóa thà nh ánh trăng trong ký ức ngÆ°á»i thi sÄ©.

Trong cuốn “Từ Ä‘iển thuật ngữ Văn há»câ€, nhóm tác giả Lê Bá Hán, Trần Äình Sá»­, Nguyá»…n Khắc Phi đã định nghÄ©a thÆ¡ là “hình thức sáng tác văn há»c phản ánh cuá»™c sống, thể hiện những tâm trạng, những cảm xúc mạnh mẽ bằng ngôn ngữ hà m súc, già u hình ảnh và nhất là có nhịp Ä‘iệuâ€. ThÆ¡ không Ä‘Æ¡n thuần là sá»± sắp đặt ngôn ngữ, mà còn là sá»± sống được thổi và o trong từng câu chữ, khiến lá»i thÆ¡ không chỉ để Ä‘á»c mà còn để cảm, để rung lên bằng những xúc Ä‘á»™ng tinh tế trong tâm hồn. Tiêu chuẩn chính là thÆ°á»›c Ä‘o, là căn cứ để đánh giá giá trị của má»™t đối tượng và có thể thay đổi theo thá»i gian. Tuy nhiên, tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u là loại thÆ°á»›c Ä‘o có giá trị bất biến – thứ sẽ luôn tồn tại bất kể má»i biến thiên vá» hình thức, trà o lÆ°u hay thị hiếu. Do đó, khi nhà thÆ¡ Bằng Việt khẳng định rằng cảm xúc là tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u, ông đã xác lập má»™t nguyên lý mang tính bản thể của thi ca: trong muôn và n yếu tố là m nên giá trị của thÆ¡ thì cảm xúc chính là linh hồn, là yếu tố không thể thiếu, không thể thay thế và không bao giá» lá»—i thá»i. Cảm xúc ở đây không chỉ là những sá»± vui, buồn, xúc Ä‘á»™ng,… nhất thá»i mà còn là dòng chảy ná»™i tâm chân thật, mãnh liệt, được thăng hoa qua lao Ä‘á»™ng nghệ thuật, được khởi phát từ sâu thẳm con tim của ngÆ°á»i nghệ sÄ©. Trong dòng chảy của thá»i gian, thÆ¡ có thể biến đổi vá» hình thức, Ä‘a dạng vá» phong cách; song nếu thiếu Ä‘i cảm xúc, nó sẽ mất Ä‘i sức sống ná»™i tại, không thể tạo nên sá»± cá»™ng hưởng vá»›i ngÆ°á»i Ä‘á»c. Chính vì thế, cảm xúc – và chỉ cảm xúc – má»›i là ngá»n lá»­a giữ cho lá»i thÆ¡ sống mãi, trở thà nh tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u mà thÆ¡ ca má»i thá»i đại Ä‘á»u hÆ°á»›ng tá»›i.

Nhận định nghệ thuật của Bằng Việt không chỉ cho thấy trá»±c giác sáng tạo của má»™t ngÆ°á»i nghệ sÄ© mà còn là sá»± đúc kết từ quá trình chiêm nghiệm văn chÆ°Æ¡ng lâu dà i, được soi rá»i bởi hệ thống cÆ¡ sở lý luận vững chắc vá» thÆ¡ ca. Quan sát sá»± vận Ä‘á»™ng của ná»n văn há»c Việt Nam, ta thấy rằng ngay từ khởi nguồn văn há»c dân gian, hà ng ngà n câu tục ngữ, ca dao đã được gìn giữ và lÆ°u truyá»n không phải nhá» kỹ thuật ngôn từ cầu kỳ, mà bởi cảm xúc chân thà nh, má»™c mạc, gần gÅ©i vá»›i Ä‘á»i sống. Trong thá»i kì văn há»c trung đại, khi Lê Quý Äôn khẳng định: “ThÆ¡ khởi phát từ lòng ngÆ°á»i”, ông đã nhấn mạnh rằng tình cảm sẽ quyết định sá»± sinh thà nh của thÆ¡. Và khi đại thi hà o Nguyá»…n Du đặt bút viết trong kiệt tác “Truyện Kiá»u†đôi câu: “Chữ tâm kia má»›i bằng ba chữ tà iâ€, thì ông cÅ©ng đã bà y tá» sá»± Ä‘á» cao cái “tâm†– hay chính là cảm xúc và đạo lý – lên trên cả tà i năng dụng chữ. Äến chặng Ä‘Æ°á»ng nở rá»™ của thÆ¡ Má»›i, khi các giá trị của thế giá»›i ná»™i tâm riêng tÆ° con ngÆ°á»i được Ä‘Æ°a lên vị trí sáng nhất trong thÆ¡, ta cà ng thấy rõ hÆ¡n vai trò cốt lõi của cảm xúc trong tác phẩm nghệ thuật – nhÆ° nhà thÆ¡ Chế Lan Viên đã khẳng định: “Chẳng có thÆ¡ đâu giữa lòng đóng khépâ€.

