10/12 là ngày gì? Đây không chỉ đơn thuần là một ngày trong lịch dương mà còn là dấu mốc quan trọng trong lịch sử nhân loại. Đây là thời điểm thế giới cùng nhau kỷ niệm Ngày Quốc tế Nhân quyền – một dịp để nhắc nhở về quyền tự do, công lý và phẩm giá mà mỗi con người đều xứng đáng có được. Hãy cùng khám phá những sự kiện nổi bật, ý nghĩa sâu sắc và các hoạt động diễn ra vào ngày 10/12 – để hiểu rõ hơn và có thể chủ động hưởng ứng một cách ý nghĩa nhất!
10/12 là ngày gì trong lịch sử?
Ngày 10 tháng 12 không chỉ là một ngày bình thường trong lịch dương mà còn mang một giá trị lịch sử sâu sắc. Đây là Ngày Quốc tế Nhân quyền (Human Rights Day) – một ngày có ý nghĩa toàn cầu, đánh dấu bước ngoặt trong hành trình bảo vệ quyền con người.
Nguồn gốc của Ngày Quốc tế Nhân quyền
Ngày 10/12/1948, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chính thức thông qua Tuyên ngôn Thế giới về Nhân quyền (Universal Declaration of Human Rights – UDHR). Đây là văn kiện đầu tiên trên thế giới xác lập một cách toàn diện các quyền cơ bản mà tất cả mọi người đều có – không phân biệt chủng tộc, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo hay hoàn cảnh xã hội.
Tuyên ngôn này gồm 30 điều khoản, đề cập đến các quyền như: quyền sống, quyền tự do ngôn luận, quyền được giáo dục, quyền có việc làm, và nhiều quyền khác. Chính vì sự kiện này, ngày 10 tháng 12 hằng năm được chọn là Ngày Quốc tế Nhân quyền, nhằm tôn vinh và nâng cao nhận thức về quyền con người trên toàn thế giới.
Tại sao ngày này lại quan trọng đến vậy?
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, nhân loại nhận ra tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền sống và nhân phẩm cho mỗi người. Tuyên ngôn Nhân quyền trở thành nền tảng pháp lý và đạo đức cho các hiến pháp, luật pháp và chính sách nhân quyền tại nhiều quốc gia. Ngày 10/12 là lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng ai trong chúng ta cũng có quyền được tôn trọng, bảo vệ và tự do.
Đã có hơn 190 quốc gia tham gia kỷ niệm ngày này mỗi năm. Hàng ngàn chiến dịch và sự kiện được tổ chức để nâng cao nhận thức cộng đồng về bình đẳng và công lý. Các tổ chức như Amnesty International, Human Rights Watch hay UN Women thường xuyên phát động các hoạt động hưởng ứng ngày này.
Một số sự kiện quan trọng khác vào ngày 10/12
Bên cạnh Ngày Quốc tế Nhân quyền, ngày 10/12 còn ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử nổi bật trên thế giới. Những dấu mốc này không chỉ mang tính quốc tế mà còn góp phần định hình xã hội, chính trị, văn hóa của nhiều quốc gia. Dưới đây là những sự kiện đáng nhớ từng xảy ra vào ngày 10 tháng 12:
Giải Nobel Hòa bình được trao tặng hàng năm
Từ năm 1901, giải Nobel Hòa bình danh giá luôn được trao vào ngày 10 tháng 12 – đúng vào ngày mất của Alfred Nobel, nhà sáng lập hệ thống giải thưởng này.Đây là một trong những sự kiện được mong đợi nhất trong năm, nhằm tôn vinh các cá nhân hoặc tổ chức có đóng góp to lớn cho hòa bình, nhân quyền và sự phát triển bền vững trên toàn cầu.
