Chào các bạn 🙏 Hôm nay mình nghĩ mình sẽ chia sẻ một vài thông tin ngắn gọn về kinh điển từ các truyền thống khác nhau và lịch sử của chúng:
Không có một cuốn sách giáo lý “Phổ quát” nào trong Phật giáo, vì các kinh điển không được cho là do một đấng siêu nhiên ban tặng, mà là tập hợp những lời dạy của Đức Phật và các vị thầy giác ngộ khác nhau, tất cả đều là những con người bình thường. Những lời dạy là chỉ dẫn để chúng ta tự mình giác ngộ, và không phải để tuân theo một cách mù quáng hay coi đó là “luật lệ”.
Kinh điển được gọi là Suttas (Pali), hoặc Sutras (Phạn), nghĩa đen là “những sợi chỉ”. Mặc dù nhiều kinh được cho là truyền lại từ chính Đức Phật, nhưng một số kinh lại có nguồn gốc khác. Một số dài như cả cuốn sách, một số chỉ vài dòng. Không phải tất cả đều là Sutra – còn có những bài viết về luật lệ, chú giải và truyện ngụ ngôn, được coi là “kinh điển” nhưng không phải là “sutra”.
Khoảng 2.000 năm trước, Phật giáo đã chia thành hai nhánh chính – Theravada (Pháp của chư Tổ) và Mahayana (Đại Thừa), và các kinh thường được chia thành kinh điển Theravada hoặc kinh điển Mahayana. Điều này là do các hành giả Theravada không coi các kinh Mahayana là chính thống. Mặt khác, các hành giả Mahayana công nhận các kinh Theravada là chân chính, mặc dù thường tin rằng, do sự phát triển theo thời gian, các kinh Mahayana của họ hiện nay đã vượt trội hơn trong một số khía cạnh.
Giáo lý Theravada được tập hợp trong Pali Tipitaka, kinh điển Pali. “Pali” là ngôn ngữ mà chúng được ghi lại, “Tipitaka” nghĩa là “Ba Giỏ”, vì các tác phẩm được chia thành ba phần chính; Sutta-Pitaka (Giỏ Kinh), Vinaya-Pitaka (Giỏ Luật), và Abhidhamma-Pitaka (Giỏ Abhidhamma). Hai phần trước là những bài thuyết pháp được ghi lại của Đức Phật lịch sử, cũng như các quy tắc mà Ngài đã đặt ra cho đời sống tu sĩ. Phần sau là những kinh điển về triết học và phân tích.
Ở đây thì hơi rối rắm. Mahayana chủ yếu có thể được chia thành hai “kinh điển” – Tây Tạng và Trung Quốc. Một phiên bản của Sutta-Pitaka tồn tại được viết bằng cả tiếng Phạn và tiếng Trung Quốc, và đây được gọi là Agamas. Tuy nhiên, một số lượng rất lớn các kinh Mahayana không có bản tương ứng nào trong Theravada cả, bởi vì các giáo lý Mahayana mới hơn nên không có những bản song song cũ hơn. Tác giả và nguồn gốc của nhiều kinh Mahayana không rõ, và chính điều này khiến nhiều người theo Theravada đặt câu hỏi về tính quyền uy của chúng, với hầu hết người Theravada đều bỏ qua chúng hoàn toàn. Đối với các hành giả Mahayana, vì trí tuệ trong kinh điển Mahayana đã được chứng minh là hữu ích thông qua thực hành trong thời gian dài, nên chúng được giữ gìn, sao chép và giảng dạy như những kinh điển bất kể nguồn gốc mập mờ của chúng.
Người ta tin rằng kinh điển Mahayana ban đầu được viết bằng tiếng Phạn, mặc dù những bản gốc này đã bị thất lạc theo thời gian, và các bản dịch còn lại được ghi lại bằng tiếng Trung Quốc. Tuy nhiên, một số người tin rằng chúng thậm chí có thể ban đầu được viết bằng tiếng Trung Quốc, và việc tuyên bố rằng chúng từng là tiếng Phạn là một nỗ lực để tăng thêm uy tín và tầm ảnh hưởng của chúng.
Truyền thống Tây Tạng cũng tuân theo Mulasarvastivada Vinaya hơn là Abhidhamma.
-
Kinh Brahmajala – một bài thuyết pháp về đạo đức với Mười Giới Bồ Tát. KHÔNG giống với kinh Brahmajala Sutta trong Tipitaka của Thervada.
-
Kinh Avatamsaka – Còn gọi là “Kinh Hoa Nghiêm”, một tập hợp các kinh nhỏ quan trọng trong truyền thống Thiền.
-
Kinh Thuyền – còn gọi là “Môn Anh Hùng”, nhấn mạnh tầm quan trọng của Tam Muội và dạy 25 cửa để nhận ra Phật tánh chân chính của mình.
-
Kinh Ratnakuta – “Kinh Bảo Tích” là một trong những kinh Mahayana cổ nhất. Kinh này bàn về Trung Đạo và Long Thọ.
-
Kinh Lankavatara – Nghĩa đen là “Vào Sri Lanka”, dạy rằng tâm nhận thức thực tại bằng cách tin rằng nó tách biệt với thực tại, nhưng bên ngoài tâm thức, vạn vật không có bản thể riêng. Kinh này cũng nói rằng không cần thiết phải dùng lời nói để truyền bá Phật pháp. Quan trọng trong truyền thống Thiền.
-
Kinh Pháp Hoa – là một trong những kinh Mahayana nổi tiếng nhất. Nó quan trọng đối với các tông phái Thiên Đài và Nhật Liên.
-
Kinh Đại Bát Niết Bàn – Một tập hợp các lời dạy được cho là do Đức Phật thuyết giảng khi Ngài đang nằm chờ viên tịch. Chủ yếu bàn về Phật tánh.
-
Kinh Bát Nhã Ba La Mật Đa – “Kinh Bát Nhã Ba La Mật Đa” là một tập hợp 40 kinh, một số kinh rất phổ biến ở phương Tây – Kinh Tâm và Kinh Kim Cương trong số đó.
-
Các Kinh Tịnh Độ – Cung cấp cơ sở cho truyền thống Tịnh Độ.
-
Kinh Vimalakirti – Một cư sĩ tên là Vimalakirti bày tỏ rằng giác ngộ có sẵn cho tất cả mọi người và thảo luận về khái niệm bất nhị với một số Bồ Tát.
Mình hy vọng điều này hữu ích, chúc các bạn may mắn trong quá trình tu tập! 🙏