ThÆ¡ là đại diện tiêu biểu của loại thể trữ tình, là hình thức nghệ thuật được sản sinh ra để cất lên tiếng nói cho những tình cảm, cảm xúc đã đạt đến Ä‘á»™ chín muồi, mãnh liệt nhất của con ngÆ°á»i. Bởi thế, theo má»™t lẽ tá»± nhiên, cảm xúc trở thà nh linh hồn của thi phẩm, là sợi chỉ Ä‘á» kết nối tâm hồn ngÆ°á»i viết vá»›i trái tim ngÆ°á»i Ä‘á»c. NgÆ°á»i Ä‘á»c tìm đến thÆ¡ là tìm đến thế giá»›i đồng Ä‘iệu. Má»—i thi nhân lại có những hình thức biểu hiện khác nhau để diá»…n tả những rung cảm của tâm hồn mình. Và sá»± gặp gỡ giữa ngÆ°á»i Ä‘á»c vá»›i ngÆ°á»i là m thÆ¡ qua câu chữ sẽ khÆ¡i lên sá»± đồng cảm sâu sắc, mãnh liệt vượt thá»i gian giúp cho thi phẩm đó có sức sống lâu bá»n.

NhÆ° vậy, có thể thấy rằng xuyên suốt tiến trình văn há»c dân tá»™c, ở bất kỳ thá»i đại hay giai Ä‘oạn nà o, cảm xúc vẫn luôn giữ vai trò then chốt trong việc xác lập giá trị đích thá»±c của má»™t thi phẩm. Nó không chỉ Ä‘Æ¡n thuần là má»™t yếu tố trong thi ca, là chất xúc tác cho sá»± sáng tạo mà còn đóng vai trò nhÆ° má»™t cầu nối vô hình gắn kết tâm hồn thi nhân vá»›i trái tim Ä‘á»™c giả, tạo nên sức lan tá»a và sức sống bá»n bỉ cho thÆ¡ qua thá»i gian.Â

Cảm xúc là tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u của thÆ¡ ca và nhà thÆ¡ VÅ© Duy Thông – trong hà nh trình sáng tạo bà i thÆ¡ “Dạ khúc cho vầng trăng†– đã bám sát và o tiêu chuẩn ấy. Là má»™t cây bút vá»›i giá»ng thÆ¡ hồn hậu, VÅ© Duy Thông đã thâu và o lá»i thÆ¡ của mình khúc hát ru dịu dà ng, đầy chất trữ tình trong má»™t không gian đêm thanh vắng. Vá»›i nhãn tá»± là hình ảnh vầng trăng được nhân hóa Ä‘á»™c đáo, bà i thÆ¡ không chỉ gợi ra vẻ đẹp bình yên của tuổi thÆ¡ mà còn Ä‘ong đầy tình yêu thÆ°Æ¡ng, sá»± chở che của ngÆ°á»i mẹ dà nh cho con.