Lễ trao giải thường diễn ra tại Oslo, Na Uy, khác với các giải Nobel khác được tổ chức ở Stockholm, Thụy Điển. Bạn có biết? Malala Yousafzai, cô gái Pakistan đấu tranh cho quyền giáo dục của trẻ em, là người trẻ tuổi nhất từng nhận Nobel Hòa bình – vào đúng ngày 10/12/2014.
Úc công nhận quyền bỏ phiếu cho phụ nữ (1908)
Ngày 10/12/1908, bang Victoria (Úc) chính thức thông qua luật cho phép phụ nữ bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử quốc gia. Đây là cột mốc quan trọng trong lịch sử đấu tranh bình đẳng giới tại Úc, đánh dấu sự tiến bộ của quyền phụ nữ trong nền dân chủ phương Tây.
Ra mắt vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Nhật Bản (1972)
Ngày 10/12/1972, vệ tinh Ohsumi – vệ tinh nhân tạo đầu tiên do Nhật Bản tự phát triển – chính thức được phóng vào quỹ đạo. Sự kiện này đánh dấu bước tiến lớn trong ngành công nghệ không gian của châu Á, mở đường cho các chương trình nghiên cứu không gian hiện đại sau này.
Chiến thắng của Nelson Mandela trong cuộc bầu cử đầu tiên của ANC (1993)
Cũng vào ngày 10/12, Nelson Mandela – biểu tượng chống phân biệt chủng tộc ở Nam Phi – lần đầu tiên được bầu làm Chủ tịch đảng Đại hội Dân tộc Phi (ANC). Đây là bước đệm quan trọng để ông trở thành Tổng thống Nam Phi đầu tiên do người da đen lãnh đạo sau chế độ Apartheid.
Ngày 10 tháng 12 không chỉ gắn liền với nhân quyền, mà còn là thời điểm thế giới chứng kiến những bước ngoặt lịch sử mang tính biểu tượng. Chính những sự kiện này đã góp phần làm nên giá trị bền vững cho ngày 10/12 – một ngày đáng ghi nhớ trong lịch sử nhân loại.
Ý Nghĩa Của Ngày 10/12 Đối Với Việt Nam Và Thế Giới
Không chỉ đơn thuần là một ngày kỷ niệm, 10/12 – Ngày Quốc tế Nhân quyền mang trong mình thông điệp nhân văn sâu sắc và có ảnh hưởng rộng lớn đến đời sống chính trị – xã hội toàn cầu. Từ các quốc gia phát triển đến những nước đang phát triển như Việt Nam, ngày này là dịp để cùng nhìn lại và thúc đẩy những giá trị cốt lõi của con người: bình đẳng, tự do và nhân phẩm.
Tầm quan trọng của ngày 10/12 trong bối cảnh toàn cầu
Trong thời đại mà thông tin lan tỏa nhanh chóng, các vấn đề về phân biệt đối xử, bất công, bất bình đẳng giới, di cư và tị nạn trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết. Ngày 10 tháng 12 nhắc nhở cộng đồng quốc tế rằng: mọi người, dù là ai, sinh ra ở đâu, đều có quyền được sống, được học tập, được làm việc và được đối xử công bằng.
Hàng năm, nhiều tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc (UN), Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International), Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) đều tổ chức các chiến dịch lớn để lan tỏa thông điệp nhân quyền. Ví dụ, chiến dịch #StandUp4HumanRights khuyến khích mỗi người trở thành “người bảo vệ nhân quyền” trong cộng đồng của mình, hay các buổi hội thảo, triển lãm, video giáo dục về nhân quyền được lan tỏa khắp mạng xã hội.
Ngày 10/12 không chỉ để ghi nhớ, mà còn là thời điểm để hành động. Từ việc lên tiếng trước bất công, đến hỗ trợ cộng đồng yếu thế – tất cả đều là những cách thiết thực để góp phần xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn.
