Này cả nhà! Mình có vài câu hỏi về việc học ở Nhật, cụ thể là học Thạc sĩ Luật. Theo tìm hiểu và đọc trên wiki thì luật hình như không phổ biến lắm ở đây, nhưng kinh nghiệm nào cũng được cả. Mình không định định cư lâu dài ở Nhật đâu, nên nếu sai sub thì mình xin lỗi nha, nhưng mình hy vọng học/làm việc được một hai năm ở đó và sub này có vẻ hợp lý nhất.
Hiện tại mình là luật sư ở Philippines, có vài năm kinh nghiệm, CV khá ổn (không phải trường Ivy League nhưng điểm tốt và nhiều hoạt động ngoại khóa, kinh nghiệm) và hoàn toàn không biết tiếng Nhật. Mình định học Thạc sĩ Luật (LLM) trong vài năm tới, rồi về nước làm việc. Mặc dù vẫn đang cân nhắc nhiều nước khác, nhưng Nhật Bản nằm trong danh sách vì những lý do sau:
-
Nhiều cơ hội kinh doanh từ khách hàng Nhật;
-
Mở rộng mối quan hệ;
-
Chi phí rẻ hơn Mỹ và phát triển bản thân.
Nhiều cơ hội kinh doanh từ khách hàng Nhật
Là nước ASEAN láng giềng, Philippines nói chung có nhiều giao dịch kinh doanh với Nhật (không bằng Trung Quốc, nhưng cũng đủ rồi), và công ty mình đang làm việc cũng có khá nhiều khách hàng Nhật. Mình hy vọng tận dụng điều này bằng cách (i) có bằng Thạc sĩ từ trường Nhật uy tín trong CV; và (ii) học tiếng Nhật đủ dùng cho công việc trong quá trình đó.
Mở rộng mối quan hệ
LLM khá vô dụng trong công việc luật thực tế. Mình không thích làm việc học thuật, nên lợi thế nào mình có được từ LLM sẽ không đến từ kiến thức mà từ những người mình quen biết. Mặc dù không mong mình sẽ được gặp gỡ các CEO, nhưng đây là một trong những vấn đề của mình với Nhật Bản vì mình nghe nói rất dễ bị “lạc” vào “bong bóng gaijin” (người nước ngoài) và không thực sự gặp gỡ ai cả.
Chi phí rẻ hơn Mỹ và phát triển bản thân
Từ lâu mình luôn mơ ước được du học và sống ở nước phát triển một thời gian. Mình nghĩ nghỉ một năm ở nước ngoài sẽ giúp ích rất nhiều cho mình. Mình đã tìm hiểu nhiều trường ở Mỹ vì chúng rất uy tín và chất lượng cao, nhưng càng đọc mình càng nhận ra là không đáng tiền – không chỉ đắt gấp 5-10 lần Nhật, mình còn phải thay đổi hẳn con đường sự nghiệp hiện tại để được nhận vào. Chưa kể bằng cấp đó cũng chẳng giúp ích gì cho công việc hiện tại của mình. Vì vậy mình đang tìm kiếm các lựa chọn khác vừa giúp mình thực hiện ước mơ vừa có lợi cho mình. Mình đọc được một số bài báo nói rằng Nhật Bản đang mở cửa hơn cho luật sư nước ngoài, nên mình mới đến đây.
Trước khi nói về các lựa chọn của mình, mình cũng muốn nói một chút về uy tín. Ở nước mình và trong lĩnh vực công việc của mình, tên trường học là tất cả. Các công ty lớn trong nước sẽ không tuyển bạn trừ khi bạn tốt nghiệp từ trường hàng đầu, ngay cả khi bạn có điểm rất cao. Và khi mình nói hàng đầu, mình chỉ nói đến hai hoặc ba trường đứng đầu thôi.
Đối với LLM, bất cứ trường nào không phải Ivy League đều được coi là hạng hai. Nếu nhà tuyển dụng thấy ai đó có LLM từ Harvard hoặc Yale hoặc bất kỳ trường Ivy nào khác, họ sẽ được nhận vào bất kỳ công việc nào. Nếu là từ trường khác, nó chỉ được coi là “chuyên ngành” trong lĩnh vực bạn chọn, và chắc chắn 100% họ sẽ quên tên trường bạn đã học.