Chất trữ tình lãng mạn của bà i thÆ¡ được thể hiện ngay từ nhan Ä‘á» tác phẩm – “Dạ khúc cho vầng trăngâ€. “Dạ khúc†là bản nhạc vang lên trong đêm, thÆ°á»ng gắn vá»›i những cung bậc cảm xúc sâu lắng, da diết và riêng tÆ°. Việc sá»­ dụng cụm từ nà y trong má»™t nhan Ä‘á» thÆ¡ đã tạo nên ấn tượng Ä‘á»™c đáo, gợi sá»± kết hợp hà i hòa giữa thi ca và âm nhạc; mở ra má»™t không gian nghệ thuật thấm đẫm nhạc tính và cảm xúc. Trong khi đó, “vầng trăng†từ lâu đã là biểu tượng quen thuá»™c trong văn há»c, đại diện cho vẻ đẹp thuần khiết, thanh cao, tròn đầy và vÄ©nh cá»­u. Trong thÆ¡ VÅ© Duy Thông, hình ảnh vầng trăng không Ä‘Æ¡n thuần là cảnh vật thiên nhiên tÄ©nh tại, mà còn được nhân hóa lên thà nh đối tượng tâm tình, nhÆ° má»™t ngÆ°á»i tri ká»· lặng lẽ cùng nhà thÆ¡ chia sẻ những suy tÆ°, hoà i vá»ng sâu kín trong tâm hồn. Vẻ đẹp của vầng trăng trong tác phẩm được gắn liá»n vá»›i tình mẫu tá»­ thiêng liêng – má»™t di sản cao đẹp, thủy chung và bá»n vững trÆ°á»›c má»i đổi thay, băng hoại của thá»i gian. Cách đặt nhan đỠ“Dạ khúc cho vầng trăng†không chỉ bà y tá» tình yêu, sá»± trân trá»ng thiên nhiên của nhà thÆ¡ mà còn là lá»i tôn vinh cho vẻ đẹp thiêng liêng, vÄ©nh hằng của tình mẹ. NhÆ° tác giả Thùy DÆ°Æ¡ng từng nhận định: “Nhan Ä‘á» tác phẩm là cá»­a sổ nhìn thế giá»›i do nghệ sÄ© mở raâ€; qua nhan Ä‘á» nà y, VÅ© Duy Thông đã mở ra má»™t thế giá»›i nghệ thuật chứa chan cảm xúc, đồng thá»i định hÆ°á»›ng ngÆ°á»i Ä‘á»c tiếp cận tác phẩm bằng má»™t cái nhìn trữ tình già u tính biểu tượng.

Bà i thÆ¡ mở ra vá»›i hình ảnh ngÆ°á»i mẹ bồng con, hát cho con những lá»i ru ngá»t ngà o vá»›i mong muốn con sẽ có giấc ngủ ngon là nh để mÆ¡ vá» những Ä‘iá»u tốt đẹp:Â

“Trăng non ngoà i cửa sổ

Mảnh mai như lá lúa

Thổi nhẹ thôi là bay

Con ơi ngủ cho say

Äể trăng thà nh chiếc lược

Chải nhẹ lên mái tóc

Äể trăng thà nh lưỡi cà y

Rạch bầu trá»i khuya nayâ€

Hình ảnh trăng non hiện lên vô cùng duyên dáng và thanh khiết trong lá»i ru của mẹ. Mẹ so sánh trăng non vá»›i lá lúa, vá»›i chiếc lược, vá»›i lưỡi cà y – những sá»± vật bình dị, gần gÅ©i vá»›i cuá»™c sống lao Ä‘á»™ng thÆ°á»ng ngà y. Trong không gian đêm yên ả, mẹ ru con ngủ bằng ánh trăng và bằng cả ký ức của má»™t miá»n quê thấm đẫm hồn dân tá»™c. Trăng trở thà nh biểu tượng của vẻ đẹp má»m mại, thuần khiết; vừa có chất nữ tính dịu dà ng, vừa mang sức sống cần lao bá»n bỉ. Cách miêu tả già u tính tượng hình ấy không chỉ khắc há»a hình ảnh vầng trăng má»™t cách sinh Ä‘á»™ng mà còn thể hiện má»™t tâm hồn thi sÄ© luôn rung cảm trÆ°á»›c vẻ đẹp giản dị của thiên nhiên và cuá»™c sống. Lá»i ru của mẹ trở thà nh bà i há»c đầu tiên vá» thẩm mỹ, vá» nhân sinh dà nh cho con, rằng: tình yêu cái đẹp phải được bắt nguồn từ những Ä‘iá»u bé nhá», gần gÅ©i nhất. Khổ thÆ¡ đầu vá»›i 8 câu thÆ¡ ngắn gá»n đã không chỉ viết vá» tình mẫu tá»­, mà còn viết vá» mối quan hệ hà i hòa giữa con ngÆ°á»i và thiên nhiên vÅ© trụ, giữa quá khứ và tÆ°Æ¡ng lai, giữa mẹ và con bằng những hình ảnh lung linh và xúc Ä‘á»™ng nhất. Sá»± kết hợp đầy tinh tế ấy không chỉ thể hiện chất thÆ¡ lãng mạn mà còn gá»­i gắm má»™t cái nhìn đầy yêu thÆ°Æ¡ng và nhân văn vá» thế giá»›i.

