SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BẮC NINH
(Đề kiểm tra có 01 trang)
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ 1
NĂM HỌC 2024-2025
Môn: Ngữ văn – Lớp 7
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc ngữ liệu sau:
Mẹ tôi sinh tôi ở thành phố, lúc tôi được bố mẹ cho về quê thì ông nội tôi đã mất rồi. […] Bà dẫn tôi ra vườn, đến cạnh cái bể đựng nước, chỉ vào cây mít:
– Ông mất từ ngày nó chưa ra quả.
Tới giữa vườn, bà trỏ cây nhãn:
– Lúc ông đi, nó mới cao bằng cháu.
Ra bờ ao, có cây sung cành lá rùm ròa, thân cây ngả ngả, nhoài là là, xòa lá cành xuống gần mặt nước, bà kể:
– Cây này ông trồng, rồi ông uốn nó xuống để cho cá ăn sung. Bố cháu ngày bé cứ cưỡi lên thân cây như cưỡi ngựa ấy. Có bận lăn tòm xuống ao, ướt như chuột.[…]. Nhìn sang bên kia, viền quanh bờ ao là cả một bờ tre bao kín.
– Tre ông trồng đấy – bà bùi ngùi – ông định làm lại cái bếp. Tre chưa kịp đảnh cây thì ông ra đồng nằm.
Mộ ông kề bên mảnh ruộng hai sào của nhà giữa cánh đồng. Vi vu gió là gió. Lui vào phía trong bờ ao vài bước chân, là cây táo ngọt, quả nhon nhon bằng đầu ngón tay giữa của trẻ con, ăn ngọt đến no thì thôi. Bà bảo:
– Táo có gai, nhưng quả nó lành. Muốn ăn phải chọc cho rơi xuống, không trèo được, không lo trẻ bị ngã. Vì thế ông trồng cho vui vườn.
Vườn của ông theo lời chỉ dẫn của bà tôi, có nhiều thứ cây.[…]. Vào vườn, tôi nhớ đến ông và tự hình dung ra ông đã trồng cây, cặm cụi vun xới ra sao. Dù chỉ hoàn toàn là tưởng tượng, nhưng bóng hình ông không thể nhạt nhòa khi cây vườn còn mãi mãi xanh tươi. Cảnh trí và sự sắp đặt các loại cây, từng loại cây đều là có chủ định và có khoa học. Tết đến, hoa mận nở trắng. Đầy vườn lá xanh non. Sang xuân, thì hoa bưởi, hoa chanh, hoa nhãn. Mẫu đơn thì đơm bông cả bốn mùa. Các Tết được sống ở quê, đêm giao thừa nào bà tôi cũng đặt một mâm cúng lên mặt bể nước để vái vọng trời đất và mời ông trở về vui với con cháu cho cây vườn đỡ nhớ, cho cửa nhà yên vui…
Đến tận bây giờ tôi không sao quên được. Mảnh vườn ấy là Vườn ông – Vườn xuân… (Vườn ông vườn xuân, Phong Thu, NXB Kim Đồng, 2015, tr.83-86)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Văn bản sử dụng ngôi kể nào?
Câu 2. Theo văn bản, vì sao ông tôi trồng cây táo trong vườn?
Câu 3. Nêu tác dụng của phó từ trong câu văn sau:
Vào vườn, tôi nhớ đến ông và tự hình dung ra ông đã trồng cây, cặm cụi vun xới ra sao.
Câu 4. Nhận xét về tình cảm của nhân vật tôi dành cho người ông của mình.
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Từ văn bản trên, hãy viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) nêu cảm nhận của em về một chi tiết thú vị trong đoạn trích ở phần Đọc-hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm). Kí ức tuổi thơ chúng ta đều có những người thầy, người cô hết lòng dạy dỗ, yêu thương học sinh. Hãy viết bài văn (khoảng 300 chữ) bày tỏ cảm nghĩ của em về một người thầy hoặc cô giáo đã dạy mà em yêu mến.
– HẾT –
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BẮC NINH
(HDC gồm có 03 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM
KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ 1
NĂM HỌC 2024-2025
Môn: Ngữ văn – Lớp 7
Phần/Câu
Nội dung
Điểm
Đọc- hiểu
4,0
1
Ngôi kể: ngôi thứ nhất
Hướng dẫn chấm: HS trả lời đúng nội dung đạt 0,5 điểm.
0,5
2
Người ông trồng cây táo trong vườn,bởi:
– Táo là loài cây có gai, nhưng quả nó lành; Muốn ăn phải chọc cho rơi xuống, không trèo được, không lo trẻ bị ngã; Ông trồng táo cho vui vườn.
