Bài “Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 75 – 76 lớp 6 (Cánh diều, tập 2)” được biên soạn nhằm giúp các em học sinh dễ dàng tiếp cận và hoàn thành tốt các câu hỏi trong sách giáo khoa Ngữ văn 6. Nội dung hướng dẫn trình bày rõ ràng, bám sát từng yêu cầu của bài học, giúp các em hiểu đúng và nắm vững kiến thức trọng tâm về tiếng Việt. Bên cạnh đó, tài liệu còn gợi ý cách trả lời ngắn gọn, chính xác, hỗ trợ các em rèn luyện kỹ năng làm bài và tư duy ngôn ngữ. Thông qua việc tham khảo và thực hành, các em sẽ tự tin hơn khi chuẩn bị bài ở nhà cũng như khi tham gia các giờ học trên lớp. Đây là tài liệu hữu ích giúp các em học tốt Ngữ văn 6 và nâng cao khả năng sử dụng tiếng Việt một cách hiệu quả.
Câu 1 trang 75 SGK Ngữ văn 6 tập 2
Trong những câu dưới đây, cụm từ ngày hôm nay ở câu nào là trạng ngữ? Vì sao?
a) Ngày hôm nay là ngày khai trường đầu tiên ở nước liệt Nam Dân chủ Cộng hòa. (Hồ Chí Minh)
b) Ngày hôm nay, nhân buổi tựu trường của các em, tôi chỉ biết chúc các em một năm đều vui vẻ và đầy kết quả tốt đẹp. (Hồ Chí Minh)
Trả lời:
Cụm từ ngày hôm nay ở câu b là trạng ngữ, vì:
– Nó nêu bối cảnh thời gian cho câu.
– Nếu bỏ nó đi thì câu vẫn có nghĩa: Tôi (CN) chỉ biết chúc các em một năm đều vui vẻ và đầy kết quả tốt đẹp (VN).
Câu 2 trang 75 SGK Ngữ văn 6 tập 2
Tìm 3 trạng ngữ chỉ thời gian trong truyện Bức tranh của em gái tôi (Tạ Duy Anh). Nêu tác dụng liên kết câu của một trong các trạng ngữ đó.
Trả lời:
– Một hôm, tôi bắt gặp nó nhào một thứ bột gì đó đen sì, trông rất sợ, thỉnh thoảng lại bôi bôi ra cổ tay.
– Hôm đó, chú Tiến Lê – họa sĩ, bạn thân của bố tôi – đưa theo bé Quỳnh đến chơi.
– Một tuần sau em gái tôi trở về trong vòng tay dang sẵn của cả bố và mẹ tôi: Bức tranh của nó được trao giải nhất.
Câu 3 trang 75 SGK Ngữ văn 6 tập 2
Thử lược bỏ các trạng ngữ (in đậm) trong những câu dưới đây và cho biết nghĩa của câu bị ảnh hưởng như thể nào. Từ đó, hãy rút ra nhận xét về vai trò của trạng ngữ đối với nghĩa của câu.
a) Mùa đông, giữa ngày mùa, làng quê toàn màu vàng… (Tô Hoài)
b) Bố, mẹ tôi kéo tôi chen qua đám đông để xem bức tranh của Kiều Phương đã được đóng khung, lồng kính. Trong tranh, một chú bé đang ngồi nhìn ra ngoài cửa số, nơi bầu trời trong xanh. (Tạ Duy Anh)
c) Con đường trải nhựa kẻ thẳng băng, sóng soài không bóng cây. Đã bao nhiêu năm tháng, mỗi ngày hai buổi, má đạp xe đi về trên con đường ấy. (Phong Thu)
Trả lời:
Nếu lược bỏ các trạng ngữ trong những câu thì:
a) Không xác định được thời gian khi nào làng quê toàn màu vàng.
b) Không thấy được sự liên kết với câu trước và không xác định được vị trí mà có một chú bé đang ngồi nhìn ra ngoài cửa số, nơi bầu trời trong xanh.
c) Không thấy được sự liên kết với câu trước và không xác định được khoảng thời gianmá đạp xe đi về trên con đường ấy.
