Lắng nghe là gì?
Lắng nghe là quá trình tiếp nhận và thấu hiểu thông điệp từ người khác, không đơn thuần là nghe âm thanh mà là đặt tâm trí vào từng lời nói. Đó là cách ta thể hiện sự tôn trọng, sự quan tâm chân thành và cố gắng đồng cảm với cảm xúc, suy nghĩ ẩn sau từng câu chữ mà người đối diện chia sẻ. Nó không giống như việc “nghe cho có”, mà là “nghe để thấu”. ”
Lắng nghe còn là quá trình chủ động tập trung và thấu hiểu người đối diện. Trong cuộc sống bận rộn, việc tạm dừng để chú ý lắng nghe ai đó là cách thể hiện sự tôn trọng và quan tâm. Khi người khác cảm nhận được sự lắng nghe chân thành, họ có thể mở lòng chia sẻ, từ đó giải tỏa cảm xúc và tìm được sự đồng cảm dù không cần lời khuyên nào.
Những dẫn chứng về sự lắng nghe hay nhất
Các dẫn chứng nghị luận xã hội dưới đây sẽ góp phần làm nổi bật vấn đề và đồng thời giúp bài viết của bạn về sự lắng nghe trở nên thuyết phục hơn.
Lắng nghe trong lãnh đạo: khi trái tim dẫn đường cho lý trí
Lê Khả Phiêu: Người Tổng Bí thư đặt tai xuống đất để nghe lòng dân
Trong hành trình chính trị vốn nhiều thử thách và áp lực, không phải ai cũng đủ bản lĩnh để bước ra khỏi phòng họp, hòa mình vào đời sống thường dân với một trái tim cởi mở. Cố Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu là một nhà lãnh đạo đã thực sự sống với tinh thần ấy. Với ông, đi thực tế không đơn thuần là quan sát, mà là lắng nghe, lắng nghe từng nỗi lo nhỏ bé, từng lời chia sẻ mộc mạc từ những con người bình dị nhất. Những điều tưởng như vụn vặt ấy, qua sự thấu cảm của một người lãnh đạo biết đặt mình vào vị trí của dân, lại trở thành chất liệu quý giá để hình thành nên những quyết sách đúng đắn, khắc sâu vào đời sống. Sự lắng nghe của ông không dừng ở mức hình thức mà mang trong đó cả một thái độ sống nghiêm túc, đầy trách nhiệm. Ông lắng nghe để hành động, để thay đổi, và để phục vụ, một kiểu lắng nghe bắt nguồn từ sự yêu thương và tôn trọng con người.
Chủ tịch Hồ Chí Minh: Người thầy của nghệ thuật lắng nghe
Bác Hồ vừa là người đứng đầu phong trào cách mạng, vừa là tấm gương sáng về một trái tim biết lắng nghe và một tinh thần dân chủ sâu sắc. Người từng dạy rằng: “Người cán bộ lãnh đạo phải biết lắng nghe ý kiến quần chúng”, một lời nhắn nhủ thể hiện rõ quan điểm của Bác về sự tôn trọng đối thoại và tiếng nói từ nhân dân. Trong mắt Bác, bất kỳ ai, dù là người bình thường nhất cũng xứng đáng được lắng nghe bởi mỗi tiếng nói đều mang theo một phần sự thật, một phần cuộc sống. Bác còn đặt cả tấm lòng vào từng lời nói, từng tâm sự. Chính sự lắng nghe chân thành và đầy bao dung ấy đã tạo nên một không gian dân chủ lành mạnh, nơi con người dám nói, dám góp ý, và cảm thấy mình có giá trị. Đó là một kiểu lắng nghe biết nâng niu cảm xúc người khác, giúp tăng niềm tin và sức mạnh đoàn kết giữa lãnh đạo và nhân dân.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Trở về cơ sở để nghe nhịp đập của đất nước
Giữa bộn bề công việc quốc gia, hình ảnh Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng bước chân xuống đồng, ghé thăm từng mái nhà giản dị đã trở thành minh chứng sống cho một nhà lãnh đạo luôn lắng nghe bằng cả trái tim và hành động. Ông không lắng nghe theo cách hình thức, mà thật lòng muốn hiểu, hiểu nỗi lo lắng của người nông dân trước vụ mùa thất bát, hiểu nỗi niềm trăn trở của người công nhân giữa bấp bênh mưu sinh. Sự lắng nghe ấy không dừng ở việc tiếp nhận lời nói mà còn là sự ghi nhận, trân trọng và phản ánh trở lại trong từng chính sách, quyết sách lớn. Nhờ vậy, lòng dân được kết nối chặt chẽ hơn với đường lối lãnh đạo và giữa người đứng đầu với nhân dân không còn là khoảng cách. Đây sẽ luôn là một sợi dây bền chặt từ sự lắng nghe chân thành và đầy trách nhiệm.
