Vụ việc bắt nguồn từ những phản ánh của phụ huynh về cuốn “Vở bài tập Tin học” lớp 3 (bộ sách “Cùng khám phá”, Nhà xuất bản Đại học Huế phối hợp cùng DTP Education Solutions phát hành). Theo đó, khi truy cập vào đường link được in trong sách để làm bài tập, học sinh lại bị chuyển hướng tới các trang web cờ bạc và nội dung không phù hợp với lứa tuổi.
Về bản chất, các liên kết Internet là tài nguyên có thể thay đổi theo thời gian
Về bản chất, các liên kết Internet là tài nguyên có thể thay đổi theo thời gian, trong khi tài liệu in có vòng đời sử dụng kéo dài trong nhiều năm. Khi một tên miền hết hạn hoặc không còn được duy trì bởi chủ thể ban đầu, tên miền đó có thể được bên thứ ba đăng ký lại rồi thiết lập nội dung mới. Do đó, một liên kết hợp lệ tại thời điểm biên soạn và phát hành tài liệu hoàn toàn có thể bị thay đổi nội dung sau một khoảng thời gian.
Cụ thể vào tháng 4/2024, domain này chuyển sang nội dung là web cờ bạc, sau đó tháng 6/2025 hết hạn và bị giải phóng khỏi hệ thống đăng ký, rồi được đăng ký lại bởi một chủ thể khác thông qua nhà đăng ký mới, đồng thời chuyển sang sử dụng hạ tầng DNS của Cloudflare. Đây đơn thuần là việc tái đăng ký tên miền sau khi hết hạn. Các chuyên gia an ninh mạng nhận định có thể tại thời điểm biên soạn tài liệu cho học sinh, đường link này hợp lệ và phục vụ đúng mục đích giáo dục. Nhưng khi tên miền hết hạn, bên khác đăng ký lại và họ hoàn toàn có thể thay đổi nội dung ngoài kiểm soát.
Vụ việc trên cũng bộc lộ các lỗ hổng có thể gây ra rủi ro trong quản lý tài nguyên số cần được lưu ý:
Chưa có cơ chế quản lý vòng đời tên miền đầy đủ: Các website được đưa vào học liệu nhưng không có cam kết duy trì lâu dài hoặc cơ chế gia hạn, giám sát định kỳ.
Chưa thực hiện rà soát liên kết định kỳ: Các đường dẫn trong tài liệu giáo dục chưa được kiểm tra, cập nhật thường xuyên sau khi phát hành.
Phụ thuộc vào tài nguyên bên thứ ba: Khi nội dung học liệu nằm trên các website ngoài phạm vi kiểm soát của đơn vị phát hành, rủi ro thay đổi nội dung là hiện hữu.
Chưa có cơ chế kiểm soát truy cập trung gian: Việc học sinh truy cập trực tiếp vào website bên ngoài mà không qua bước kiểm tra hoặc kiểm soát nội dung có thể làm gia tăng nguy cơ tiếp cận các nội dung không phù hợp.
Các chuyên gia an ninh mạng đưa ra khuyến cáo
Đối với đơn vị xuất bản và phát hành:
– Hạn chế sử dụng trực tiếp các liên kết Internet cố định trong tài liệu in
– Xem xét triển khai các giải pháp trung gian nhằm kiểm soát và cập nhật nội dung số
– Thiết lập cơ chế rà soát, kiểm tra định kỳ đối với các tài nguyên trực tuyến được dẫn chiếu trong tài liệu giáo dục
Đối với phụ huynh và nhà trường:
– Kiểm tra các đường dẫn trước khi cho học sinh truy cập
– Theo dõi, hướng dẫn và đồng hành cùng học sinh trong quá trình sử dụng Internet, đặc biệt ở bậc tiểu học
– Ưu tiên sử dụng các nguồn nội dung đã được kiểm duyệt, phù hợp với lứa tuổi
Nguồn: Bkav
>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9