ð Đây không phải thành phần bắt buộc trong câu nhưng trong giao tiếp nếu lược bỏ đi trạng ngữ thì câu sẽ bị thiếu thông tin, không liên kết được với những câu khác,…
Câu 4 trang 75, 76 SGK Ngữ văn 6 tập 2
So sánh vị trí của trạng ngữ trong những cặp câu dưới đây và cho biết vì sao tác giả lựa chọn cách diễn đạt ở câu a1 và câu b1.
a1) Nghe chuyện, vua lấy làm mừng lắm. Nhưng, để biết chính xác hơn nữa, vua cho thử lại. (Em bé thông minh)
a2) Nghe chuyện, vua lấy làm mừng lắm. Nhưng, vua cho thử lại để biết chính xác hơn nữa.
b1) Đền Thượng nằm chót vót trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh. Trước đền, những khóm hải đường đâm bông rực đỏ. những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xoè hoa. (Theo Đoàn Minh Tuấn)
b2) Đền Thượng nằm chót vót trên đỉnh nủi Nghĩa Lĩnh. Những khóm hải đường đâm bông rực đỏ, những cảnh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xoè hoa trước đền.
Trả lời:
– Trang ngữ ở câu a1) được đặt trước các thành phần chính trong câu còn trạng ngữ ở câu a2) được đặt sau các thành phần chính trong câu.
– Trang ngữ ở câu b1) được đặt trước các thành phần chính trong câu còn trạng ngữ ở câu b2) được đặt sau các thành phần chính trong câu.
→ Tác giả chọn cách diễn đạt ở câu a1 và câu b1 vì muốn đưa bối cảnh của câu lên trước về mục đích, vị trí để người đọc hiểu rõ hơn nội dung chính phía sau.
Câu 5 trang 76 SGK Ngữ văn 6 tập 2
Chọn một trong hai đề sau:
a) Viết đoạn văn kể lại một đoạn truyện đã học hoặc đã đọc, trong đó có sử dụng một số trạng ngữ chỉ thời gian có chức năng liên kết các câu trong đoạn.
b) Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về một tác phẩm đã học hoặc đã đọc trong đó có sử dụng một số trạng ngữ chỉ vị trí để liên kết các câu trong đoạn.
Trả lời:
a.
Chiều hôm ấy, mọi người cũng nhau chơi bóng đá giao hữu. Khi vừa nhận được đường chuyền của thằng Phước, tôi lập tức sút vào gôn một bàn đẹp trông thấy. Chưa kịp vui mừng thì thằng Nghi la lên rằng tôi việt vị. Rõ ràng khi tôi nhận bóng thì trước mặt tôi vẫn còn hai hậu vệ của đội nó mà. Tôi cố giải thích cho đội bên kia nghe những chúng nó cứ khăng khăng không chịu công nhận bàn thắng của tôi. Trận bóng đá dừng lại ở đó, mọi người cãi cọ, không ai chịu nhường ai cả. Thế là chúng tôi ra về trong bực tức.
>> Chi tiết: Kể lại một đoạn truyện đã học hoặc đã đọc, trong đó có sử dụng một số trạng ngữ chỉ thời gian có chức năng liên kết các câu trong đoạn
b.
Truyện ngắn Điều không tính trước của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh kể về câu chuyện giữa ba cậu bé: nhân vật “tôi”, Nghi và Phước. Chỉ từ một trận bóng đá mà hai bên không ai công nhận bàn thắng của ai đã dẫn tới những ý định đánh nhau, trả đũa. Ở một ngã tư , sau khi bàn bạc kỹ lưỡng, nhân vật “tôi” và Phước đợi Nghi đi qua để báo thù. Nhưng sự ngây ngô, không để bụng của Nghi, thậm chí là làm hòa trước đã khiến nhân vật “tôi” và Phước bỏ ý định và cùng nhau đi xem phim. Thông qua truyện ngắn này, Nguyễn Nhật Ánh đã gửi thông điệp về một tình bạn chân thành và tuyệt đẹp.
Trạng ngữ chỉ vị trí để liên kết các câu trong đoạn: Ở một ngã tư.
