Trong dòng chảy ấy, Thẩm phán Nguyễn Xuân Diệu – Chánh tòa Hình sự Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị là hình ảnh tiêu biểu của một người thẩm phán luôn đặt lợi ích công lý lên hàng đầu, sống và làm việc bằng tất cả sự tận tụy và trách nhiệm với nghề.
Một cuộc đời gắn với công lý
Sinh năm 1972 tại phường Quảng Phong, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình (cũ) nay là phường Ba Đồn, tỉnh Quảng Trị. Ngay từ nhỏ, Nguyễn Xuân Diệu đã sớm bộc lộ niềm yêu thích đặc biệt đối với ngành luật. Hình ảnh những cán bộ Tòa án nghiêm cẩn trong từng phán quyết, bảo vệ lẽ phải và công bằng xã hội đã in sâu trong tâm trí cậu bé Diệu, nuôi dưỡng ước mơ trở thành người “cầm cân nảy mực”.
Khi trưởng thành, ông quyết tâm theo đuổi con đường luật pháp, bén duyên với ngành Tòa án và bắt đầu sự nghiệp từ vị trí Thư ký Tòa án. Với tinh thần ham học hỏi, tác phong cẩn trọng và ý thức trách nhiệm cao, ông nhanh chóng khẳng định năng lực, từng bước trưởng thành qua nhiều cương vị công tác.
Hiện nay, với hơn 30 năm kinh nghiệm, ông đã trải qua nhiều vị trí quan trọng, từ Thẩm phán sơ cấp, Thẩm phán trung cấp, Chánh án TAND các huyện Quảng Trạch, thị xã Ba Đồn, Bố Trạch (cũ) cho đến Chánh Tòa Hình sự TAND tỉnh Quảng Trị.
Trong công việc, Thẩm phán Nguyễn Xuân Diệu luôn thể hiện bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng, tác phong làm việc khoa học và tinh thần đổi mới không ngừng. Dù ở bất cứ vị trí nào, ông cũng tiên phong trong việc nâng cao chất lượng xét xử, siết chặt kỷ luật nghiệp vụ và giữ gìn đạo đức nghề nghiệp.
Từ năm 2020 đến 2023, khi giữ chức Chánh án TAND huyện Bố Trạch (cũ) – một địa bàn rộng với nhiều đặc thù xã hội phức tạp, ông đã lãnh đạo đơn vị duy trì tỷ lệ giải quyết án ổn định trên 90%, đơn vị 4 năm liền được Tòa án nhân dân tối cao tặng Cờ thi đua Tòa án nhân dân.
Không chỉ chú trọng hiệu quả xử lý công việc, ông còn để lại dấu ấn qua những việc làm trách nhiệm và nhân văn. Năm 2021, ông tổ chức và trực tiếp đứng ra xin lỗi công khai những công dân bị xử oan từ năm 1988 – một hành động thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật, minh bạch và cầu thị, được dư luận địa phương ghi nhận, đánh giá cao.
Từ cuối năm 2023 đến nay, trên cương vị Chánh tòa Hình sự TAND tỉnh Quảng Trị, ông cùng tập thể đơn vị hoàn thành vượt chỉ tiêu xét xử, tổ chức nhiều phiên tòa rút kinh nghiệm và trực tuyến theo yêu cầu cải cách tư pháp. Tỷ lệ giải quyết án đạt trên 98%, với số lượng bản án, quyết định có hiệu lực được công bố rộng rãi, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào ngành Tòa án.
Trong 05 qua, cá nhân ông vừa làm công tác lãnh đạo quản lý, tham gia cấp uỷ Đảng địa phương, cơ quan, vừa trực tiếp giải quyết, xét xử 424 vụ án các loại, trung bình gần 85 vụ/năm – trong đó có nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng như giết người, buôn bán ma túy, rửa tiền, tranh chấp đất rừng.
Tâm huyết với nghề – giữ lửa trách nhiệm và công lý
Với Thẩm phán Nguyễn Xuân Diệu, nghề xét xử không chỉ là công việc mà còn là một “đạo sống”. Ông từng chia sẻ: “Mỗi bản án không chỉ áp dụng đúng pháp luật, mà còn phải thấm đẫm tinh thần nhân văn. Phán quyết của Tòa án không chỉ kết thúc một vụ kiện, mà còn khơi dậy niềm tin vào sự công bằng trong xã hội”.
