Video bài giảng
Đặc điểm giọng miền Trung
Tiếng Việt có nhiều vùng miền khác nhau, và giọng miền Trung là một trong những vùng nói đặc trưng, khác biệt rõ so với giọng chuẩn miền Bắc hay từ điển tiếng Việt phổ thông.
Giọng miền Trung thường nặng và khó nghe với người không quen. Mặc dù có phần âm điệu giống giọng Bắc, nhưng cách phát âm lại trầm và nặng hơn, tạo cảm giác “khó hiểu” khi nghe lần đầu.
Một đặc điểm nổi bật là người miền Trung thường không phân biệt dấu hỏi và dấu ngã, đôi khi âm thanh phát ra nghe gần giống dấu nặng. Vì vậy, người nước ngoài hoặc người vùng khác có thể khó nhận biết, phân biệt.
Ngoài ra, tiếng miền Trung có nhiều từ vựng riêng, ví dụ:
- Mi = Mày
- Tau = Tao
- Choa = Chúng tao
- Mô = Đâu / Nào
- Rứa = Thế
- Răng = Sao
Tiếng miền Trung có âm điệu đặc trưng, nhiều từ vựng và cách phát âm khác biệt so với tiếng miền Bắc và miền Nam. Việc học tiếng miền Trung mang lại nhiều lợi ích như:
- Giao tiếp hiệu quả hơn.
- Làm việc thuận lợi hơn.
- Hiểu sâu hơn về văn hóa.
- Hỗ trợ học tiếng Việt cho trẻ em miền Trung.
Bộ từ điển tiếng miền trung (200+ từ vựng)
Để có thể học được tiếng miền Trung thì việc đầu tiên mọi người cần phải biết chính là từ vựng của người bản địa. Bởi vì người miền Trung có nhiều từ vựng khác với từ điển tiếng Việt thông thường, nên số lượng từ vựng bạn sẽ học sẽ nhiều hơn.
Đại từ – Mạo từ:
-
Mi = Mày
-
Tau = Tao
-
Choa = Chúng tao
-
(Bọn) bây = Các bạn
-
Hấn = Hắn, nó
-
Ci (ki, kí), cấy = Cái.
Danh từ:
-
Con du = con dâu
-
Chạc = Dây
-
Chủi = Chổi
-
Con me = Con bê
-
Đọi = (cái) Bát
-
Nạm = Nắm.
-
Trốc = Đầu.
-
Tru = Trâu.
-
Trốc tru = Đồ ngu.
-
Trốc gúi = Đầu gối.
-
Khu = Mông, đít.
-
Mấn = Váy.
Thán từ – Chỉ từ:
-
Mô = Đâu / Nào.
-
Mồ = Nào.
-
Ni = Này / Nay.
-
Tê = Kia.
-
Tề = Kìa.
-
Rứa = Thế
-
Răng = Sao.
-
Chi = Gì.
-
Nỏ = Không.
-
Ri = Thế này.
-
A ri = Như thế này.
-
Nớ = Ấy.
-
(Bây) Giừ = (Bây) Giờ.
-
Hầy = Nhỉ.
-
Chư = Chứ.
-
Rành = Rất.
-
Đại = Khá / Bừa.
-
Nhứt = Nhất.
Động từ:
-
Bổ = Ngã.
-
Bứt = Bẻ.
-
Chưởi = Chửi.
-
Đấy = Đái.
-
Đút = Đốt.
-
Đập (chắc) = Đánh (nhau).
-
Dắc = Dắt.
-
Gưởi = Gửi.
-
Hun = Hôn.
-
Mần = Làm.
-
Nhởi = Chơi.
-
Rầy = Xấu hổ.
-
Vô = Vào.
Tính từ:
-
Cảy = Sưng.
-
Ngái= Xa.
-
Su = Sâu.
