Cây bông dùng để dệt ra vải sợi bông (còn gọi là vải cotton) — loại vải sợi tự nhiên được sử dụng phổ biến nhất thế giới. Sợi bông lấy từ quả cây bông (Gossypium) sau khi chín nở, được kéo thành sợi và dệt thành vải có độ thấm hút, thoáng khí cao và mềm mại.
Cây bông dùng để dệt ra vải sợi nào?
Cây bông được dùng để dệt ra vải sợi bông, hay còn gọi theo tên quốc tế là vải cotton. Sợi bông được thu hoạch từ quả của cây bông (tên khoa học Gossypium) — một loại cây bụi có nguồn gốc từ các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới thuộc châu Mỹ, châu Phi, Ai Cập và Ấn Độ.
Khi quả bông chín, lớp vỏ tự bung ra để lộ phần xơ bông trắng bên trong. Người trồng thu hoạch xơ bông này, sau đó đưa qua các công đoạn kéo sợi, dệt và hoàn thiện để tạo thành tấm vải cotton hoàn chỉnh phục vụ ngành may mặc.
Theo Wikipedia tiếng Việt, vải dệt từ sợi cây bông là loại vải sợi tự nhiên được sử dụng rộng rãi nhất trong sản xuất quần áo hiện nay. Dấu vết vải bông đã được tìm thấy tại Nền văn minh lưu vực sông Ấn từ thiên niên kỷ thứ 5 trước Công nguyên, cho thấy bề dày lịch sử của nguyên liệu này.
Đặc điểm của vải sợi bông dệt từ cây bông
Vải sợi bông sở hữu nhóm đặc tính vượt trội mà ít loại vải nào có được, nhờ nguồn gốc hoàn toàn tự nhiên từ cây bông. Đây là lý do cotton trở thành lựa chọn hàng đầu cho trang phục mùa hè và các đồ dùng sinh hoạt cần hút ẩm.
- Khả năng thấm hút cao: Sợi bông có thể hấp thụ lượng nước lên đến khoảng 65% trọng lượng bản thân, giúp thoát mồ hôi nhanh và tạo cảm giác khô thoáng khi mặc.
- Thoáng khí, mát mẻ: Cấu trúc sợi bông cho phép không khí lưu thông dễ dàng, rất phù hợp với khí hậu nóng ẩm của Việt Nam.
- Mềm mại, an toàn với da: Sợi bông không gây kích ứng, thường được ưu tiên may đồ cho trẻ sơ sinh và người có làn da nhạy cảm.
- Độ bền tốt: Sợi bông bền với chất kiềm, chịu được nhiệt độ ủi cao (180-200°C) và nhiều lần giặt giũ.
- Thân thiện môi trường: Cotton có khả năng phân hủy sinh học tự nhiên, không để lại tồn dư nhựa như vải tổng hợp.
Bên cạnh ưu điểm, vải sợi bông nguyên chất có nhược điểm là dễ nhăn, dễ co rút sau giặt và giá thành cao hơn vải tổng hợp. Vì vậy nhà sản xuất thường pha thêm polyester hoặc spandex để khắc phục các hạn chế này.
Các loại vải cotton phổ biến được dệt từ cây bông
Tùy theo tỷ lệ sợi bông và cách pha trộn, vải dệt từ cây bông được chia thành nhiều loại khác nhau. Mỗi dòng vải cotton có ưu nhược điểm riêng và phục vụ những mục đích sử dụng khác nhau trong ngành may mặc.
Loại vải Thành phần Đặc điểm nổi bật Ứng dụng chính Cotton 100% 100% sợi bông tự nhiên Mềm, thấm hút cực tốt, hơi cứng và dễ nhăn Áo phông cao cấp, đồ trẻ em, khăn tắm Cotton CVC (65/35) 65% bông + 35% polyester Ít nhăn, độ bền cao, vẫn giữ được khả năng thấm hút Đồng phục, áo thun phổ thông Cotton TC (35/65) 35% bông + 65% polyester Ít co rút, giá rẻ, thấm hút trung bình Quần áo công sở, đồ phân khúc bình dân Cotton spandex 95% bông + 5% spandex Co giãn 4 chiều, ôm dáng tốt Đồ thể thao, đồ lót, áo bó Cotton lụa Bông pha tơ tằm Bóng nhẹ, mát, sang trọng Váy nữ, áo sơ mi cao cấp
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, nước ta tiêu thụ khoảng 1,5 triệu tấn bông mỗi năm và là quốc gia nhập khẩu bông lớn thứ 3 thế giới. Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết sản lượng bông trong nước hiện chỉ đáp ứng khoảng 1% nhu cầu, phần còn lại nhập chủ yếu từ Mỹ, Brazil, Úc và Ấn Độ.
Câu hỏi thường gặp về cây bông và vải sợi bông
Vải sợi bông có phải là vải cotton không?
Có. Vải sợi bông và vải cotton là một — cotton là tên gọi quốc tế của loại vải dệt từ sợi cây bông.
Việt Nam có trồng cây bông để dệt vải không?
Có, nhưng sản lượng rất nhỏ, chỉ đáp ứng khoảng 1% nhu cầu trong nước theo VITAS. Phần lớn bông phải nhập khẩu.
Làm sao phân biệt vải sợi bông thật với vải pha?
Đốt một mẫu nhỏ: vải bông thật cháy nhanh thành tro trắng xốp, có mùi giống giấy cháy, không vón cục.
Ngoài cây bông, còn cây nào cho sợi dệt vải tự nhiên?
Cây lanh cho sợi lanh, cây đay cho sợi đay, cây gai cho sợi gai — đều là các loại vải sợi thực vật tự nhiên.
Như vậy, cây bông chính là nguồn nguyên liệu tạo ra vải sợi bông (vải cotton) — chất liệu tự nhiên phổ biến nhất trong ngành dệt may toàn cầu. Nắm được nguồn gốc và đặc điểm của loại vải này giúp người tiêu dùng chọn được trang phục phù hợp với khí hậu, nhu cầu sử dụng và làn da của bản thân.