Ông luôn chú trọng nâng cao chất lượng bản án, tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm, đóng góp nhiều sáng kiến trong nghiệp vụ và công tác tổ chức, mang lại hiệu quả thiết thực cho hoạt động cải cách tư pháp tại địa phương.
Trong những năm qua, để lãnh đạo đơn vị và bản thân hoàn thành tốt nhiệm vụ, ông luôn trăn trở, nghiên cứu và đề ra nhiều giải pháp được Hội đồng sáng kiến Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình (cũ) công nhận.
Những sáng kiến này không chỉ phản ánh tư duy đổi mới, tính chủ động và sự sáng tạo trong công tác, mà còn cho thấy rõ tâm huyết, trách nhiệm và khát vọng đóng góp của ông đối với sự phát triển của ngành Tòa án.
Được lãnh đạo, đồng nghiệp và cấp dưới đánh giá cao
Nói về đồng nghiệp của mình, Chánh án TAND tỉnh Quảng Trị Nguyễn Hữu Tuyến – người trực tiếp chỉ đạo và làm việc với Thẩm phán Nguyễn Xuân Diệu – cho biết: “Đồng chí Nguyễn Xuân Diệu là cán bộ có phẩm chất đạo đức tốt, tinh thần trách nhiệm cao, bản lĩnh chính trị vững vàng và tư duy pháp lý sắc bén. Trong công việc, đồng chí luôn gương mẫu, chặt chẽ trong xét xử, nghiêm túc trong rút kinh nghiệm và đặt yêu cầu thượng tôn pháp luật lên hàng đầu. Tôi đánh giá cao sự cống hiến bền bỉ và tinh thần cầu thị của đồng chí trong hơn 30 năm công tác, không ngừng học hỏi, đổi mới, sẵn sàng đảm nhiệm các vụ án khó, vụ việc nhạy cảm mà nhiều người e ngại.
Là người đứng đầu Tòa Hình sự, đồng chí Diệu phát huy tốt vai trò thủ lĩnh chuyên môn, xây dựng tập thể đoàn kết, năng động và hiệu quả. Những phiên tòa do đồng chí chủ tọa luôn mẫu mực, từ điều hành tranh tụng đến tuyên án. Cá nhân tôi cho rằng, đồng chí Nguyễn Xuân Diệu là hình mẫu người thẩm phán thời kỳ mới: vững lý luận, sâu thực tiễn, thấm nhuần đạo đức công vụ và có trái tim phục vụ nhân dân”.
Không chỉ được lãnh đạo đánh giá cao, trong mắt đồng nghiệp và cấp dưới, Thẩm phán Nguyễn Xuân Diệu là người luôn đặt tiêu chí xây dựng đoàn kết nội bộ làm trọng tâm. Ông coi thành tích chung là kết quả của tập thể, không nhận công về cá nhân, dù bản thân có nhiều đóng góp nổi bật. Trong mọi hoạt động, ông đều ưu tiên lợi ích tập thể, tạo môi trường làm việc cởi mở, tôn trọng ý kiến và khuyến khích sự sáng tạo của từng thành viên. Nhiều cán bộ, nhân viên trong đơn vị chia sẻ rằng, chính sự khiêm nhường và tinh thần “cùng tiến” của ông đã tạo động lực, khích lệ mọi người nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ, góp phần xây dựng tập thể Tòa Hình sự đoàn kết, vững mạnh và hiệu quả.
Dấu ấn của một người phụng sự công lý
Ở Thẩm phán Nguyễn Xuân Diệu, người ta thấy hình ảnh một cán bộ lãnh đạo gương mẫu, một thẩm phán bản lĩnh, chuyên môn vững vàng, đồng thời là người đồng nghiệp khiêm nhường, chan chứa tình người. Mỗi phiên tòa ông chủ tọa, mỗi bản án ông phát hành đều để lại dấu ấn về tư tưởng công bằng, tinh thần nhân văn và thái độ sống vì cộng đồng.
Câu chuyện về Thẩm phán Nguyễn Xuân Diệu là minh chứng sống động cho hành trình phụng sự thầm lặng nhưng đầy kiêu hãnh của những người “cầm cân nảy mực” giữa đời thường – nơi công lý không chỉ được bảo vệ bằng lý lẽ và luật pháp, mà còn bằng cả sự tận tụy, lòng nhân hậu và lương tri của người thẩm phán.
