Đoàn kết là nguồn gốc tạo nên sức mạnh của Đảng ta. Nhờ sự đoàn kết, nhất trí một lòng, Đảng ta đã lãnh đạo quần chúng nhân dân làm nên những chiến thắng vang dội, hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, đưa đất nước tiến lên chủ nghĩa xã hội. Dù ở thời kỳ nào, giai đoạn nào, đoàn kết cũng luôn là “chìa khóa” để mở ra sự thành công của Đảng và dân tộc ta. Tuy nhiên, bên cạnh những cán bộ, đảng viên luôn hết lòng, hết sức phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc thì cũng có những người lợi dụng vị trí, chức quyền để thỏa mãn lợi ích cá nhân. Để bảo vệ lợi ích của mình, họ không ngần ngại xây dựng “tay chân”, móc nối trên – dưới, trong – ngoài cũng như sẵn sàng trù dập, triệt hạ những người không cùng phe cánh. Dưới sức nóng của công cuộc “đốt lò”, không ít “nhóm lợi ích” đã bị phanh phui, hàng loạt quan chức sai phạm đã bị đưa ra xử lý.
Trong Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, Đảng ta xác định rõ cục bộ, bè phái là một trong những biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức, lối sống và cần phải ngăn chặn, đẩy lùi. Đến Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9-5-2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới, Đảng tiếp tục yêu cầu cán bộ, đảng viên phải kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện chia rẽ, bè phái, cục bộ, lợi ích nhóm. Ở mọi thời kỳ, việc đấu tranh, ngăn chặn bệnh bè phái đều có ý nghĩa vô cùng quan trọng.
“Bắt mạch” căn bệnh này, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra: “Bè cánh được lôi kéo từ những người có họ hàng, là bà con, cháu, chắt, thân tín, thậm chí mở rộng ra là người cùng xóm, cùng quê; rồi “chén chú, chén anh”, tung hô nhau, ủng hộ nhau, dùng số đông, lợi dụng và bóp méo nguyên tắc tập trung dân chủ, dồn những người tốt, có tài nhưng không cùng “cánh” xuống để “tiêu diệt”, để cát cứ, thao túng…”. Có nhiều lý do được đưa ra để bao biện cho việc bè phái. Tuy nhiên, nguyên nhân trực tiếp vẫn là do những người này sa vào chủ nghĩa cá nhân, chưa thấm nhuần tính Đảng, chưa hiểu rõ trách nhiệm của đảng viên và chưa xứng đáng với niềm tin của quần chúng nhân dân.
Bè phái khiến nguyên tắc tập trung dân chủ không được thực hiện nghiêm túc. Đồng thời, nó cũng là nguyên nhân kéo theo nhiều biểu hiện nguy hiểm khác như a dua, nịnh bợ, lấy lòng nhau; thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh; lợi dụng phê bình để phê phán người khác với động cơ cá nhân không trong sáng; nhận xét, đánh giá, xếp loại cán bộ không dựa trên năng lực thực tế… Nguy hiểm hơn, với những người có chức quyền lớn, họ sẽ lợi dụng quyền lực được giao để phục vụ mục đích cá nhân, tranh thủ bổ nhiệm người thân, người quen, người nhà, “cánh hẩu” vào các vị trí lãnh đạo, quản lý dù không đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định hoặc bố trí, sắp xếp vào vị trí có nhiều lợi ích. Cũng chính bởi bè phái mà nảy sinh tình trạng “nhất hậu duệ, nhì tiền tệ, ba quan hệ, bốn đồ đệ, bét trí tuệ”, khiến nhiều người có năng lực nhưng không được trọng dụng, thậm chí bị chèn ép, phải “dứt áo ra đi” khỏi các cơ quan công quyền.
Trước sự đáng báo động của vấn nạn này, ngày 11-7-2023, Bộ Chính trị ban hành Quy định số 114-QĐ/TW về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ. Theo đó, Bộ Chính trị yêu cầu cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo không bố trí người có quan hệ gia đình đồng thời đảm nhiệm các chức danh có liên quan gồm: Thành viên trong cùng ban thường vụ cấp ủy, ban cán sự Đảng, đảng đoàn; tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị; người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu trong cùng địa phương, cơ quan, đơn vị. Tại phiên họp đầu tiên của Tiểu ban nhân sự Đại hội XIV, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng nhấn mạnh đến việc “chống tư tưởng cục bộ, địa phương, thân quen, “cánh hẩu”, “lợi ích nhóm”” khi chuẩn bị nhân sự cho đại hội Đảng khóa tới.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng thẳng thắn chỉ ra: “Nếu vì lòng yêu ghét, vì thân thích, vì nể nang, nhất định không ai phục, mà gây nên mối lôi thôi trong Đảng. Như thế là có tội với Đảng, có tội với đồng bào”. Thực tế, bè phái là căn nguyên làm cho không ít cấp ủy, tổ chức đảng bị mất đoàn kết, không còn sức chiến đấu, thậm chí là tê liệt. Dưới vỏ bọc tập thể, các “nhóm lợi ích”, phe phái đã thực hiện hành vi nhũng nhiễu, sai phạm, bòn rút của công, gây thất thoát một lượng lớn tài sản của Nhà nước. Điều này dẫn đến hiệu quả vai trò lãnh đạo của Đảng không thể thực hiện, uy tín của Đảng với quần chúng nhân dân bị giảm sút.
Trước những biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường của thời đại, nhất là trong bối cảnh những “viên đạn bọc đường” cùng sự chống phá của các thế lực thù địch vẫn bủa vây xung quanh như hiện nay, việc kiên quyết đấu tranh với bệnh bè phái là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định đến vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng ta. Bởi vậy, mỗi cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần các quy định của Đảng, không ngừng rèn luyện bản lĩnh, tư cách, đạo đức đảng viên, phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện cục bộ, bè phái, “lợi ích nhóm”.
