Câu ghép là loại câu được sử dụng phổ biến trong giao tiếp tiếng Việt hằng ngày. Bài viết dưới đây, hãy cùng Sforum tìm hiểu câu ghép là gì, có những loại câu ghép nào, ý nghĩa của câu ghép chính phụ, đẳng lập, hỗn hợp,…. và một số ví dụ chi tiết đặt câu để hiểu rõ hơn về loại câu này nhé!
Câu ghép là gì?
Câu ghép là loại câu được ghép từ hai hoặc nhiều vế trở lên. Trong đó, mỗi vế câu đều có đủ những cấu trúc câu cơ bản như chủ ngữ, vị ngữ. Đây là câu có sự ghép nối giữa các vế nên cần đảm bảo sự liên kết của các vế một cách thích hợp. Và để tạo nên sự liên kết đó các bạn có thể dùng đến các cách như:
- Dùng từ nối.
- Dùng dấu câu để nối như dấu hai chấm, dấu chấm phẩy, dấu phẩy.
- Sử dụng các cặp quan hệ từ hay quan hệ từ.
Khi tìm hiểu câu ghép là gì, bạn sẽ gặp nhiều loại câu như câu ghép chính phụ, đẳng lập, hỗn hợp,…, mỗi câu lại có một ý nghĩa khác nhau. Ngoài ra, khi đặt một câu ghép, các vế câu thường có mối quan hệ với nhau. Ví dụ như nguyên nhân và kết quả, điều kiện và tương phản hay tăng tiến… Mục đích sử dụng và đặt câu ghép cũng chỉ để đảm bảo người dùng diễn đạt trọn ý.
Các loại câu ghép trong tiếng Việt
Như vậy, bạn đã được biết khái niệm câu ghép là gì? Trong tiếng Việt, câu ghép có rất nhiều loại khác nhau và có ứng dụng cho từng hoàn cảnh riêng biệt. Vậy câu ghép chính phụ, đẳng lập, hỗn hợp, hô ứng, chuỗi nghĩa là gì? Cùng tìm hiểu ngay dưới đây:
- Câu ghép chính phụ: Các vế câu ghép chính phụ được liên kết với nhau bằng quan hệ từ hay cặp từ hô ứng. Trong đó sẽ có một vế chính và một vế phụ có mối quan hệ phụ thuộc nhau. Nhờ vậy mà câu ghép chính phụ có sự liên kết chặt chẽ.
- Câu ghép đẳng lập: Đây là loại câu ghép có các vế câu không bị phụ thuộc vào nhau. Những vế câu này có mối quan hệ ngang hàng với nhau. Và mối kết nối giữa những vế câu này là các từ nối đẳng lập.
- Câu ghép hô ứng: Còn được biết đến là câu ghép qua lại. Các vế câu được liên kết với nhau bằng phó tự hay các cặp đại từ. Không thể tách riêng các vế thuộc câu ghép hô ứng để làm câu đơn.
- Câu ghép chuỗi: Các vế trong câu ghép chuỗi có mối quan hệ chỗi theo kiểu liệt kê. Điển hình như các câu gồm nhiều vế có sự ngăn cách bằng dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu hai chấm…
- Câu ghép hỗn hợp: Từng vế của câu ghép hỗn hợp sẽ có mối quan hệ tầng bậc, đan xen lẫn nhau. Đây được xem là dạng câu ghép trong câu ghép.
Tìm hiểu các mối quan hệ các vế câu trong câu ghép
Câu ghép là gì và ý nghĩa của các loại câu ghép thường gặp như câu ghép chính phụ, đẳng lập,.. đều đã được giới thiệu chi tiết ở trên. Tiếp theo hãy cùng Sforum tìm hiểu về mối quan hệ của các vế trong câu ghép.
- Quan hệ nguyên nhân và kết quả: Các vế câu có sự xuất hiện của những cặp từ chỉ rõ mối quan hệ nhân – quả. Ví dụ như vì – do, do – nên, bởi vì – cho nên, vì thế – cho nên… Hay đơn giản là sự kết hợp của các từ quan hệ như: vì, do, nên, bởi vì, cho nên…
- Quan hệ giả thiết và kết quả:Dùng để chỉ về một hành động nào đó chỉ xảy ra khi có điều kiện nhất định. Các vế câu trong mối quan hệ này thường có sự xuất hiện của các cặp quan hệ từ như: nếu như – thì, hễ – thì, nếu – thì…
- Quan hệ tương phản: Đây là câu ghép nhằm biểu thị những vế câu mang ý nghĩa trái ngược nhau. Trong câu sẽ có sự xuất hiện của cặp quan hệ từ: tuy – nhưng, mặc dù – nhưng, dù – nhưng,…
- Quan hệ mục đích: Với câu ghép có quan hệ mục đích thì các vế câu thường được liên kết với nhau qua những quan hệ từ như: thì, để…
- Quan hệ tăng tiến:Các vế câu ghép tăng tiến sẽ được liên kết với nhau bằng cặp quan hệ từ như: không chỉ – mà còn, không những – mà còn, càng – càng…
Một số ví dụ về câu ghép thường gặp
Nhằm giúp mọi người hiểu rõ hơn câu ghép là gì, cũng như cách sử dụng các loại câu ghép chính phụ, đẳng lập,… một cách phù hợp, có ý nghĩa, Sforum sẽ cho bạn một số ví dụ đặt câu ghép như sau:
Ví dụ đặt câu ghép đẳng lập:
- Trời thì trong xanh và gió thì mát lành.
- Cây đa cổ thụ đó cao và to.
- An chỉ được chọn lấy găng tay hoặc khăn quàng cổ.
Ví dụ đặt câu ghép chính phụ:
- Nếu tôi đi ngủ sớm thì sáng dậy không thấy mệt mỏi đến vậy.
Ví dụ đặt câu ghép hô ứng:
- Càng xa anh bao nhiêu em càng thấy nhớ anh bấy nhiêu.
Ví dụ đặt câu ghép chuỗi:
- Vitamin A có mặt trong nhiều loại thực phẩm khác nhau, ví dụ như: đu đủ, xoài, táo, dưa hấu…
Ví dụ đặt câu ghép hỗn hợp:
- Huy tuy thông minh nhưng lại không siêng năng trong học tập vậy nên điểm thi cuối kỳ vẫn không cao.
Trên đây chính là nội dung giải đáp chi tiết câu ghép là gì, ý nghĩa của các loại câu ghép chính phụ, đẳng lập, hô ứng, hỗ hợp, chuỗi và mối quan hệ của các vế khi đặt câu. Các bạn cùng tham khảo để học cách sử dụng câu ghép chính xác bạn nhé!
- Xem thêm bài viết chuyên mục:Thuật ngữ ngành
