Bạn đến chơi nhà là một bài thơ quen thuộc của Nguyễn Khuyến, thường xuất hiện trong các dạng câu hỏi đọc hiểu ở chương trình THCS. Ở bài viết này, Thích Văn học gửi bạn đề Đọc hiểu cho bài thơ này, giúp bạn nắm rõ đặc điểm của thơ thất ngôn Đường luật, hiểu được tình bạn chân thành, giản dị mà sâu sắc được thể hiện qua ngôn ngữ thơ mộc mạc, hóm hỉnh. Cùng đọc và tham khảo nhé!
ĐÁP ÁN THAM KHẢO
Phần Câu Nội dung Điểm I
ĐỌC HIỂU: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
4.0 1 Bài thơ trên được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật 0.25 2 – Theo nội dung của câu thơ thứ nhất, ta biết được tình huống là người bạn của Nguyễn Khuyến lâu ngày mới đến chơi. Theo lẽ thường, ông nên đón tiếp bạn một cách linh đình, trọng đại.
– Tuy nhiên, qua sáu câu thơ tiếp theo, ta thấy hoàn cảnh của Nguyễn Khuyến có nhiều điểm éo le: muốn ra chợ nhưng chợ ở xa, muốn bắt cá thì ao sâu, muốn đuổi gà thì vườn rộng rào thưa, muốn tiếp đón bằng rau củ trong vườn thì cây cũng chưa thu hoạch được.
→ Tác giả đã tạo ra một tình huống đặc biệt, có tính bông đùa về cuộc sống thiếu thốn: trong nhà tưởng như cái gì cũng có sẵn nhưng hóa ra lại không có gì.
→ Qua đó, tác giả ngầm thể hiện thái độ bàng quan trước hư danh phù phiếm và những thứ quyền lực rỗng của bộ máy chính trị triều đình.
0.75 3 – “Bác” là cách gọi vừa thể hiện sự tôn trọng, vừa gợi cảm giác thân quen, gần gũi như người trong gia đình. Việc tác giả sử dụng đại từ nhân xưng “bác” trong câu “Đã bấy lâu nay, bác tới nhà” đã khẳng định mối quan hệ bạn bè thân thiết, tình cảm, chân thành, tôn trọng lẫn nhau bất kể hoàn cảnh có đổi thay.
– Ngôn ngữ thơ trong bài “Bạn đến chơi nhà” rất gần gũi, bình dị, dân dã, mang đậm phong vị của làng quê, khác với ngôn ngữ cầu kì, bác học thường thấy trong nhiều bài thơ trung đại.
- Nguyễn Khuyến sử dụng từ ngữ thuần Việt trong khi hầu hết các tác giả khác khi viết theo thể thơ Đường luật thường dùng chữ Hán.
- Hình ảnh thơ gắn bó với làng quê, gợi cuộc sống bình dân.
1.0 4 – Trong bài thơ, tác giả sử dụng nghệ thuật chơi chữ bằng dùng từ đồng âm “ta với ta”. Trong đó: “ta” vừa là đại từ nhân xưng chỉ chính tác giả, vừa là cách xưng chung “chúng ta” của chủ và khách.
– Tác dụng:
- Tạo ra nhiều lớp nghĩa cho ngôn từ thơ, tăng tính hài hước, dí dỏm, khiến câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn hơn.
- Gợi lên mối quan hệ gắn bó khăng khít, tự nhiên, vượt lên mọi lễ nghi, hình thức vật chất; từ đó làm nổi bật chủ đề bài thơ: tình bạn chân thành, mộc mạc, không cần đến “mâm cao cỗ đầy” vẫn đong đầy ấm áp.
- Qua đó thể hiện tình cảm yêu mến, trân trọng của nhà thơ đối với người bạn của mình.
1.0 5 HS trình bày suy nghĩ theo quan điểm cá nhân. HS trả lời dưới hình thức đoạn văn ngắn từ 3-5 câu. Gợi ý:
– Một tình bạn đẹp là một tình bạn không cần đến sự giàu sang, cầu kỳ mà được xây dựng từ sự chân thành, thấu hiểu và đồng cảm, luôn đồng hành và giúp đỡ nhau cùng phát triển,…
– Những việc cần làm: biết sống chân thật, quan tâm và lắng nghe bạn, sẵn sàng giúp đỡ khi bạn gặp khó khăn, biết tôn trọng và bao dung trước những thiếu sót của nhau, tự mình rèn luyện và giúp đỡ bạn cùng phát triển,…
1.0
Tham khảo các bài viết khác tại đây:
Đọc hiểu văn bản “Lá cờ thêu sáu chữ vàng”
Đọc hiểu văn bản “Ngô Quyền đại phá quân Nam Hán”
Xem thêm:
- Lớp văn cô Ngọc Anh trực tiếp giảng dạy tại Hà Nội: Tìm hiểu thêm
- Tham khảo sách Chuyên đề Lí luận văn học phiên bản 2025: Tủ sách Thích Văn học
- Tham khảo bộ tài liệu độc quyền của Thích Văn học siêu hot: Tài liệu
- Đón xem các bài viết mới nhất trên fanpage FB: Thích Văn Học
