1. Phát biểu nào sau đây không đúng với tự nhiên Đông Nam Á biển đảo?
Câu hỏi: Phát biểu nào sau đây không đúng với tự nhiên Đông Nam Á biển đảo?
A. Tập trung nhiều đảo, quần đảo.
B. Ít đồng bằng, nhiều đồi núi.
C. Đồng bằng có đất đai màu mỡ.
D. Khí hậu có một mùa đông lạnh.
Đáp án: D. Khí hậu có một mùa đông lạnh.
Giải thích:
– Tập trung nhiều đảo, quần đảo
Đông Nam Á là một vùng địa lý nằm ở phía đông của lục địa Á-Âu và phía nam của Trung Quốc. Vùng này có diện tích khoảng 4,5 triệu km2 và dân số khoảng 655 triệu người. Đông Nam Á được chia thành hai phần chính là Đông Nam Á lục địa và Đông Nam Á biển đảo.
Đông Nam Á biển đảo bao gồm các nước có lãnh thổ trải dài trên các đảo hoặc quần đảo lớn nhỏ ở Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Các nước này gồm có Indonesia, Philippines, Malaysia, Singapore, Brunei, Đông Timor và Papua New Guinea. Đông Nam Á biển đảo có tổng cộng hơn 25.000 đảo, chiếm khoảng 30% số đảo trên thế giới. Các đảo này có diện tích, hình dạng, địa hình và khí hậu rất đa dạng, tạo nên sự phong phú về văn hóa, lịch sử và tự nhiên của khu vực. Tuy nhiên, các đảo, quần đảo cũng có những sự khác biệt về kích thước, dân số, lịch sử, chính trị và kinh tế. Vùng biển đảo Đông Nam Á là một khu vực chiến lược quan trọng về an ninh, thương mại và hợp tác quốc tế.
⇒ Ý A đúng.
– Ít đồng bằng, nhiều đồi núi, đồng bằng có đất đai màu mỡ
Đông Nam Á biển đảo là một trong những khu vực tập trung đảo lớn nhất thế giới, bao gồm nhiều quần đảo và hàng vạn đảo lớn, nhỏ. Khu vực này có ít đồng bằng, nhiều đồi núi và núi lửa. Các đồng bằng có đất đai màu mỡ không nhiều, chỉ tập trung ở một số đảo lớn như Ca-li-man-tan, Xu-ma-tra, Niu Ghi-nê… Các đồng bằng này có vai trò quan trọng trong nền kinh tế và xã hội của các quốc gia và vùng lãnh thổ ở Đông Nam Á biển đảo, vì chúng là nơi trồng trọt và sinh sống của đông đảo dân cư. Núi thường có độ cao dưới 3000 m. Đặc điểm này có ảnh hưởng đến khí hậu, địa hình, sinh thái và phát triển kinh tế của các quốc gia trong khu vực. Các quần đảo có hệ thống sông ngắn và dốc. Địa hình gồ ghề cũng làm gián đoạn giao thông và giao lưu giữa các vùng. Đông Nam Á biển đảo có sự phong phú và đa dạng về sinh thái. Có nhiều loài thực vật và động vật quý hiếm và đặc hữu. Biển cũng là nguồn tài nguyên quan trọng cho người dân trong khu vực. Nền kinh tế chủ yếu của khu vực này dựa vào nông nghiệp, du lịch và khai thác dầu mỏ.
⇒ Ý B, C đúng.
– Khí hậu nhiệt đới gió mùa
Vùng biển đảo Đông Nam Á bao gồm các quốc gia như Indonesia, Philippines, Malaysia, Singapore, Brunei, Đông Timor và một phần của Việt Nam, Thái Lan, Campuchia và Myanmar. Vùng này nằm hoàn toàn trong đới khí hậu nhiệt đới và chịu ảnh hưởng lớn của gió mùa.
Gió mùa là những luồng gió thổi theo hướng nhất định trong một khoảng thời gian dài trong năm. Gió mùa có hai loại chính là gió mùa hạ và gió mùa đông. Gió mùa hạ thổi từ Ấn Độ Dương vào khu vực Đông Nam Á từ tháng 5 đến tháng 10, mang tính chất nóng ẩm và gây mưa nhiều cho khu vực. Còn gió mùa đông thổi từ Trung Quốc và Thái Bình Dương vào khu vực Đông Nam Á từ tháng 11 đến tháng 4, mang tính chất lạnh khô và gây khô hạn cho khu vực.
Khí hậu của vùng biển đảo Đông Nam Á còn phụ thuộc vào vị trí địa lý và địa hình của từng quốc gia. Các quốc gia nằm gần xích đạo như Indonesia, Singapore, Malaysia và Brunei có khí hậu nhiệt đới xích đạo, nhiệt độ cao quanh năm, dao động từ 25°C đến 30°C, không có sự thay đổi rõ rệt theo mùa. Còn các quốc gia nằm xa xích đạo như Philippines, Việt Nam, Thái Lan, Campuchia và Myanmar có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ cao nhưng có sự biến động theo mùa. Những nước mà có núi cao như Indonesia và Philippines thì có sự phân hóa khí hậu theo độ cao. Không chỉ vậy, khí hậu của vùng biển đảo Đông Nam Á cũng chịu ảnh hưởng của các hiện tượng tự nhiên như bão nhiệt đới, El Nino và La Nina.