Cao Thị Nương: Trưởng thôn của những trái tim tin tưởng
Không cần đến danh tiếng hay vị trí cao sang, chị Cao Thị Nương là một người trưởng thôn giản dị nơi vùng cao vẫn khiến cả cộng đồng dành cho mình sự tin tưởng và yêu mến sâu đậm. Điều khiến chị trở nên đặc biệt nằm ở khả năng lắng nghe bằng cả trái tim và tinh thần trách nhiệm. Trong mỗi buổi họp thôn, chị luôn để người dân được nói hết lời, chủ động hỏi han, ghi chú cẩn thận từng tâm tư dù là nhỏ nhất. Chị lắng nghe không phải để thu thập thông tin rồi bỏ đấy mà để tìm hiểu thật sự vấn đề nằm ở đâu, người dân mong điều gì, khó khăn ra sao. Chính nhờ việc lắng nghe một cách chủ động và có chiều sâu, chị đã đưa ra được những quyết định sát với thực tế, hợp lòng người. Sự gắn bó giữa chị và bà con không đến từ mệnh lệnh mà từ sự đồng cảm được nuôi dưỡng qua từng lần lắng nghe chân thành và đầy trách nhiệm ấy.
Lắng nghe trong giao tiếp: chiếc cầu nối những tâm hồn
Carl Rogers: Nhà tâm lý học dạy ta lắng nghe bằng cả trái tim
Trong lĩnh vực tâm lý học, Carl Rogers là người tiên phong trong phương pháp “Tiếp cận lấy thân chủ làm trung tâm”, nơi người trị liệu trở thành người đồng hành chứ không phải người phán xét. Đối với ông, lắng nghe không đơn thuần là một kỹ năng, đó là cây cầu nối cảm xúc, là cách để chạm vào phần sâu kín nhất trong tâm hồn con người. Khi ngồi đối diện với thân chủ, ông mở lòng tiếp nhận tất cả những tổn thương, hoang mang và nỗi đau mà họ mang theo, bằng sự dịu dàng và thấu cảm hiếm thấy. Ông lắng nghe mà không chen lời, không vội phân tích, như thể đang nói với họ rằng: “Bạn có giá trị, và tôi đang ở đây vì bạn.” Chính sự lắng nghe ấy đã tạo nên một không gian an toàn để con người tự chữa lành, để họ được là chính mình mà không sợ hãi. Và bài học từ ông không chỉ gói gọn trong phòng trị liệu, đó còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về cách để yêu thương và thấu hiểu trong mọi mối quan hệ thường nhật.
“Quà tặng cuộc sống”: chương trình kể chuyện bằng trái tim lắng nghe
Giữa muôn vàn chương trình truyền hình sôi động, “Quà tặng cuộc sống” lại chọn cho mình một lối đi nhẹ nhàng và sâu lắng. Không chạy theo những tình tiết giật gân hay những màn phô diễn cảm xúc, chương trình kể những câu chuyện dung dị, gần gũi, đôi khi chỉ là một mẩu chuyện đời thường nhưng lại thấm đẫm tình người. Điều khiến những câu chuyện ấy chạm đến trái tim khán giả chính là sự lắng nghe hiện diện trong từng khung hình. Người dẫn chuyện lắng nghe nhân vật bằng tất cả sự tôn trọng và đồng cảm, người xem thì lặng thinh dõi theo như thể đang ngồi bên cạnh, nghe chính câu chuyện của mình. Lắng nghe ở đây không ồn ào, không phô trương, mà như một dòng suối nhỏ len lỏi vào tâm hồn, khơi gợi sự rung cảm và nhắc nhớ mỗi người rằng để yêu thương ai đó, trước hết ta cần lắng nghe họ bằng cả trái tim.
Trong kinh doanh: Lắng nghe khách hàng, hiểu hơn cả điều họ nói
Chẳng ai hiểu rõ mong muốn của khách hàng bằng chính họ, thế nhưng thực tế lại cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn thờ ơ trước những gì khách hàng đang cần được nói ra. Trái lại, một người bán hàng có tâm và có tầm sẽ biết chủ động mở lời bằng những câu hỏi gợi mở, tạo không gian để khách hàng bộc bạch, từ những điều rõ ràng đến cả những điều họ chưa từng diễn đạt thành lời. Việc lắng nghe trong môi trường kinh doanh không dừng lại ở việc đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn là cách để gây dựng niềm tin bền vững. Đó là một loại kỹ năng mềm mang tính chiến lược, nơi mà từng cái gật đầu, từng phút im lặng đúng lúc, có thể tạo ra sự gắn kết lâu dài giữa con người với con người, giữa thương hiệu với trái tim người tiêu dùng.