-
Túi = Tối…
Các từ địa phương miền trung khác:
Tiếng miền Trung Tiếng Việt phổ thông Tiếng miền Trung Tiếng Việt phổ thông Gươi Sân Cại Cãi Chộ Thấy Ung Ông Mệ Mẹ Bọ Bố Rọng Ruộng Gát Cát Xuy măng Xi măng Bựa ni Hôm nay Lọoc Luộc Ló Lúa Cựa Cửa Nhít Nhất Rú Đồi, núi Đàng Đường Kỳ địa Cái đĩa Mụi Mũi Đá ban Đá bóng Tỉ nựa Tý nữa Riệu Rượu Chin tay Chân tay Nhọoc Mệt Gắt ló Gặt lúa Nghị Nghĩ Cấy Cái Đạ Đã Nỏ Không Có lẹ Có lẽ Coi mồ Xem nào Ngái Xa Hại Sợ Trửa Giữa Buổi triều Buổi chiều Cá Tràu Cá Quả, Cá Chuối Cơn ni Cây này Trấy Trái Gin Gần Con ròi Con ruồi Con mọi Con muỗi Nốc Thuyền Mói Muối Cơn ná Cây nứa Con gấy Con gái Vô Vào Gấy Vợ Nhông Chồng Gì, mự Cô Ngá Ngứa Con trùn Con giun Con ga Con gà Con trâu Con sâu Con troi Con giòi Con me Con bê Cấy chủi Cái chổi Hun Hôn (hun một cái) Cụng Cũng Cẳng Chân Cựa Cửa Có mang Có bầu Lấy chắc Lấy nhau Một chắc Một mình Toóc Rơm Con me Con bê Sèm Thèm Rọt Ruột / Đánh rắm Lộ Lỗ Náng Nướng (nướng khoai) Ruốc Mắm tôm Ngài Người Cưa gấy Tán gái Đọt Ngọn Tóm Gầy Mấy ả Mấy cô Hói Sông
Khó khăn khi học tiếng miền Trung
So với việc học tiếng miền Bắc, học tiếng miền Nam, học tiếng miền Tây thì giọng miền Trung khó học hơn rất nhiều. Bởi vì:
1. Phụ âm đầu thường bị biến đổi
Với người miền Trung khi nói họ thường không phân biệt được phụ âm đầu như nh, gi, d. Đa phần họ chỉ nói phụ âm gi là chủ yếu, thay vì “nhà” họ thường nói “già” rất dễ bị nhầm lẫn khi nghe, viết.
2. Không phân biệt được dấu ngã, hỏi
Thường người miền Trung sẽ không phân biệt dấu hỏi, ngã khi nói. Thậm chí nếu không để ý còn dễ bị nhầm với dấu nặng vì cách nói trầm xuống.
3. Nhiều từ vựng khác với từ điển tiếng Việt
Ngôn ngữ miền Trung có nhiều từ vựng biến hóa từ giọng chuẩn miền Bắc. Nên khi học lượng từ vựng sẽ nhiều hơn, ví dụ như Con du = con dâu, Con me = Con bê, Đọi = (cái) Bát, Trốc = Đầu…
4. Mỗi vùng miền của miền Trung có cách phát âm khác nhau
Trong miền Trung còn chia thành nhiều tỉnh thành. Như riêng giọng Nghệ An và Hà Tĩnh là nặng nhất, nhiều người không nghe quen cũng không thể hiểu. Đến Quảng Bình thì ẩm hưởng giọng Bắc sẽ không còn nhưng sẽ nhẹ hơn giọng Nghệ tĩnh, còn giọng Bình Trị Thiên sẽ nhẹ hẳn hơn, cao bỗng và dễ nghe hơn theo cách riêng.
VMonkey – ứng dụng học tiếng Việt theo Chương trình Giáo dục Phổ thông Mới giúp con xây dựng nền tảng tiếng Việt vững chắc: Phát âm chuẩn, đọc trôi chảy, viết đúng chính tả… 
Hướng dẫn học tiếng miền Trung nhanh, hiệu quả
Về cơ bản, việc học tiếng miền Trung sẽ gặp khó hơn so với các giọng miền khác. Vậy nên, để giúp quá trình học giọng bản địa này hiệu quả, mọi người có thể áp dụng một số kinh nghiệm sau:
1. Lắng nghe người miền Trung nhiều hơn
Để có thể hiểu và học được tiếng của người miền Trung đòi hỏi mọi người nên dành thời gian để nghe người bản địa nói nhiều hơn. Ban đầu khi nghe chắc chắn bạn sẽ không hiểu họ nói gì, nhưng cứ nghe nhiều, mỗi ngày sẽ dần dần hiểu được cách nói, cách phát âm mà họ nói.