Tất nhiên, mình muốn bất kỳ LLM nào mình có được đều phải có trọng lượng tương tự với những người mình hy vọng sẽ làm việc cùng – các nhà đầu tư và doanh nhân Nhật Bản. (Lí tưởng nhất là mình muốn nó có cùng trọng lượng ở Philippines, nhưng điều đó sẽ chỉ để lại cho mình Đại học Tokyo…)
Với điều đó, đây là các trường mình đang xem xét và một số câu hỏi chung về các trường đại học ở Nhật:
Lựa chọn A: Đại học Kyushu thông qua học bổng MEXT (Chương trình Lãnh đạo trẻ)
Chương trình YLP là con đường rõ ràng để học LLM Nhật Bản với tư cách là sinh viên nước ngoài. Kyushu thậm chí còn có các chương trình liên kết với hai trường luật hàng đầu ở Philippines, vì vậy đây là lựa chọn đơn giản nhất đối với mình. Thêm nữa, chương trình này có thực tập, điều này rất quan trọng đối với mình vì nó sẽ phù hợp với mục tiêu của mình.
Tuy nhiên, chỉ việc nộp đơn cũng mất vài năm vì hiện tại mình chưa đáp ứng được số năm kinh nghiệm tối thiểu, và chắc chắn mình sẽ gặp phải sự cạnh tranh khốc liệt.
Lựa chọn B: Đại học tư thục (Keio hoặc Waseda)
Cả Keio và Waseda đều có chương trình LLM bằng tiếng Anh dành cho luật sư nước ngoài. Chúng khá mới và không có nhiều thông tin trên mạng, nhưng chúng có vẻ khá toàn diện về những gì bạn thực sự học được (điều này không quan trọng lắm đối với mình) và cả hai đều khá phải chăng (đặc biệt là Waseda, nhưng cả hai so với giá ở Mỹ) với nhiều cơ hội học bổng nữa. Keio cũng có thực tập, điều này rất hấp dẫn.
Tuy nhiên, và mình không chắc chắn, nhưng có vẻ như… quá dễ để được nhận vào chương trình? Điều này đáng lo ngại vì các chương trình được coi là thứ bạn có thể “mua” thường được đánh giá rất thấp. Mình cũng không biết người Nhật thực sự đánh giá các trường đại học tư như thế nào so với các trường đại học quốc lập. Thêm nữa, mình nghe nói rất dễ bị “lạc” vào “bong bóng gaijin” với tư cách là sinh viên nước ngoài.
Lựa chọn C: Nộp đơn trực tiếp vào các trường đại học?
Đây là phần mình đang gặp khó khăn nhất. Theo mình hiểu, chỉ có một số lượng hạn chế các khóa học bằng tiếng Anh ở Nhật, và các trường đại học chính như Tokyo và Kyoto dường như không có chương trình LLM bằng tiếng Anh. Mình phát hiện ra rằng Đại học Hitotsubashi có chương trình Luật Kinh doanh bằng tiếng Anh với thực tập. Đây là lựa chọn lý tưởng của mình vì mình quan tâm đến Luật Kinh doanh hơn là Luật quốc tế nói chung (mà Kyushu cung cấp), Hitotsubashi không phải là trường đại học tư thục, và họ cung cấp thực tập.
Tuy nhiên, trang web chỉ có một tờ rơi song ngữ rất ngắn và một mẫu đơn hoàn toàn bằng tiếng Nhật, vì vậy mình thực sự không biết điều này có dành cho người nước ngoài hay không. Mình cũng chưa tìm thấy bất kỳ chương trình LLM nào khác ở các trường đại học nổi tiếng khác, và rất mong nhận được thêm gợi ý.
Cuối cùng, đây là hai câu hỏi chung của mình liên quan đến những điều trên:
-
Người Nhật đánh giá các trường đại học được đề cập ở trên (Kyushu, Hitotsubashi, Keio, Waseda) như thế nào về luật so với các trường khác (ví dụ: Tokyo, Kyoto)? Mình đã thấy bảng xếp hạng các trường đại học hàng đầu của Nhật, nhưng theo kinh nghiệm của mình, có một số khác biệt khi nói đến các lĩnh vực cụ thể như luật.
-
Mình cần học bao nhiêu tiếng Nhật? Nếu mình làm điều này, chắc chắn mình sẽ đăng ký học các lớp, nhưng vì mình đang làm việc toàn thời gian nên mình không nghĩ mình sẽ đạt được hơn N3 trong một năm, nếu có. Lý tưởng nhất là mình sẽ tham gia một khóa học bằng tiếng Anh, rồi học lên N2/N1 khi ở Nhật, nhưng mình không chắc một số chương trình (như MEXT) sẽ yêu cầu trình độ cao trước khi mình được nhận.
Nếu bạn có lời khuyên nào khác, ví dụ như tất cả những điều này quá điên rồ hoặc không thực tế hoặc không đáng để làm, hoặc nếu bạn biết bất kỳ lựa chọn nào khác mà mình chưa thấy, mình rất vui được nghe. Cảm ơn rất nhiều những ai đã đọc đến đây!