Vai trò của Việt Nam trong việc thúc đẩy nhân quyền
Tại Việt Nam, nhân quyền được thể hiện ngày càng rõ nét thông qua nhiều khía cạnh trong đời sống xã hội. Dù vẫn còn những thách thức, nhưng không thể phủ nhận rằng Việt Nam đã có nhiều bước tiến đáng kể trong việc thực thi và nâng cao quyền con người.
Một số dấu ấn nổi bật có thể kể đến: Hiến pháp năm 2013 của Việt Nam dành hẳn một chương để quy định rõ quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, từ quyền được giáo dục, chăm sóc sức khỏe đến quyền tự do ngôn luận, báo chí, tín ngưỡng… Việt Nam cũng tham gia nhiều công ước quốc tế về quyền con người, trong đó có Công ước về quyền trẻ em (CRC), Công ước về xóa bỏ phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW), Công ước chống tra tấn (CAT). Năm 2023, Việt Nam lần thứ hai được bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, thể hiện cam kết ngày càng mạnh mẽ trong việc thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền.
Những hoạt động cụ thể bao gồm tổ chức các diễn đàn về quyền phụ nữ, bình đẳng giới; mở rộng tiếp cận giáo dục, đặc biệt cho vùng sâu vùng xa; tăng cường chăm sóc sức khỏe cho người dân sau đại dịch; và thúc đẩy chuyển đổi số để người dân dễ tiếp cận thông tin, dịch vụ công.
Đối với giới trẻ, đặc biệt là phụ nữ trong độ tuổi 18-30, sự phát triển của nhân quyền thể hiện rõ qua quyền tự do lựa chọn ngành nghề, môi trường làm việc; quyền tham gia vào hoạt động xã hội, truyền thông, khởi nghiệp; và quyền tiếp cận thông tin, chia sẻ tiếng nói cá nhân trên mạng xã hội một cách tích cực.
Tóm lại, ngày 10/12 không chỉ là ngày để tưởng nhớ, mà còn là cơ hội để mỗi cá nhân, mỗi quốc gia cùng nhau hành động vì một xã hội công bằng, văn minh và nhân ái hơn.
Các hoạt động kỷ niệm và tôn vinh 10/12
Ngày Quốc tế Nhân quyền không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn là dịp để cả thế giới cùng hành động cụ thể, lan tỏa những giá trị tích cực về quyền con người. Vào ngày 10/12 hằng năm, rất nhiều hoạt động kỷ niệm được tổ chức ở nhiều quốc gia – từ quy mô toàn cầu đến các chương trình cộng đồng nhỏ tại địa phương.
Trên thế giới có hoạt động gì vào ngày 10/12?
Tại nhiều quốc gia, ngày này được xem là “thời điểm vàng” để nâng cao nhận thức xã hội về nhân quyền. Các hoạt động thường thấy bao gồm hội thảo chuyên đề về các vấn đề nóng như: quyền phụ nữ, bình đẳng giới, biến đổi khí hậu và quyền con người, quyền của người nhập cư, người khuyết tật…
Các chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội với các hashtag như: #HumanRightsDay, #StandUp4HumanRights, #RightsForAll cũng được đẩy mạnh. Ngoài ra còn có triển lãm ảnh và phim tư liệu kể câu chuyện về những con người đang ngày đêm đấu tranh cho quyền lợi cộng đồng, và đặc biệt là lễ trao Giải Nobel Hòa bình tại Oslo, Na Uy – một sự kiện đỉnh cao mang tính biểu tượng nhất của ngày này.
Tại Việt Nam: Lan tỏa tinh thần nhân quyền gần gũi, thiết thực
Một số hoạt động tiêu biểu có thể kể đến như: các trường đại học, viện nghiên cứu tổ chức hội thảo về quyền con người, quyền công dân trong thời đại số; các hội nhóm sinh viên thực hiện chiến dịch truyền thông về bình đẳng giới, chống bắt nạt học đường, bảo vệ trẻ em; báo chí và nền tảng số đăng tải các bài viết chuyên sâu, phỏng vấn chuyên gia, nhân vật truyền cảm hứng; và các hoạt động thiện nguyện hỗ trợ người yếu thế như: trẻ em vùng sâu, người già neo đơn, người lao động nhập cư.