Hướng dẫn chấm:
– HS trả lời đúng mỗi nội dung đạt 0,25 điểm.
– HS trả lời đúng 02-03 nội dung đạt điểm tối đa.
1,0
3
– Phó từ: ra, đã
– Tác dụng: phó từ ra bổ sung ý nghĩa chỉ kết quả hành động (hình dung ra); phó từ đã bổ sung ý nghĩa về thời gian.
Hướng dẫn chấm:
– HS trả lời đúng nội dung đạt 1,5 điểm.
– HS chỉ ra đúng mỗi phó từ đạt 0,25 điểm
– HS nêu đúng tác dụng của mỗi phó từ đạt 0,5 điểm.
0,5
1,0
4
- Người cháu trong câu chuyện luôn nhớ thương; biết ơn sâu sắc khi ngắm nhìn khu vườn đẹp đẽ, đầy hoa thơm trái ngọt mà ông đã dày công vun trồng cho con cháu mai sau.
Hướng dẫn chấm:
– HS trả lời như đúng nội dung đạt 1,0 điểm.
– HS chỉ ra đúng mỗi lí do: đạt 0,5 điểm
– HS có cách diễn đạt tương đương, hợp lí, đạt diểm tối đa
1,0
II. Viết
6,0
1
Viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) cảm nhận của em về một chi tiết thú vị trong đoạn trích ở phần Đọc-hiểu.
2,0
a.Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn
– Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 100 chữ) của đoạn văn. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, ….
0,25
b. Xác định đúng vấn đề
Cảm nhận về một chi tiết thú vị trong đoạn trích ở phần Đọc-hiểu.
0,25
c. Viết đoạn văn bảo đảm các yêu cầu
Đoạn văn có thể triển khai ý theo nhiều cách, song cần đảm bảo những nội dung sau:
– Giới thiệu được chi tiết thú vị trong đoạn trích Vườn ông vườn xuân
(HS có thể chọn bất cứ chi tiết nào trong đoạn trích)
– Cảm nhận về chi tiết thú vị:
+ Chi tiết đó xuất hiện khi nào?
+ Chi tiết thể hiện điều gì/ cho thấy nhân vật như thế nào?
+ Chi tiết có ý nghĩa như thế nào với nội dung chủ đề tác phẩm/ có bài học như thế nào với bản thân người viết?
…
Giáo viên cần căn cứ vào phần viết của HS để đánh giá, trật tự các phần linh hoạt, hợp lý đạt điểm tối đa.
1,0
d. Diễn đạt
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.
0,25
đ. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.
0,25
2
Viết bài văn (khoảng 300 chữ) bày tỏ cảm nghĩ của em về một người thầy hoặc cô giáo đã dạy mà em yêu mến.
4,0
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của bài văn
Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 300 chữ) của bài văn.
0,25
b. Xác định đúng nội dung
Cảm nghĩ về một người thầy/người cô đã dạy mà em yêu mến
0,5
c. Viết bài văn bảo đảm các yêu cầu
Học sinh cần xác định đúng kiểu bài biểu cảm về người hoặc sự việc; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn. Có thể triển khai theo hướng sau:
2,5
* Mở bài
– Giới thiệu người thầy/người cô mà em muốn bày tỏ tình cảm, suy nghĩ.
– Bày tỏ tình cảm, ấn tượng ban đầu của em về người thầy/người cô đó.
HS diễn đạt bằng từ ngữ tương đương, đạt điểm tối đa.
*Thân bài:
Trình bày tình cảm, suy nghĩ về những đặc điểm của thầy/cô:
– Ấn tượng, cảm xúc sâu đậm về ngoại hình, tính tình, tài năng, tâm hồn,…của thầy/cô giáo.
– Ấn tượng, cảm xúc sâu đậm về những kỉ niệm sâu sắc, về vai trò của thầy/cô đối với mình…
(Chú ý làm nổi bật vai trò của thầy/cô: Thầy/ cô- người tiếp thêm cho em niềm tin, dạy bảo em những điều hay lẽ phải, người giúp em có hành trang tri thức, bản lĩnh,…vững bước trong cuộc sống)
Giáo viên cần căn cứ vào phần viết của HS để đánh giá, trật tự các phần linh hoạt, hợp lý đạt điểm tối đa.
*Kết bài: Khẳng định lại tình cảm, suy nghĩ cùa em đối với người thầy/cô được nói tới.
d. Diễn đạt
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.
0,25
đ. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.
0,5
Tổng điểm
10,0
