Những năm gần đây, ngành nông nghiệp của tỉnh chuyển mình mạnh mẽ nhờ áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa các khâu sản xuất. Từ làm đất, gieo cấy, chăm sóc đến thu hoạch, máy móc trở thành “người bạn đồng hành” của nông dân, góp phần giảm sức lao động, tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng nông sản.
Sản xuất nông nghiệp ở Phú Thọ trước đây chủ yếu dựa vào sức lao động thủ công, vừa tốn thời gian, chi phí lớn, năng suất không cao. Vì vậy, việc đưa cơ giới hóa, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi là xu hướng tất yếu trong thời kỳ hội nhập và phát triển hiện nay.
Cơ giới hóa trong thu hoạch lúa ở xã Vĩnh Tường giúp giảm sức lao động, hạn chế thất thoát nông sản.
Trên địa bàn tỉnh, tổng diện tích áp dụng cơ giới trong khâu làm đất các loại cây hàng năm như lúa, ngô, lạc… chiếm trên 95%. Việc ứng dụng máy móc giúp giảm sức lao động, tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả sản xuất. Cơ giới hóa còn được áp dụng rộng rãi trong khâu chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh, với tỷ lệ trên 70% diện tích.
Máy bay phun thuốc không người lái đã trở thành giải pháp hiệu quả. Tại cánh đồng xã Xuân Lãng, vụ Mùa năm nay đã là vụ thứ 4 những chiếc máy bay không người lái thay thế sức người phun thuốc, đảm bảo thời vụ, nâng cao hiệu quả phòng trừ sâu bệnh. Nhờ khả năng ghi nhớ điểm phun, máy bay giúp đặc trị các loại sâu bệnh gây hại với độ chính xác cao và đồng đều.
Nhiều nông dân sử dụng máy bay không người lái phun thuốc bảo vệ thực vật, nâng cao hiệu quả phòng trừ sâu bệnh.
Theo bà Lê Thị Hương – Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Nhân Lý, xã Xuân Lãng: “Chỉ với 10-15 phút/ha, phun thuốc bằng máy bay tiết kiệm 90% lượng nước và 10-20% lượng thuốc/lần phun, hiệu lực phòng trừ đạt trên 90%. Người dân không phải tiếp xúc trực tiếp với thuốc, giảm nguy cơ ngộ độc và bảo vệ môi trường”.
Khâu thu hoạch lúa tại Phú Thọ hiện nay đã cơ giới hóa trên 90% diện tích. Việc sử dụng máy gặt giúp giảm sức lao động, hạn chế thất thoát, bảo toàn năng suất. Người dân không còn phải ra đồng gặt thủ công, có điều kiện mở rộng diện tích sản xuất, tập trung vào những khâu chăm sóc để nâng cao giá trị mùa vụ.
Nhiều địa phương đưa cơ giới hóa vào hầu hết các khâu sản xuất, từ làm đất, gieo trồng cho đến vận chuyển nông sản sau thu hoạch. Việc sử dụng máy móc đồng bộ đã tiết kiệm đáng kể chi phí thuê nhân công, đặc biệt trong bối cảnh lao động nông thôn ngày càng khan hiếm.
Xã Vĩnh Tường đã cơ giới hóa 92% khâu làm đất và 90% khâu thu hoạch lúa. Toàn xã có 150 máy cày, 10 máy gặt; tỷ lệ hộ dân được tiếp cận máy móc đạt 91%. Cơ giới hóa hoàn toàn chiếm 67%, giúp giảm 10-15% chi phí lao động/ha.
Máy làm đất, gieo cấy được áp dụng rộng rãi tại các địa phương trên địa bàn tỉnh.
“Nhờ áp dụng tiến bộ kỹ thuật, nhiều diện tích trước đây bị bỏ hoang đã được đưa vào sản xuất trở lại, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, ổn định thu nhập cho người dân. Đây cũng là hướng đi giúp ngành nông nghiệp thích ứng linh hoạt trước biến đổi khí hậu và yêu cầu sản xuất quy mô lớn” – ông Đặng Thành Công, Giám đốc HTX nông nghiệp Yên Nhiên, xã Vĩnh Tường chia sẻ.
Với định hướng cơ giới hóa toàn diện, xã Vĩnh Tường trở thành mô hình điển hình cho nông nghiệp hiện đại, nâng cao năng suất, giảm chi phí, bảo đảm hiệu quả kinh tế bền vững. Việc áp dụng đồng bộ máy móc, công nghệ tạo điều kiện cho người dân thay đổi tư duy sản xuất, hướng tới những sản phẩm hàng hóa giá trị cao. Mô hình này đang được nhiều địa phương trong tỉnh tham khảo, nhân rộng, góp phần thúc đẩy quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập.
Tại xã Vĩnh Thành, các hộ nuôi cá sử dụng máy cho ăn tự động, thiết bị kiểm soát môi trường nước và công nghệ giám sát sức khỏe cá đảm bảo chính xác, hiệu quả, tiết kiệm thời gian. Với những phương tiện tiên tiến, người dân có thể theo dõi quá trình sinh trưởng của vật nuôi liên tục, kịp thời điều chỉnh chế độ chăm sóc, xử lý môi trường nước và chủ động phòng ngừa dịch bệnh.
Nuôi trồng thủy sản ứng dụng khoa học công nghệ mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Kết hợp công nghệ hiện đại với kinh nghiệm truyền thống, nâng cao năng suất, bảo vệ môi trường và đảm bảo thu nhập ổn định cho người dân là hướng đi bền vững của nông nghiệp Phú Thọ.
Tuy nhiên, dù đạt nhiều kết quả tích cực, cơ giới hóa vẫn còn không ít thách thức: Đất đai manh mún, chi phí đầu tư cao, trình độ tiếp cận công nghệ chưa đồng đều, đặc biệt với những nông dân lớn tuổi…
Để tháo gỡ khó khăn, tỉnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: Quy hoạch vùng sản xuất tập trung, tích tụ ruộng đất, tạo thuận tiện cho máy móc; hỗ trợ vốn vay ưu đãi, khuyến khích hộ dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư thiết bị; đào tạo, tập huấn vận hành và bảo dưỡng máy móc; khuyến khích doanh nghiệp cung ứng dịch vụ cơ giới hóa; mở rộng hợp tác nghiên cứu, chuyển giao khoa học kỹ thuật từ các viện, trường đại học…
Những cánh đồng mẫu lớn là điều kiện lý tưởng để cơ giới hóa trong sản xuất.
Theo đồng chí Trần Văn Thơ – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh: Cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp đóng vai trò hết sức quan trọng, là giải pháp then chốt giúp giảm sức lao động thủ công, tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất, đồng thời giải quyết tình trạng thiếu lao động nông thôn, góp phần hiện đại nền nông nghiệp.
Nhờ các chính sách hỗ trợ và sự chủ động của người dân, hầu hết diện tích cây trồng, thủy sản đều được áp dụng cơ giới; điển hình là việc cơ giới hóa trong làm đất cây trồng hàng năm, trong đó, làm đất trồng lúa đạt trên 95%, làm đất trồng ngô, lạc đạt trên 90%…
Nguyên Anh