“Trăng thấp thoáng cà nh cây

Tìm con ngoà i cửa sổ

Cửa nhà mình bé quá

Trăng lặn trÆ°á»›c má»i nhÃ

Vai mẹ thà nh võng đưa

Theo con và o giấc ngủ

Trăng thà nh con thuyá»n nhá»

Äến bến bá» tình yêu…â€

Nếu khổ thÆ¡ đầu gieo và o lòng ngÆ°á»i Ä‘á»c những rung Ä‘á»™ng dịu dà ng qua hình ảnh ngÆ°á»i mẹ ru con ngủ trong ánh trăng non, thì khổ thÆ¡ cuối lại mở rá»™ng chiá»u sâu xúc cảm, diá»…n tả sá»± nâng niu, che chở và tình yêu thÆ°Æ¡ng bao la của mẹ dà nh cho con. Lá»i thÆ¡ vang lên nhÆ° má»™t lá»i thủ thỉ, mang theo tình yêu của mẹ để thêm vị ngá»t ngà o cho giấc mÆ¡ của con. Và trăng – hình ảnh trung tâm của bà i thÆ¡ – tiếp tục xuất hiện. NhÆ°ng lần nà y, không còn là vầng trăng tÄ©nh tại, lặng lẽ ngoà i cá»­a sổ mà là má»™t vầng trăng sống Ä‘á»™ng, biết “tìm conâ€, biết “lặn trÆ°á»›c má»i nhà â€. Ãnh trăng nhÆ° mang theo tâm hồn của ngÆ°á»i mẹ, thầm lặng yêu thÆ°Æ¡ng, đồng hà nh và hy sinh vì con. “Cá»­a nhà mình bé quá†là má»™t cách miêu tả đầy ý vị, gợi lên không gian sống chật hẹp, thiếu thốn vá» vật chất, nhÆ°ng lại thấm đẫm sá»± đủ đầy của tình cảm gia đình. Chính trong cái bé nhá», chật chá»™i ấy, tình mẹ lại hóa thà nh bao la. “Vai mẹ thà nh võng Ä‘Æ°a/Theo con và o giấc ngủ†– hình ảnh “vai mẹ†gợi sá»± gánh vác, bá»n bỉ và kiên cÆ°á»ng; “thà nh võng Ä‘Æ°a†không chỉ miêu tả chuyển Ä‘á»™ng mà còn diá»…n tả trá»n vẹn sá»± nâng niu, chở che, dịu dà ng của mẹ. Hình ảnh ấy vừa thá»±c vừa thÆ¡, không chỉ cho thấy sá»± chăm chút tỉ mỉ mà còn thể hiện mẹ luôn là điểm tá»±a, là cả thế giá»›i an toà n và bình yên để con có thể yên tâm chìm và o giấc ngủ. Vầng trăng trong khổ thÆ¡ nà y mang dáng dấp của má»™t “con thuyá»n nhá»â€, Ä‘Æ°a con đến “bến bá» tình yêu†– nÆ¡i hứa hẹn những Ä‘iá»u tÆ°Æ¡i đẹp, bình yên mà mẹ dà nh cho con. Hình ảnh “con thuyá»n trăng†không chỉ mang tính biểu tượng vá» những Ä‘iá»u tÆ°Æ¡i đẹp, mà còn là má»™t khát vá»ng ngá»t ngà o của ngÆ°á»i mẹ: mong con được lá»›n lên trong tình yêu thÆ°Æ¡ng, mong tâm hồn con luôn được bình yên, khoan khoái dẫu cuá»™c sống ngoà i kia còn bao ná»—i nhá»c nhằn.Â

Toà n bá»™ bà i thÆ¡ là sá»± kết hợp nhuần nhuyá»…n giữa chất liệu hiện thá»±c Ä‘á»i sống vá»›i cảm hứng lãng mạn; cho thấy bút pháp tà i hoa của nhà thÆ¡ VÅ© Duy Thông trong việc chuyển hóa những hình ảnh rất Ä‘á»—i bình dị thà nh những biểu tượng nghệ thuật già u xúc cảm. Ãnh trăng hòa nhịp trong lá»i ru của mẹ, chan hòa nhịp nhà ng vá»›i từng nhịp vá»— ru con. Và phải đến đây ta má»›i hiểu, “dạ khúc†mà nhà thÆ¡ nhắc đến trong nhan Ä‘á» chính là lá»i ru ngá»t ngà o của mẹ – giai Ä‘iệu đẹp đẽ nhất được cất lên từ tính tình yêu thÆ°Æ¡ng và sá»± hy sinh cao cả. Hình ảnh “vầng trăng†má»™t lần nữa được nâng lên, không chỉ đại diện cho vẻ đẹp của thiên nhiên, mà còn ẩn dụ cho vẻ đẹp thiêng liêng của tình mẫu tá»­. Con chính là vầng trăng ngây thÆ¡, trong trẻo, là ánh sáng tá»a rạng yêu thÆ°Æ¡ng trong cuá»™c Ä‘á»i của mẹ. Äồng thá»i, mẹ cÅ©ng là vầng trăng dịu mát ngá»t là nh soi sáng cho tuổi thÆ¡ con, bảo bá»c con trong ánh sáng của chân – thiện – mỹ.Â