⇒ Ý D sai.
2. Những thuận lợi và khó khăn về điều kiện tự nhiên của Đông Nam Á biển đảo:
Điều kiện tự nhiên của Đông Nam Á biển đảo có nhiều thuận lợi và khó khăn đối với sự phát triển kinh tế và lịch sử của các quốc gia.
Một số thuận lợi là:
– Chịu ảnh hưởng của gió mùa, thích hợp sự phát triển của cây lúa nước và các cây trồng nhiệt đới khác.
– Nhiều khu vực giáp biển, tạo thuận lợi cho việc xây dựng các hải cảng và trao đổi sản phẩm, buôn bán theo đường biển. Có vùng biển rộng, là điều kiện để phát triển kinh tế biển .
– Nằm trên đường giao thông quan trọng nối liền Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, là nơi giao thoa giữa nhiều nền văn hóa và tôn giáo.
– Có nguồn khoáng sản nhiều, là cơ sở để phát triển công nghiệp khai khoáng.
– Có đường bờ biển dài, để phát triển du lịch.
Một số khó khăn là:
– Chủ yếu là đồi núi và núi lửa, đồng bằng ven biển nhỏ hẹp. Đất canh tác ít, phải chịu sự cạnh tranh của các ngành công nghiệp và dịch vụ.
– Thường xuyên xảy ra các thiên tai như động đất, sóng thần, núi lửa phun trào, bão lũ. Các quốc gia có nguy cơ mất đất do biến đổi khí hậu và nước biển dâng.
– Có sự chênh lệch về mức độ phát triển kinh tế giữa các quốc gia trong khu vực. Một số quốc gia có thu nhập bình quân cao như Singapore, Brunei, Malaysia; một số quốc gia có thu nhập bình quân thấp như Đông Timor, Myanmar, Lào.
– Có những tranh chấp chủ quyền lãnh thổ và biển đảo giữa các quốc gia trong khu vực và với các nước khác như Trung Quốc. Có những mâu thuẫn về tôn giáo và dân tộc giữa các nhóm dân cư trong một quốc gia hoặc giữa các quốc gia.
– Khó khăn về an ninh chủ quyền: Vùng biển đảo Đông Nam Á có nhiều tranh chấp lãnh thổ và biển giữa các nước trong khu vực và với các nước ngoài khu vực, nhất là Trung Quốc. Các tranh chấp này gây ra căng thẳng, xung đột và mất ổn định cho khu vực, ảnh hưởng đến hợp tác và hòa bình.
– Khó khăn về bảo vệ môi trường: Đây là một trong những khu vực có đa dạng sinh học cao nhất thế giới, nhưng cũng là một trong những khu vực bị ô nhiễm và suy thoái môi trường nghiêm trọng nhất. Nguyên nhân chủ yếu là do sự phát triển kinh tế không bền vững, khai thác tài nguyên thiên nhiên quá mức, biến đổi khí hậu và thiên tai.
– Khó khăn về phát triển kinh tế xã hội: Vùng biển đảo Đông Nam Á có nhiều tiềm năng kinh tế như du lịch, thủy sản, dầu khí, khoáng sản… nhưng cũng có nhiều bất cập như sự chênh lệch phát triển giữa các nước và trong từng nước, sự phụ thuộc vào thị trường quốc tế, thiếu hụt cơ sở hạ tầng và công nghệ, tỷ lệ nghèo đói và bất bình đẳng cao.
3. Những biện pháp để phát triển kinh thế vùng Đông Nam Á biển đảo:
Vùng biển đảo Đông Nam Á là một khu vực có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế, an ninh và quốc phòng của các nước trong khu vực và thế giới. Để phát triển vùng biển đảo Đông Nam Á, các nước cần thực hiện các biện pháp sau:
– Tăng cường hợp tác và đối thoại giữa các nước trong khu vực và các đối tác quốc tế để duy trì hòa bình, ổn định và an ninh trên biển, giải quyết các tranh chấp lãnh thổ và chủ quyền theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
– Phát triển nguồn lực biển đảo, khai thác hợp lý và bền vững các nguồn lợi từ biển như thủy sản, dầu khí, khoáng sản, du lịch, giao thông vận tải và thương mại. Đồng thời, bảo vệ môi trường biển, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực ứng cứu thiên tai và sự cố trên biển.
– Xây dựng và nâng cao năng lực quốc phòng và an ninh biển của các nước trong khu vực, bao gồm cả việc trang bị vũ khí hiện đại, đào tạo nhân lực chuyên môn, thiết lập các cơ chế hợp tác và chia sẻ thông tin giữa các lực lượng quân sự và dân sự.
– Thúc đẩy hợp tác khoa học và công nghệ giữa các nước trong khu vực và quốc tế để nghiên cứu, khai thác và ứng dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ vào phát triển biển đảo, như công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, công nghệ không gian, công nghệ mới về năng lượng và vật liệu.