Đặc biệt, trong cộng đồng trẻ, các hoạt động hưởng ứng ngày 10/12 có thể bắt đầu từ những điều đơn giản: chia sẻ bài viết, video ý nghĩa về nhân quyền trên mạng xã hội; ủng hộ thương hiệu hoặc tổ chức có hoạt động xã hội minh bạch, tích cực; tham gia các buổi hội thảo, talkshow online về quyền cá nhân, quyền phụ nữ, quyền tiếp cận thông tin số; và kêu gọi bạn bè cùng ký tên ủng hộ các chiến dịch nhân đạo quốc tế.
FAQ về ngày 10/12
Bạn vẫn còn thắc mắc về ngày 10 tháng 12? Dưới đây là những câu hỏi thường gặp và lời giải đáp giúp bạn hiểu rõ hơn về ngày đặc biệt này:
Ngày 10/12 có phải là ngày nghỉ lễ không?
Không. Ngày 10/12 không phải là ngày nghỉ lễ chính thức tại Việt Nam. Đây là ngày kỷ niệm mang tính quốc tế – Ngày Quốc tế Nhân quyền, chứ không thuộc nhóm các ngày nghỉ theo quy định pháp luật. Tuy vậy, một số tổ chức, trường học hoặc tổ chức xã hội có thể tổ chức sự kiện trong ngày này, nhưng vẫn làm việc, học tập bình thường.
Giải Nobel Hòa bình được trao tặng vào ngày 10/12 có ý nghĩa gì?
Rất đặc biệt! Giải Nobel Hòa bình luôn được trao vào ngày 10 tháng 12, nhân ngày giỗ của Alfred Nobel – nhà sáng lập giải thưởng. Việc chọn ngày này không chỉ để tưởng nhớ ông, mà còn nhấn mạnh tinh thần nhân đạo và hoà bình – những giá trị mà giải Nobel Hòa bình hướng tới. Lễ trao giải diễn ra tại Oslo, Na Uy, khác với các giải Nobel khác diễn ra ở Thụy Điển.
Nên làm gì để hưởng ứng ngày 10/12?
Bạn không cần phải là một nhà hoạt động xã hội để tạo ra sự thay đổi. Chỉ với một bài đăng trên Facebook, một hành động nhỏ, hay một lời nói tích cực… bạn cũng đã góp phần lan tỏa tinh thần “quyền con người dành cho tất cả mọi người”:
- Chia sẻ thông tin hữu ích về quyền con người trên mạng xã hội.
- Lắng nghe và tôn trọng ý kiến, lựa chọn của người khác – từ gia đình đến cộng đồng online.
- Tham gia các talkshow, hội thảo online về chủ đề nhân quyền, bình đẳng giới.
- Ủng hộ thương hiệu hoặc dự án cộng đồng có yếu tố nhân văn: như bảo vệ quyền lao động, môi trường, phụ nữ…
- Chủ động giúp đỡ người yếu thế xung quanh mình – từ một lời hỏi thăm đến việc làm thiện nguyện.
Với những thông tin trên, chắc hẳn bạn đã có câu trả lời cho thắc mắc 10/12 là ngày gì rồi đúng không? Đây không chỉ là Ngày Quốc tế Nhân quyền, mà còn là một dấu mốc quan trọng ghi nhận nhiều sự kiện lịch sử vĩ đại, góp phần định hình thế giới mà chúng ta đang sống. Từ việc thông qua Tuyên ngôn Thế giới về Nhân quyền, các giải thưởng cao quý như Nobel Hòa bình, cho đến những bước tiến về bình đẳng giới và khoa học công nghệ – ngày 10 tháng 12 thực sự là một biểu tượng của lòng nhân ái, công lý và sự tiến bộ không ngừng của nhân loại.