Trong “Dạ khúc cho vầng trăngâ€, cảm xúc không được bá»™c lá»™ má»™t cách ồn à o, mà lặng lẽ thấm sâu, dẫn dắt ngÆ°á»i Ä‘á»c Ä‘i từ rung Ä‘á»™ng dịu nhẹ đến sá»± lắng Ä‘á»ng đầy chiêm nghiệm vá» vẻ đẹp của tình mẫu tá»­ – má»™t vẻ đẹp nhân hậu, tròn đầy và vÄ©nh cá»­u nhÆ° chính hình ảnh vầng trăng trong thÆ¡. Bên cạnh các biện pháp nghệ thuật già u tính gợi hình, gợi cảm nhÆ° so sánh, ẩn dụ, Ä‘iệp từ,…, dòng chảy cảm xúc ấy còn được bồi tụ nhá» má»™t phần đóng góp của cách lá»±a chá»n Ä‘iểm nhìn, giá»ng Ä‘iệu của nhân vật trữ tình. Từ góc Ä‘á»™ của ngÆ°á»i mẹ, nhà thÆ¡ đã diá»…n tả trá»n vẹn những rung Ä‘á»™ng dịu dà ng, những hy sinh thầm lặng và tình yêu vô bá» bến mà mẹ dà nh cho con. Chính Ä‘iểm nhìn nà y đã tạo nên má»™t giá»ng Ä‘iệu thủ thỉ, tha thiết, già u chất tá»± sá»± và trữ tình. NhỠđó, bà i thÆ¡ trở thà nh má»™t “dạ khúc†nhẹ nhà ng mà sâu lắng vá» tình mẫu tá»­, trở thà nh Ä‘iểm tá»±a tuổi thÆ¡, nâng bÆ°á»›c ngÆ°á»i con trên hà nh trình dà i rá»™ng của cuá»™c Ä‘á»i; đồng thá»i cÅ©ng để lại trong lòng ngÆ°á»i Ä‘á»c dÆ° âm đẹp đẽ vá» má»™t tình yêu không phô trÆ°Æ¡ng nhÆ°ng luôn rạng rỡ nhÆ° ánh trăng đêm.Â

Trong thá»i đại má»›i – khi mà tốc Ä‘á»™ sống ngà y cà ng trở nên gấp gáp, con ngÆ°á»i dá»… bị cuốn theo những Ä‘iá»u hà o nhoáng bên ngoà i – thì bà i thÆ¡ của VÅ© Duy Thông nhÆ° má»™t khúc hát nhắc nhở ta quay vá» vá»›i những giá trị bá»n vững. Äó là tình thân, sá»± bao dung, lòng biết Æ¡n. Không chỉ là khúc hát dịu êm vá» tình mẹ, “Dạ khúc cho vầng trăng†còn là má»™t minh chứng xác đáng, bồi đắp thêm cho tính đúng đắn của nhận định “Tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u của thÆ¡ ca là cảm xúcâ€.Â