Lắng nghe trong sách và nghệ thuật: khi lời ca và trang sách cất tiếng
“Kẻ thành công phải biết lắng nghe”: một lời nhắc nhỏ nhưng vang vọng lớn
Sách vốn là kho tàng kiến thức nhưng có những cuốn còn chứa đựng cả hơi thở cuộc sống và những bài học quý giá về cách làm người. “Kẻ thành công phải biết lắng nghe” là một trong số đó, một quyển sách không ồn ào nhưng lặng lẽ gieo vào lòng người đọc bài học sâu sắc về sự thấu cảm. Tác phẩm không cố gắng lý thuyết hóa kỹ năng lắng nghe mà dẫn dắt ta bằng những câu chuyện đời thường, từ doanh nhân từng vấp ngã rồi đứng dậy nhờ lắng nghe cấp dưới, đến người lãnh đạo tìm thấy hướng đi mới sau khi mở lòng tiếp nhận ý kiến từ cộng sự. Lật từng trang sách, ta nhận ra lắng nghe là một kỹ năng nhẹ nhàng nhưng vô cùng quan trọng. Nó giúp ta hiểu người khác, hiểu chính mình và bình tĩnh bước qua những lúc cuộc sống rẽ sang hướng khó khăn.
“Tôi đang lắng nghe”: lời tự sự trong âm nhạc của Trịnh Công Sơn
Nếu lời nói là gió thoảng qua trí óc thì âm nhạc lại là làn nước tưới mát tâm hồn. Trong ca khúc “Tôi đang lắng nghe”, Trịnh Công Sơn chẳng cần những giai điệu dồn dập hay ca từ cầu kỳ mà vẫn khiến người ta lặng người vì cái cách ông thủ thỉ về hành trình quay về với chính mình. “Tôi đang lắng nghe… từng chiếc lá rơi, từng hơi thở mong manh…”, lời hát ấy không đơn thuần là sự miêu tả thiên nhiên, đây là sự thức tỉnh nội tâm, như nhắc người ta rằng, có những thanh âm quý giá nằm sâu trong cõi lòng mà ta đã vô tình bỏ quên giữa guồng quay xô bồ của đời sống. Trịnh viết nhạc như đang trò chuyện với chính mình, nhẹ tênh, chậm rãi, để từng người nghe cũng có thể soi mình trong đó, dừng chân lại một chút, rồi học cách lắng nghe không gian, con người, và cả chính trái tim mình.
Những câu nói hay về lắng nghe: trí tuệ cô đọng trong lời vàng ý ngọc
Khi nhắc đến lắng nghe, có rất nhiều câu nói khiến người ta phải chững lại, suy nghĩ và thấm dần theo thời gian.
– Frank Tyger từng viết: “Hãy học cách lắng nghe. Cơ hội có thể gõ cửa rất khẽ khàng.” – một lời nhắc nhở tinh tế rằng cuộc sống không phải lúc nào cũng vang vọng. Đôi khi, điều quan trọng nhất lại đến trong những âm thanh nhỏ nhất.
– Shakespeare, bậc thầy của ngôn từ, lại khẳng định: “Cái đáng sợ nhất là căn bệnh không chịu lắng nghe.” – ông gọi nó là một “căn bệnh”, bởi thiếu lắng nghe đồng nghĩa với việc tự cách ly mình khỏi thế giới, khỏi con người, khỏi cảm xúc.
– William James nhấn mạnh: “Lắng nghe chân thành là một trong những cách thể hiện tình yêu cao quý nhất.” Một cách yêu mà không cần nói, không cần làm gì cả – chỉ cần ngồi đó, hiện diện, và thật sự lắng nghe.
– Emerson thì nhẹ nhàng khuyên: “Không gì khiến người khác mở lòng hơn là một đôi tai sẵn sàng lắng nghe.” Trong thế giới đang chạy đua nói thật nhanh, một người biết nghe thật chậm bỗng trở thành người quý giá biết bao.
Xem thêm:
Top dẫn chứng về tệ nạn xã hội cho bài nghị luận
Top dẫn chứng về tinh thần đoàn kết cho nghị luận
Ai biết lắng nghe, người đó có thể làm nên điều kỳ diệu trong từng lời nói, trong hành động và trong chính cuộc đời mình. Trung tâm gia sư online Học là Giỏi tin rằng với những dẫn chứng về sự lắng nghe ở trên sẽ góp phần làm cho nội dung bài văn của bạn thêm phần hấp dẫn và giàu sức thuyết phục.
