Không chỉ dùng loại ngôn ngữ “chat chit”, đa số bạn trẻ đều sử dụng những chữ viết tắt khi trao đổi thông tin – Ảnh: T.L.
Không chỉ bà Huệ, rất nhiều bà mẹ khác nói rằng xuất hiện nhan nhản trên Internet ngôn ngữ tắt của nhiều bạn trẻ khiến họ phải đỏ mặt, giật mình.
Nửa Tây nửa ta
Hàng loạt trang cộng đồng, diễn đàn liên tục cập nhật các bài đăng tổng hợp về những từ viết tắt mà bạn trẻ thường sử dụng để những thành viên mới… kịp thời nhận biết và hiểu nghĩa.
Đa số từ viết tắt xuất hiện dưới hình thức là chuỗi những ký tự đầu trong cụm từ muốn viết như: KLQ (không liên quan), QTQĐ (quá trời quá đất)…
Một kiểu khác lại xuất hiện dưới hình thức là viết tắt của từ tiếng Anh như: LOL (Laugh out loud – cười to), BTW (By the way – nhân tiện)…
Có những kiểu viết tắt bắt nguồn từ một từ với cấu trúc nửa Tây nửa ta như: OMC (Oh my chuối – phiên bản tự chế của Oh my God).
Song, nhiều từ viết tắt như câu chửi lại được dùng vô tội vạ, ngay cả từ những status nghiêm túc trên Facbook, đặc biệt trong các comment, như “Đậu xanh rau má” (nói lóng một tiếng chửi thề), CLGT: Cần lời giải thích (cũng có nghĩa là: Cái l… gì thế?), Oh Shit (tiếng Anh có nghĩa là chất thải, phân, bạn trẻ dùng thay tiếng chửi), CMNR: Con mẹ nó rồi…
Chữ viết tắt kiểu teen không những xuất hiện tràn lan trên Internet mà còn đang “mon men” bước vào môi trường học đường và có mặt ngay trong những bài làm văn của học sinh, thậm chí là học sinh ở những vùng sâu, vùng xa.
Cô Trương Kim Nguyệt Linh (giáo viên ngữ văn Trường THPT Lấp Vò 3, Đồng Tháp) chia sẻ: “Thỉnh thoảng khi chấm bài, tôi vẫn gặp những trường hợp viết tắt rất khó hiểu. Sau này tham gia Facebook thì tôi mới biết đó là do các em bị ảnh hưởng bởi thói quen sử dụng chữ viết tắt trên mạng xã hội”.
Vì sao lại thế?
Lê Ngọc Nga (ĐH Luật TP.HCM) nói: “Có lần lên Facebook mình nhìn thấy một người bạn, bình thường ở ngoài thì bạn ấy là cán bộ lớp, rất lịch sự nhưng không hiểu sao khi lên Facebook lại viết như vậy. Thật là mất hình ảnh!”.
Ngô Tuấn Anh (ĐH Bách khoa – ĐHQG TP.HCM) cho biết: “Trong lúc nhắn tin hay bình luận trên mạng xã hội phải dùng từ viết tắt thì mới gõ nhanh được, chứ viết như bình thường sẽ rất lâu và khi nhấn gửi thì người khác đã chuyển sang nói về một chủ đề khác nên nội dung mình gõ trở nên lạc lõng, không ai quan tâm”.
Còn N.M.T. (ĐH Nông lâm TP.HCM) giải thích: “Viết tắt nhanh và tiện. Mấy từ nào nhạy cảm, thô tục thì tụi mình viết tắt còn đỡ hơn là nói huỵch toẹt ra”.
Riêng Trần Anh Toàn (ĐH Kinh tế TP.HCM) thì nói: “Muốn gõ nhanh nên mình dùng những từ viết tắt. Mình thấy bây giờ mấy từ đó phổ biến rồi, ai cũng biết hết mà!”.
Bạn Kiều Vũ Hương Giang (nữ sinh cấp III ở Gò Vấp) lý giải: “Thật ra tụi mình tạo “cõi riêng”, ngoài đời cũng như trên mạng, nơi đó chỉ có bạn bè hiểu nhau, nói ra hay nói tắt đều hiểu. Tốt nhất, người lớn không hiểu cũng được”.
Theo ThS tâm lý Đào Lê Hòa An (Hội Tâm lý học xã hội Việt Nam), một trong những nguyên nhân của thực trạng này là do các bạn trẻ đang cần một không gian riêng.
“Hãy thừa nhận trẻ trước rồi mới điều chỉnh sau”, ThS An nói.
“Phụ huynh đừng quá theo sát con mình, hãy quan tâm và chia sẻ để các con có không gian tự do và thoải mái nói lên suy nghĩ của mình. Đừng quá gay gắt mà từ từ định hướng”, ThS An chia sẻ.
Cũng theo ThS An, do hình thức giao tiếp trên mạng xã hội hay trong các ứng dụng nhắn tin, chat mang tính đối thoại trực tiếp, mang đặc trưng ngôn ngữ nói nhiều hơn viết nên các bạn trẻ có thể thoải mái trong cách sử dụng ngôn từ.
Điều đó cũng thể hiện sự sáng tạo, tiếp cận cái mới và nhất là yêu cầu truyền đạt nhanh của các bạn trẻ trong thời đại ngày nay.
Tuy vậy, ThS An cho rằng nếu không biết hạn chế sẽ dễ hình thành thói quen không tốt. “Gieo suy nghĩ, gặt hành động, vì vậy cần hạn chế sử dụng ngôn ngữ viết tắt, kiểu thô tục để tránh ảnh hưởng về lâu dài tới nhận thức và hành động” – ThS An chia sẻ.
Một số từ viết tắt các bạn trẻ thường sử dụng
RELA: Relationship (mối quan hệ)
CFS: Confession (tự thổ lộ)
19: One night (một đêm)
29: Tonight (tối nay)
ASL: Age, sex, location (tuổi, giới tính, nơi ở)
BF: Boy friend (bạn trai)
GF: Girl friend (bạn gái)
INB: Inbox (nhắn tin riêng)
PM: Private message (nói chuyện riêng)
Gato: Ghen ăn tức ở
COCC: Con ông cháu cha
Ôi cái ĐM: Ôi cái định mệnh
ATSM: Ảo tưởng sức mạnh
Đậu xanh rau má: (nói lóng một tiếng chửi thề)
CLGT: Cần lời giải thích (cũng có nghĩa là: Cái l… gì thế)
Oh Shit (tiếng Anh có nghĩa là chất thải, phân, bạn trẻ thường dùng thay tiếng chửi)
OMC: Oh my chuối
CMNR: Con mẹ nó rồi.