2. Làm quen với cách giao tiếp người miền Trung
Học phải đi đôi với hành. Vậy nên, khi muốn học tiếng miền Trung thì cần phải giao tiếp với người miền Trung nhiều hơn. Mọi người có thể kết bạn với những người miền Trung, hoặc sống tại vùng đất này để có cơ hội làm quen, được nghe, được nói và hiểu hơn về ngôn ngữ bản địa.
3. Đặt ra mục tiêu và kế hoạch rõ ràng
Thường khi giao tiếp với người miền Trung, bạn nói giọng Bắc hay Nam thì họ đều có thể hiểu để giao tiếp với bạn. Nhưng khi đã đặt ra mục tiêu nói giọng miền Trung thì hãy cố gắng giao tiếp với họ bằng tiếng miền Trung, cũng như hiểu được họ nói gì. Cũng như việc lên kế hoạch học tập rõ ràng từ việc phân chia thời gian, kỹ năng nghe, nói,… cũng cần chi tiết để giúp quá trình học hiệu quả hơn.
Lưu ý trong cách nói giọng miền Trung
Trong quá trình học và làm quen cách nói tiếng miền Trung cơ bản, mọi người cần phải lưu ý một số vấn đề sau:
-
Không nên xem đây là giọng chuẩn: Nếu như bạn là người nước ngoài học tiếng Việt thì nên học tiếng miền Bắc thay vì miền Trung, vì đây là giọng chuẩn. Vì khi nghe, nói, đọc, viết đều sẽ sử dụng giọng miền Bắc hơn miền Trung.
-
Xác định mục đích học tiếng miền Trung: Nếu mục đích chỉ là đi du lịch ở các tỉnh miền Trung thì bạn chỉ cần học một số từ vựng cơ bản, còn lại khi nói giọng miền Nam hay Bắc người miền Trung đều sẽ hiểu.
-
Kiên trì mỗi ngày: Khi đã có kế hoạch, mục tiêu rõ ràng rồi thì việc kiên trì luyện tập mỗi ngày chính là bước đi quan trọng để giúp mọi người đạt được thành công.
FAQ – Mọi người cũng hỏi về học tiếng miền Trung
1. Răng tiếng miền trung là gì?
Trong tiếng miền Trung, từ “răng” là một từ nghi vấn (từ để hỏi) có nghĩa tương đương với:
- “Sao?”
- “Tại sao?”
- “Thế nào?”
2. Tiếng miền Trung có khó học không?
Khó ở phần phát âm và từ vựng riêng. Khó hơn so với tiếng phổ thông (chuẩn miền Bắc) vì có nhiều từ địa phương, và cách phát âm/dấu câu khác biệt.
3. Học tiếng miền Trung có cần thiết không?
Cần thiết nếu bạn sống, làm việc, hoặc giao tiếp thường xuyên với người miền Trung, đặc biệt là ở các tỉnh từ Thanh Hóa đến Bình Thuận.
4. Có tài liệu hoặc ứng dụng nào để học không?
Chủ yếu là sách từ điển địa phương, các kênh YouTube, TikTok của người miền Trung, hoặc học trực tiếp từ bạn bè/người dân bản địa.
Trên đây là những thông tin hướng dẫn cách học tiếng miền Trung hiệu quả. Về cơ bản thì đây là giọng khá khó học, nhưng nếu được tiếp xúc với người bản địa nhiều, cũng như áp dụng các kinh nghiệm mà Monkey chia sẻ, chắc chắn sẽ giúp bạn hiểu và nghe được người miền Trung nói gì. Chúc thành công!
