Đường biên giới trên đất liền là ranh giới pháp lý giữa hai quốc gia hoặc vùng lãnh thổ khác nhau trên mặt đất, không bao gồm vùng biển và vùng trời. Thông thường, đường biên giới được đánh dấu bằng hàng rào, bức tường, biển hiệu hoặc các dấu vết tự nhiên như sông, suối hoặc dãy núi.
Trên bản đồ, đường biên giới trên đất liền của nước ta phần lớn nằm ở khu vực miền núi. Cụ thể, vùng miền núi này có phía Tây giáp với hai nước Lào và Campuchia, còn phía Bắc giáp với Trung Quốc. Đây là khu vực địa lý đặc biệt, tạo điều kiện cho việc giao thương, hợp tác giữa các quốc gia và đẩy mạnh phát triển kinh tế.
Như Vntre đã đề cập đến ở trên, đường biên giới trên đất liền của nước ta phần lớn nằm ở miền núi với phía Tây và phía Bắc giáp với các nước láng giềng. Đường biên giới trên đất liền của Việt Nam có chiều dài là 4510 km.
Hiện tại, đường biên giới trên đất liền của Việt Nam giáp với Lào, Campuchia và Trung Quốc. Trong đó, đường biên giới trên đất liền của nước ta với Lào là dài nhất với chiều dài khoảng 2.067 km và đường biên giới chung ngắn nhất là Việt Nam – Campuchia.
Theo quy định tại Điều 4 của Nghị định số 140/2004/NĐ-CP, biên giới quốc gia trên đất liền giữa Việt Nam và các nước láng giềng được xác định bằng hệ thống mốc quốc giới và các bản đồ chính thức, theo các Hiệp ước về hoạch định biên giới giữa Việt Nam và các nước láng giềng và theo Nghị định thư kèm theo Hiệp ước.
Trên thực tế, đường biên giới trên đất liền của nước ta kéo dài gây ảnh hưởng đến việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia. Với chiều dài khoảng 4.510 km, việc duy trì an ninh và quản lý biên giới trở nên phức tạp hơn và đòi hỏi sự chú ý đặc biệt từ phía chính phủ và lực lượng quốc phòng.
Bên cạnh đó, đường biên giới kéo dài là cơ hội cho các hoạt động phi pháp như buôn lậu, di cư trái phép và tội phạm xuyên biên giới. Việc này đặt ra thách thức lớn đối với lực lượng an ninh và các cơ quan chức năng trong việc duy trì an ninh biên giới và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của quốc gia.
Ngoài ra, đường biên giới dài cũng là nguyên nhân chính gây ra những cuộc tranh chấp về lãnh thổ với các nước láng giềng, đặc biệt là trong việc xác định ranh giới trên những vùng đất có sự tranh chấp về chủ quyền. Nói chung, đường biên giới trên đất liền của nước ta kéo dài gây khó khăn và ảnh hưởng đến nhiều mặt, đặc biệt là trong việc bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Đường biên giới trên đất liền của nước ta phần lớn nằm ở khu vực miền núi thường được xác định theo các dạng địa hình đặc trưng như đỉnh núi, đường sống núi, các đường chia nước, khe và sông suối. Điều này phản ánh sự phức tạp và đa dạng của địa hình lãnh thổ Việt Nam. Các đặc trưng địa hình này không chỉ giúp xác định và đánh dấu ranh giới mà còn góp phần quan trọng trong việc duy trì an ninh và quản lý biên giới.
Ví dụ, đường biên giới phía Tây của Việt Nam giáp với Lào và Campuchia thường chạy qua các dãy núi và khe sâu cũng như các dòng sông và con suối. Phần lớn phía Bắc giáp Trung Quốc cũng có đặc điểm là dãy núi phức tạp và các sông lớn như sông Hồng, sông Mã và sông Trường Giang.
Điều 5 của Nghị định 34/2014/NĐ-CP quy định rõ về việc cư trú ở khu vực biên giới đất liền của Việt Nam. Theo đó, những người được phép cư trú tại khu vực này bao gồm cư dân biên giới, những người có giấy phép của cơ quan Công an có thẩm quyền và những người là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công chức quốc phòng, công nhân viên quốc phòng và cán bộ Công an nhân dân.
Ngoài ra, những người đang thi hành quyết định cấm cư trú, đang bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú, đang bị kết án phạt tù hoặc đang được áp dụng biện pháp giáo dục tại nơi cư trú không được phép sinh sống tại khu vực biên giới.
Hơn nữa, Nghị định cũng quy định một số hành vi bị nghiêm cấm trong khu vực biên giới đất liền như làm hư hỏng mốc biên giới, thay đổi dòng chảy tự nhiên, cư trú và khai thác tài nguyên trái phép, vượt biên giới làm ruộng, săn bắn, chăn thả gia súc, buôn lậu,….. Điều này nhằm đảm bảo an ninh, trật tự và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của quốc gia tại khu vực biên giới.
Tóm lại, đường biên giới trên đất liền của nước ta phần lớn nằm ở khu vực miền núi giáp với các nước Lào, Trung Quốc, Campuchia. Việc xác định chính xác đường biên giới trên đất liền giúp đảm bảo an ninh quốc gia, duy trì mối quan hệ tốt đẹp với các nước láng giềng và tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.
