Sơ đồ tư duy là hình thức ghi chép nhằm tìm tòi đào sâu, mở rộng một ý tưởng, hệ thống hóa một chủ đề hay một mạch kiến thức,… bằng cách kết hợp việc sử dụng đồng thời hình ảnh, đường nét, màu sắc, chữ viết với sự tư duy tích cực. Có thể vẽ thêm hoặc bớt các nhánh, mỗi người vẽ một kiểu khác nhau, dùng màu sắc, hình ảnh, các cụm từ diễn đạt khác nhau, cùng một chủ đề nhưng mỗi người có thể “thể hiện” nó dưới dạng sơ đồ tư duy theo một cách riêng, phát huy được khả năng sáng tạo của mỗi người.
Sơ đồ tư duy chú trọng về màu sắc, hình ảnh với từ ngữ ngắn gọn thể hiện qua các nhánh trong bài giảng. Từ phần nội dung chính, giáo viên vẽ ra từng nhánh nhỏ theo từng tiểu mục chính của bài giảng và chú thích, giảng giải theo một ngôn ngữ dễ hiểu và gần gũi với học sinh.
Tác dụng của sơ đồ tư duy :
– Học sinh có thể hiểu và nắm được nội dung kiến thức qua hình vẽ bằng sơ đồ.
– Hình thành cho học sinh tư duy mạch lạc, hiểu biết vấn đề một cách hệ thống, khoa học.
– Nhờ sự liên kết các nét vẽ cùng với màu sắc thích hợp và cách diễn đạt riêng của mỗi người, sơ đồ tư duy giúp bộ môn liên tưởng, liên kết các kiến thức đã học trong sách vở, đã biết trong cuộc sống để phát triển, mở rộng ý tưởng.
– Đơn giản, dễ hiểu, ghi nhớ dưới dạng sơ đồ hoá kiến thức, có thể vận dụng trong bất kì điều kiện hoàn cảnh nào của nhà trường mà không phụ thuộc vào cơ sở vật chất.
Lịch sử cung cấp cho học sinh những kiến thức của khoa học lịch sử, nên đòi hỏi học sinh không chỉ nhớ mà còn phải hiểu và vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống. Cho nên, cũng với các môn học khác, việc học tập Lịch sử đòi hỏi phát triển tư duy, thông minh, sáng tạo. Muốn học sinh học tích cực thì giáo viên cũng phải có những phương pháp dạy học tích cực. Việc sử dụng sơ đồ tư duy rất hữu ích với giáo viên, có thể thiết lập và phát triển khả năng học tập chủ động và năng động của học sinh.
Sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học kiến thức mới giúp học sinh học tập chủ động, tích cực, tham gia xây dựng bài một cách hào hứng. Cách học này còn phát triển được năng lực riêng của từng học sinh không chỉ về trí tuệ (vẽ, viết gì trên sơ đồ tư duy), hệ thống hóa kiến thức (huy động những điều đã học trước đó chọn lọc các ý để ghi), mà còn thể hiện khả năng hội họa (hình thức trình bày, kết hợp hình vẽ, chữ viết, màu sắc) và sự vận dụng kiến thức được học qua sách vở vào cuộc sống.
Một số hình ảnh.
Vận dụng phương pháp vẽ sơ đồ tư duy trong tiết học lịch sử.
Em Nguyễn Trung Hải lớp 6/6 tóm tắt kiến thức bằng sơ đồ tư duy.
Sản phẩm sơ đồ tư duy của em Hồ Ngọc Mỹ Thanh lớp 6/7.
Sản phẩm sơ đồ tư duy của em Trần Thị Kim Vàng lớp 6/8.
Sản phẩm sơ đồ tư duy của em Nguyễn Nhã An lớp 6/5.
Sản phẩm sơ đồ tư duy của em Nguyễn Ngọc Uyển Nhi lớp 6/7.
Nguồn: http://thcslt.pgdhongngu.edu.vn/tin-tuc-su-kien/hoat-dong-chuyen-mon/chuyen-de-su-dung-so-do-tu-duy-trong-day-hoc-lich-su-lop-6.html
Thiên Thanh
