Kiểm soát quyền lực, chống tiêu cực trong xây dựng văn bản pháp luật
Thảo luận cho ý kiến về dự án Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đỗ Đức Duy thông tin, một trong những nội dung đổi mới căn bản của quy trình xây dựng pháp luật nói chung và theo dự án luật đang đề xuất với Quốc hội, đó là phân biệt, tách bạch giữa quy trình xây dựng chính sách và chương trình lập pháp hàng năm, cũng như tách bạch quy trình soạn thảo… Vì các nhóm công việc này rất quan trọng và khi tách bạch rõ ràng thì chỉ khi nào chính sách được quyết định đủ rõ, đủ thuyết phục thì khi đó mới tiến hành xây dựng soạn thảo luật.
Theo ông Duy, điều này nhằm đảm bảo khi làm tốt khâu đề xuất chính sách thì khi đã được luật hóa, luật sẽ bảo đảm với tính ổn định lâu dài và tránh những cái tác động xã hội không mong muốn của cơ quan đề xuất cũng như là của Quốc hội với tư cách là cơ quan lập pháp.
Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đỗ Đức Duy.
Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cũng đưa ra các ví dụ về những chính sách về cấm tuyệt đối người sử dụng rượu bia khi lái xe, hay điều chỉnh độ tuổi nghỉ hưu hay các quy định liên quan đến bảo hiểm xã hội… Ông cho rằng những nội dung trên trong quá trình đề xuất chính sách được thực hiện, nghiên cứu kỹ lưỡng, việc luật hóa sẽ diễn ra thuận lợi hơn và nhanh chóng đi vào thực tiễn.
Với những ý kiến của đại biểu cho rằng việc tổ chức hội nghị tham vấn chính sách nên do cơ quan lập đề xuất chủ trì thay vì các cơ quan của Quốc hội hay cơ quan Nhà nước khác. Đồng thời, phạm vi và thành phần tham gia cần được mở rộng, bao gồm chuyên gia, nhà quản lý, nhà nghiên cứu và các đối tượng chịu tác động trực tiếp của chính sách. Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cho biết sẽ đề xuất Chính phủ tiếp thu ý kiến trên, điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng tham vấn, đảm bảo các chính sách được xây dựng sát với thực tiễn và có tính khả thi cao hơn.
Về ý kiến của đại biểu đề nghị mỗi bộ nên xây dựng một luật thay vì làm quá nhiều luật như hiện nay, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Đỗ Đức Duy cho rằng, tinh thần sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực mà “mỗi bộ xây dựng một bộ luật thì tôi cho rằng bộ luật ấy sẽ rất là đồ xộ, rất khó làm”.
Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cũng cho biết, Chính phủ đã tính toán, ngoài việc ban hành các luật có tính chất quản lý chuyên sâu, chuyên ngành thì cũng mở rộng hơn phạm vi để xây dựng các luật quản lý có tính chất đa ngành chỉ áp dụng trên một phạm vi địa bàn nhất định.
“Tôi lấy ví dụ như Luật Thủ đô chính là luật đa ngành điều chỉnh rất nhiều lĩnh vực nhưng áp dụng trên địa bàn Thủ đô; hay là những nghị quyết đặc thù về phát triển TP HCM hay một số địa phương và tới đây có những nghị quyết phát triển vùng”, ông Đỗ Đức Duy dẫn chứng.
Bộ trưởng Đỗ Đức Duy Duy cho biết, tới đây có những dự án như đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận cần rất nhiều các cơ chế, chính sách đặc thù. Vì vậy có thể xây dựng các bộ luật có tính chất đa ngành để áp dụng cho một hoặc một số dự án trọng điểm quốc gia hoặc là áp dụng cho một số hoạt động cần điều chỉnh.
Với ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho việc xây dựng và vận hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thống nhất, đồng bộ, minh bạch, khả thi, dễ tiếp cận, hiệu lực và hiệu quả, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, khơi dậy mọi tiềm năng và nguồn lực, tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
