LCĐT – Ngày 30/3/2018, Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch 130 về thực hiện Nghị quyết số 21 Hội nghị lần thứ 6 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về “công tác dân số trong tình hình mới”. Trong đó đặt mục tiêu chung là giải quyết toàn diện, đồng bộ các vấn đề về dân số như quy mô, cơ cấu, phân bố, chất lượng và đặt trong mối quan hệ tác động qua lại với kinh tế – xã hội, góp phần phát triển tỉnh Lào Cai nhanh và bền vững.
Thực hiện Kế hoạch 130, các cấp, các ngành trong tỉnh đã có nhiều chương trình, đề án, kế hoạch, nghị quyết nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, hành động, mới đây nhất là Nghị quyết số 11 ngày 16/7/2021 của HĐND tỉnh khóa XVI về quy định diện tích nhà ở tối thiểu để đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Đây là văn bản quan trọng, có tác động sâu sắc tới tình hình dân cư, thu hút dân số, tạo điều kiện cho tiến trình đô thị hóa và được người dân quan tâm bởi nó gắn chặt với quyền, lợi ích chính đáng của những người đang có nhu cầu đăng ký hộ khẩu thường trú lâu dài tại nơi mình ở.
Dân số và phát triển là 2 thành tố riêng biệt nhưng có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại. Trong khi phát triển là xu hướng, mục tiêu, dân số lại là đối tượng và cũng là động lực quan trọng của phát triển. Nhiều năm trước đây, Đảng và Nhà nước thực hiện chính sách dân số theo hướng giảm mức gia tăng dân số tự nhiên để tránh áp lực cho nền kinh tế. Nghị quyết số 21 Hội nghị lần thứ 6 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII là bước đột phá khi chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang chiến lược dân số và phát triển.
Tại Lào Cai, chính sách dân số và phát triển đã có kết quả khá tích cực trong những năm qua, góp phần quan trọng vào tốc độ phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh, nâng cao đời sống mọi mặt của người dân. Về quy mô, dân số Lào Cai tăng trung bình hơn 10 nghìn người/năm trong suốt 20 năm qua, năm 1999, toàn tỉnh có 509.927 người, năm 2010 tăng lên 626.798 người, tới cuối năm 2020 là 746.355 người. Về cơ cấu, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động (15 – 64 tuổi) khá cao, hiện khoảng 65%, đây là “tỷ lệ vàng” đối với yêu cầu phát triển kinh tế. Trong khi đó, chất lượng dân số cũng được cải thiện nhiều mặt, cụ thể như tỷ lệ trẻ bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, thể thấp còi giảm nhanh; tuổi thọ trung bình của người dân tăng từ 67,9 lên 69,3 tuổi như hiện nay; tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế đạt trên 98%.
Bất cập trong vấn đề dân số ở Lào Cai là quy mô nhỏ, mật độ thưa với 115 người/km2 (năm 2019), thấp hơn mức trung bình của khu vực Trung du, miền núi phía Bắc (132 người/km2) và chỉ bằng 40% mức trung bình của cả nước (290 người/km2). Tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên, sinh thô còn cao ở một số huyện, vùng, “tỷ lệ dân số vàng” nhưng chất lượng nguồn nhân lực còn thấp, tầm vóc, thể lực và sức bền của người dân chậm được cải thiện, tuổi thọ trung bình thấp hơn mức trung bình của cả nước. Con số thống kê năm 2019 là 23,5% dân số của tỉnh sống tại khu vực đô thị, số còn lại sinh sống tại khu vực nông thôn, ước tính con số này hiện là gần 30%, chưa tương xứng với yêu cầu phát triển. Tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng hạ tầng, chính sách xã hội ở các đô thị, khu công nghiệp chưa đáp ứng tốt nhu cầu của người lao động, nhất là từ nơi khác đến.
Thực hiện Nghị quyết số 21 của Trung ương Đảng, Kế hoạch số 130 của Tỉnh ủy, ngày 3/4/2020, UBND tỉnh có Kế hoạch số 118 về Chương trình hành động giai đoạn 2020 – 2025 của tỉnh Lào Cai trong thực hiện chiến lược dân số Việt Nam đến năm 2030. Trong đó xác định quy mô dân số của tỉnh đến năm 2025 là 812.000 người,
Nghị quyết số 11 của HĐND tỉnh khóa XVI về Quy định điều kiện diện tích nhà ở tối thiểu để đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ trên địa bàn tỉnh Lào Cai:
Điều 1. Quy định về điều kiện diện tích nhà ở tối thiểu để đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ trên địa bàn tỉnh Lào Cai là 8 m2 sàn/người.
Điều 2. Trách nhiệm và hiệu lực thi hành
1. UBND tỉnh chịu trách nhiệm triển khai thực hiện nghị quyết.
2. Thường trực HĐND, các ban HĐND, các tổ đại biểu HĐND và đại biểu HĐND tỉnh giám sát việc thực hiện nghị quyết.
Nghị quyết này đã được HĐND tỉnh Lào Cai khóa XVI, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 16/7/2021 và có hiệu lực từ ngày 1/8/2021
