(VOH) – Để có được sự tôn trọng của người khác trước hết bản thân phải có lòng tự trọng, lòng tự trọng là một trong những đức tính cần có ở bất cứ ai. Vậy lòng tự trọng là gì?
Lòng tự trọng tạo nên giá trị, cốt cách con người, người đánh mất lòng tự trọng đồng thời cũng đánh mất đi danh dự, nhân cách của chính mình. Trong kho tàn văn học Việt Nam, ông cha ta đã để lại muôn ngàn câu ca dao, tục ngữ về lòng tự trọng để nhắc nhở con cháu luôn phải giữ gìn đức tính quý báu này. Hãy đọc và ngẫm để nhìn lại xem bản thân có phải người tự trọng không bạn nhé!
Lòng tự trọng là gì?
Lòng tự trọng là một trong những phẩm chất tốt đẹp của con người. Người có lòng tự trọng là người biết giữ gìn phẩm giá, sự tự tôn, nhân cách và danh dự của bản thân. Dù có rơi vào hoàn cảnh khốn khổ, cùng cực, người có lòng tự trọng cũng ý thức được hành động của mình. Họ không cho phép bản thân làm việc xấu, không trộm cắp, không xu nịnh, không đặt điều,… không vì lợi ích cá nhân mà gây hại, đổ lỗi cho người khác hay phá hoại môi trường thiên nhiên. Họ sống ngẩng cao đầu, không e sợ cái ác, cái xấu, sẵn sàng lên tiếng tố cáo, vạch trần những việc làm bất chính.
Những người đánh mất lòng tự trọng đồng thời cũng đánh mất giá trị bản thân, họ khiến người khác coi khinh, xem thường, không tin tưởng, xa lánh.
Sự khác nhau giữa tự trọng, tự cao và tự ái
Đều là những tính cách có cái tôi lớn nhưng tự trọng không giống với tự cao hay tự ái.
Tự trọng là bênh vực lẽ phải, sống là chính mình nhưng cũng tôn trọng người khác chứ không kiêu ngạo, tự mãn như tự cao hay dễ hờn dỗi, giận lẫy như tự ái.
Chẳng hạn khi cùng rơi vào một hoàn cảnh nghèo đói đến nỗi không có miếng ăn, người có lòng tự trọng sẽ làm đủ thứ công việc chỉ cần không phạm pháp để có cơm ăn, áo mặc. Người tự cao thì chỉ chọn những công việc cao sang và không chấp nhận làm những việc thấp kém. Trong khi người tự ái thì lại cứ mang trong đầu suy nghĩ bị mọi người xem thường, phân biệt vì hoàn cảnh khó khăn của mình.
Ca dao, tục ngữ về lòng tự trọng
Vì lòng tự trọng là một đức tính cao quý mà bất cứ ai cũng cần nuôi dưỡng không được phép đánh mất, cho nên từ xa xưa ông bà ta đã truyền tai nhau rất nhiều những câu ca dao, tục ngữ về lòng tự trọng để dạy bảo con cháu. Chúng ta cùng xem và ngẫm nghĩ về những câu nói đó nhé!
Ca dao về lòng tự trọng
- Cười người chớ vội cười lâu, Cười người hôm trước hôm sau người cười.
- Ai ơi chớ vội cười nhau, Ngẫm mình cho kỹ trước sau hãy cười.
- Rượu ngon bất luận be sành. Áo rách khéo vá, hơn lành vụng may.
- Thuyền dời bến nào bến có dời, Khăng khăng quân tử một lời nhất ngôn.
- Cứ trong đạo lý luân thường, Làm người phải giữ kỷ cương làm đầu.
- Đường giao tiếp cốt vẹn toàn, Việc mình không muốn chớ làm cho ai.
- Nói lời phải giữ lấy lời, Đừng như con bướm đậu rồi lại bay.
- Biết thì thưa thớt, Không biết thì dựa cột mà nghe.
- Trong đầm gì đẹp bằng sen, Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng. Nhị vàng bông trắng lá xanh, Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
- Dạo chơi quán cũng như nhà. Nhà tranh có ngãi hơn tòa nhà cao.
Tục ngữ về lòng tự trọng
- Được tiếng còn hơn được miếng.
- Giấy rách phải giữ lấy lề.
- Ăn trông nồi, ngồi trông hướng.
- Đói cho sạch, rách cho thơm.
- Tốt danh hơn lành áo.
- Miếng ăn quá khẩu thành tàn.
- Áo rách cốt cách người thương.
- Ăn có mời, làm có khiến.
- Quân tử nhất ngôn.
- Vô công bất hưởng lợi.
- Danh dự quý hơn tiền bạc.
- Ngôn tất tiên tín.
- Đất quê chớ người không quê.
- Người đừng khinh rẻ người.
- Nhân vô tín như xa vô luân.
- Thà chết vinh còn hơn sống nhục.
- Người chết nết còn.
- Cọp chết để da, người ta chết để tiếng.
- Ăn một miếng tiếng một đời.
- Đói miếng hơn tiếng đời.
- Giữ quần áo lúc mới may, giữ thanh danh lúc còn trẻ.
- Cây ngay không sợ chết đứng.
- Sống chớ khom lưng, uốn gối, dập đầu.
- Chết trong còn hơn sống đục.
- Chết đứng hơn sống quỳ.
- Bụt không thèm ăn mày ma.
- Thà ăn mày còn hơn ăn cướp.
Bảo vệ lòng tự trọng thì khó chứ để đánh mất đi rất dễ dàng. Những câu ca dao, tục ngữ về lòng tự trọng trên đây không những là lời dạy mà còn là lời nhắc nhở của cha ông dành cho chúng ta. Sống ở đời đừng nên tham lam, xem thường người khác, chúng ta chỉ có một lần để sống nên nhất định phải sống sao để luôn ngẩng cao đầu, không hổ thẹn với bất cứ ai hay bất cứ điều gì!
Nguồn internet