Vá»›i ngÆ°á»i cầm bút, nhận định của Bằng Việt là má»™t bà i há»c vá» sá»± tinh tế trong cảm nhận, vá» trách nhiệm giữ gìn và khÆ¡i nguồn cảm xúc sống. Bởi đối vá»›i má»™t thi phẩm chân chính, giá trị đôi khi không cần đến những tuyên ngôn lá»›n lao, những lá»i lẽ cầu kỳ, mà sẽ sáng ngá»i lên bằng những cảm xúc chân thật được chÆ°ng cất từ Ä‘á»i sống. Nhà thÆ¡ không chỉ là ngÆ°á»i viết, mà còn là ngÆ°á»i lắng nghe những thanh âm dịu dà ng của cuá»™c sống, những lá»i thì thầm của tình cảm, để từ đó cô Ä‘á»ng nên thứ cảm xúc tinh túy nhất, Ä‘Æ°a và o thÆ¡. Má»—i ngÆ°á»i cầm bút cần viết bằng trái tim thà nh thật và đôi mắt chan chứa yêu thÆ°Æ¡ng, để má»—i hình ảnh, má»—i dòng thÆ¡ không chỉ gợi cảm mà còn gợi nghÄ©, không chỉ là m rung Ä‘á»™ng ngÆ°á»i Ä‘á»c, mà còn lay thức há», Ä‘Æ°a há» trở vá» vá»›i những giá trị bá»n lâu của con ngÆ°á»i. Còn đối vá»›i ngÆ°á»i Ä‘á»c, nhận định là lá»i má»i gá»i sống chậm lại, lắng nghe nhiá»u hÆ¡n, và trân trá»ng những Ä‘iá»u giản dị mà thiêng liêng nhất trong cuá»™c Ä‘á»i – nhÆ° tình mẹ, nhÆ° ánh trăng, nhÆ° má»™t khúc ru êm Ä‘á»m trong đêm. Äá»™c giả đến vá»›i thi phẩm không chỉ để hiểu, để thưởng thức mà còn để nuôi dưỡng những tầng cảm xúc nhân bản, hÆ°á»›ng tá»›i cái đẹp, cái thiện trong cuá»™c sống. Do đó, trong quá trình tiếp nhận, ngÆ°á»i Ä‘á»c cần mở lòng đón nhận thÆ¡ ca không chỉ bằng lý trí, mà còn bằng cả trái tim nhạy cảm và tinh tế; cần há»c cách lắng nghe sá»± lặng im, cảm nhận vẻ đẹp trong những Ä‘iá»u nhá» bé Ä‘á»i thÆ°á»ng, và nuôi dưỡng trong tâm hồn mình má»™t khoảng lặng để rung cảm trÆ°á»›c từng câu chữ. Äồng thá»i, ta cÅ©ng cần bồi dưỡng tri thức để nâng cao năng lá»±c thụ cảm, để việc Ä‘á»c thÆ¡ không chỉ là giải trí mà sẽ trở thà nh hà nh trình đồng cảm, thấu hiểu vá»›i nhà thÆ¡ và tá»± hoà n thiện bản thân trong thế giá»›i nhiá»u biến Ä‘á»™ng.

Thi ca sống mãi không phải vì kỹ thuật, mà vì nó đồng Ä‘iệu được vá»›i sâu thẳm tâm hồn ngÆ°á»i Ä‘á»c, khÆ¡i dậy những gì tốt đẹp và nhân hậu nhất trong trái tim con ngÆ°á»i. Nhận định “Tiêu chuẩn vÄ©nh cá»­u của thÆ¡ ca là cảm xúc†của Bằng Việt đã khẳng định má»™t chân lý mang tính bất biến trong văn há»c. Rằng: giá trị bá»n lâu của má»™t thi phẩm không nằm ở sá»± cầu kỳ trong ngôn ngữ hay hình thức, mà chính là ở khả năng chạm tá»›i những cung bậc cảm xúc chân thật nhất, nhân bản nhất của con ngÆ°á»i. Có thể nói, chừng nà o trái tim ta còn biết rung Ä‘á»™ng, tâm hồn ta còn cảm xúc, thì thÆ¡ ca vẫn sẽ còn Ä‘Æ°á»ng để Ä‘i – má»™t con Ä‘Æ°á»ng bá»n bỉ, âm thầm mà bất diệt.

Tham khảo bà i viết khác tại đây:

Nghị luận văn há»c: “ThÆ¡ không chỉ Ä‘Æ°a ru mà còn thức tỉnhâ€

Xem thêm:

• Lá»›p văn cô Ngá»c Anh trá»±c tiếp giảng dạy tại Hà Ná»™i: Tìm hiểu thêm
• Tham khảo sách Chuyên Ä‘á» Lí luận văn há»c phiên bản 2025: Tủ sách Thích Văn há»c
• Tham khảo bá»™ tà i liệu Ä‘á»™c quyá»n của Thích Văn há»c siêu hot: Tà i liệu
• Äón xem các bà i viết má»›i nhất trên fanpage FB: Thích Văn Há»c