Bài viết Ancol là gì (phân loại, đồng phân, tính chất hóa học) chi tiết nhất giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm Hóa học 11.
Ancol là gì (phân loại, đồng phân, tính chất hóa học)
(199k) Xem Khóa học Hóa 11 KNTTXem Khóa học Hóa 11 CDXem Khóa học Hóa 11 CTST
I. Định nghĩa, phân loại
1. Định nghĩa
Ancol là những HCHC trong phân tử có nhóm hiđroxyl (- OH) liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon no.
2. Phân loại
– Ancol no, đơn chức, mạch hở có CTPT là: CnH2n + 1OH hay CnH2n+2O (Đk với n ≥ 1).
II. Đồng phân, danh pháp
1. Đồng phân: Từ C3H8O mới có đồng phân.
– Đồng phân mạch cacbon.
– Đồng phân vị trí nhóm chức.
2. Danh pháp
a. Tên thông thường: Tên gọi= ancol + tên gốc hydrocarbon + ic.
Ví dụ: C2H5OH: ethyl alcohol C6H5CH2OH : ancol benzylic
b. Tên thay thế: Tên gọi= tên hydrocarbon tương ứng mạch chính + chỉ số vị trí nhóm OH + ol
III. Tính chất vật lí
– Các ancol có nhiệt độ sôi cao hơn các hiđcacbon có cùng phân tử khối hoặc đồng phân ete của nó là do giữa các phân tử ancol có liên kêt hiđro →Anh hưởng đến độ tan.
-Từ C11 đến C12 ancol ở thể lỏng (khối lượng riêng d < 1), từ C113 trở lên ở thể rắn.
– C11 đến C3 tan vô hạn trong nước vì có liên kiết H với nước.
– Độ rượu: = (Vancol nguyên chất / Vdd ancol). 100
III. Tính chất hoá học
1. Phản ứng thế nguyên tử hiđro của nhóm OH: (phản ứng đặc trưng của Ancol)
a. Tính chất chung của ancol: CTTQ: 2ROH + Na → 2RONa + H2
b. Tính chất đặc trưng của glycerol:
2C3H5 (OH)3 + Cu(OH)2 → [C3H5 (OH)2O]2Cu +H2O
(ĐK: muốn tác dụng với Cu(OH)2 phải có 2 nhóm -OH trở lên liền kề nhau )
→Phản ứng này dùng để phân biệt ancol đơn chức với ancol đa chức có 2 nhóm OH cạnh nhau trong phân tử.
2. Phản ứng thế nhóm OH
a. Phản ứng với axit vô cơ:
C2H5OH + HBr to→ C2H5Br + H2O
b. Phản ứng tạo dien: dùng sản xuất cao su buna
2C2H5OH to→ C4H6 +H2 + 2H2O
(Đk: phải có xúc tác là Al2O3 + MgO hoặc ZnO/500oC)
3. Phản ứng tách H2O: (phản ứng đêhidrat hoá)
Chú ý:
+ CnH2n+1OH 170oC→ CnH2n(alkene)+ H2O (ĐK n ≥ 2, theo quy tắc Zai-xép)
(ancol bậc càng cao thì càng dễ khử nước tạo alkene)
Vd: CH3 – CH2 – OH 170oC→ CH2 = CH2 + H2O (phải là rượu no, đơn chức)
+ 2CnH2n+1OH 170oC→ CnH2n + 1OCnH2n + 1(ete) + H2O
(ancol bậc càng thấp thì càng dễ khử nước tạo ete)
Vd: 2C2H5OH 170oC→ C2H5 – O – C2H5 + H2O
Cách tính số ete = n(n+1)/2 (với n là số rượu)
4. Phản ứng oxi hoá
a. Phản ứng oxi hoá hoàn toàn
CnH2n +2 + 3n/2O2 → nCO2 + (n +1)H2O
b. Phản ứng oxi hoá không hoàn toàn
ancol bậc I toC→ RCHO (anđehit) (CuO)
ancol bậc II toC→ ketone (CuO)
ancol bậc III toC→ khó bị oxi hoá. (CuO)
CH3 – CH2 – OH + CuO toC→ CH3 – CHO + Cu + H2O
CH3 – CH OH- CH3 + CuO toC→ CH3 – CO – CH3 + Cu + H2O
V. Điều chế
1. Phương pháp tổng hợp
alkene + H2O toC→ ancol
a. ethanol Từ etilen CH2 = CH2 + H2O → CH3CH2OH
b. glycerol
– glycerol còn được sản xuất bằng phương pháp thuỷ phân chất béo.
2. Phương pháp sinh hoá: từ tinh bột, đường …
(C6H5OH)n toC→ C6H12O6 enzim→ C2H5OH
(199k) Xem Khóa học Hóa 11 KNTTXem Khóa học Hóa 11 CDXem Khóa học Hóa 11 CTST
Xem thêm Chuyên đề lý thuyết và các dạng bài tập Hóa học lớp 11 hay khác:
- Dẫn xuất halogen của hydrocarbon
- Phenol là gì (tính chất hóa học, điều chế)
- Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp của dẫn xuất hydrocarbon
- Bài tập Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp của dẫn xuất hydrocarbon
- Tính chất hóa học của dẫn xuất halogen
- Bài tập Tính chất hóa học của dẫn xuất halogen
- Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp của ancol
- Bài tập Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp của ancol
- Phản ứng của rượu với kim loại kiềm
- Bài tập Phản ứng của rượu với kim loại kiềm
- Phản ứng tách H2O của rượu
- Bài tập Phản ứng tách H2O của rượu
- Phản ứng cháy của rượu và cách giải
- Bài tập Phản ứng cháy của rượu
- Độ rượu, điều chế, nhận biết và cách giải
- Bài tập Độ rượu, điều chế, nhận biết
- Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp của phenol
- Bài tập Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp phenol
- Tính chất hóa học của phenol
- Bài tập Tính chất hóa học của phenol
Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 11 hay khác:
- Giải Chuyên đề học tập Hóa 11 Kết nối tri thức
- Giải Chuyên đề học tập Hóa 11 Chân trời sáng tạo
- Giải Chuyên đề học tập Hóa 11 Cánh diều
- Giải lớp 11 Kết nối tri thức (các môn học)
- Giải lớp 11 Chân trời sáng tạo (các môn học)
- Giải lớp 11 Cánh diều (các môn học)
