Phóng to
Một hôm có mấy chiếc xe con đỗ cạnh công trường. Từ trong xe bước ra là mấy vị quan chức đến xem xét bề thế công trình.
– Sao hành lang hẹp thế này? – vị đi đầu nói.
– Thưa ngài, chúng tôi làm đúng với thiết kế ạ – Người phụ trách thi công lên tiếng – Hành lang đã rộng đến năm mét.
– Tôi từng ở nhiều ô-ten ngoại quốc – vị quan chức đi đầu nói ngay – Hành lang họ rộng hơn nhiều. Thôi được, cứ cho hành lang đúng thiết kế đi, nhưng số lượng phải nhiều hơn nữa. Không xây thì thôi, đã xây thì phải xây cho ra hồn. Tiền dân, tiền nước, phải biết xót chớ…
Thế là hợp đồng xây khách sạn với nhà thầu thứ nhất bị hủy. Với nhà thứ hai thì hành lang nhiều hơn, rộng hơn.
Việc thi công đang tiến triển thì có mấy chiếc xe con đỗ lại. Đi đầu là người cao to, bệ vệ. Ngài chỉ vào cửa ra vào, hỏi:
– Chỗ này làm cái gì đây?
– Thưa, phòng khách ạ – đại diện nhà thầu mới đáp.
– Phòng khách mà thế này à? Làm gì có phòng khách nào rộng như là bãi quần ngựa vậy?
– Thưa ngài, chúng tôi làm chưa xong, còn lát đá, sơn tường, kẻ hoa… làm đúng 100% theo thiết kế
– Lạy Chúa, cái mà các anh gọi là thiết kế nó không phải là bài kinh Koran bất di bất dịch. Phải thay bản thiết kế mới. Tiền dân, tiền nước, phải biết xót chớ!
Thế là các phòng khách đều được thu nhỏ lại. Công việc đang chạy thì có một đoàn khảo sát mới. Người dẫn đầu đoàn nhìn lên trần, hỏi:
– Thế không có mái vòm, trần cuốn à?
Câu hỏi khiến nhà kiến trúc trẻ bủn rủn.
– Không có mái vòm, trần cuốn thì sao được gọi là kiến trúc theo lối Thổ?
– Nhưng thưa ngài, theo bản thiết kế…
– Thiết kế là phải biết kiến trúc và tâm hồn của dân tộc chớ? Khách sạn mà thiếu mái vòm trần cuốn như thế này thì chẳng có khách ngoại quốc nào chịu ở. Trông thấy tiền dân, tiền nước mà xót cả ruột.
Các quan tùy tùng, nhà thiết kế, nhà thầu đều cúi mặt.
Thế là nhà thiết kế, nhà thầu cố gắng đến mức có thể để thể hiện được tinh thần Thổ trong kiến trúc nhà có mái vòm, trần cuốn.
Công việc xây cất sửa chữa đến lúc hòm hòm thì lại có đoàn người đến khảo sát. Người đi đầu ngạc nhiên:
– Sao lại xây nhiều hành lang thế này, phòng ở thì ít mà lối đi lại nhiều. Khách dễ lạc như đi vào rừng… Thật xót tiền dân… Thế là làm đi làm lại. Việc xây dựng cứ rối tung rối mù, nay đổi kiểu này mai đổi kiểu kia. Công việc gần xong thì một đoàn khách lại đến.
– Thế gạch men đâu? Khách sạn Thổ mà không có gạch men là thế nào – một vị quan kinh ngạc hỏi. –
Ở đây lại không có cột! – một vị quan nữa lên tiếng.
– Thế nào, các ông, thiếu cột, trần sập được chớ?
– Bẩm ngài chắc đổ, nặng thế cơ mà… Còn nổ như bom ấy chớ – nhiều người đồng thanh đáp.
– Bao nhiêu tiền vứt qua cửa sổ… Thật xót tiền dân! Đây, các anh nghe đây, thêm ngay những cây cột có phải là lạ kiểu…
Thế là các phòng có thêm những cây cột.
Một vị quan lớn hơn các vị đến trước không chịu nổi những hàng cột lạ kiểu.
Lập tức những hàng cột tròn như trong các đền đài Hi Lạp được thay thế.
Đến lúc tường ngoài đã được chạm hoa văn thì lại được lời phán của một vị quan to hơn nữa yêu cầu dựng mặt tiền bằng cửa kính.
Tưởng công trình hoàn tất, nào ngờ phải thay sửa lại cho cầu thang bớt dốc để người trọng tuổi dễ leo.
Dự khánh thành khách sạn, một kiến trúc sư nước ngoài trố mắt thốt lên:
– Một kiến trúc xứng đáng làm đại bản doanh Liên Hiệp Quốc! Khách sạn sừng sững với gạch men mặt tiền và trên tường, mấy hành lang, mái vòm, trần cuốn, chắn song sắt hình hoa kim hương, mái nhà có ôvăng – những thứ này hoàn toàn đúng với tinh thần Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi đó, chóp mái theo phong điệu Bắc Âu, những cầu vồng phòng khách theo lối Phổ, phòng khách chính giống lối đại sảnh A-ten. Nhà tắm, nhà vệ sinh rập theo kiểu Mỹ. Rồi lối xây Ấn Độ, phong thái Trung Hoa…
– Làm sao các ông có thể đưa được hầu hết lối kiến trúc vào một lâu đài thế này – nhà kiến trúc ngoại quốc thật sự ngạc nhiên hỏi.
Ngài chủ nhiệm công trình tự hào đáp:
– Chúng tôi xây đi xây lại trứ tác này suốt chín năm trời và còn tằn tiện được cả khối tiền. Phải biết xót tiền dân chớ!
AZIT NÊXIN
