Mẫu 1
Lời giải chi tiết:
Nguyễn Dữ là một trong những tên tuổi nổi tiếng của văn học trung đại Việt Nam. Ông được biết đến nhiều nhất qua bộ truyện “Truyền kỳ mạn lục” – một tác phẩm được đánh giá là “thiên cổ kỳ bút” của nền văn học nước nhà thời bấy giờ. Tác phẩm này được ra đời vào khoảng nửa đầu thế kỷ XVI, bao gồm 20 truyện viết bằng chữ Hán ghi chép lại những câu chuyên kỳ lạ trong dân gian. Tuy nhiên đây thực sự là một sáng tác văn học với sự đầu tư, sáng tạo, trau chuốt, gọt giũa về ngôn từ và cốt truyện của Nguyễn Dữ chứ không chỉ đơn thuần là một công trình ghi chép trần thuật lại.
Nguyễn Dữ bằng tài năng, trí tưởng tượng phong phú và bằng bút pháp linh hoạt, mạch kể chuyện hấp dẫn, lôi cuốn, tác giả đã đưa người đọc vào một thế giới huyền bí vừa có người, vừa có thần, vừa hư, vừa thật của “Truyền kỳ mạn lục”. Bên cạnh đó, xuyên qua các lớp mù linh ảo, ly kỳ được thêu dệt ấy vẫn hiện lên rất rõ một thế giới thật của cuộc đời mà ở đó nhan nhản những sự độc ác, tham lam của con người. Dẫu vậy, song song với sự tung hoành của cái xấu cái ác, ông vẫn nhìn thấy những phẩm cách thiện lương, trung thực, những tâm hồn thanh cao, vẻ của cái thiện vĩnh hằng. Trong số đó, tác phẩm “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên ” đã đề cao tinh thần cương trực, khẳng khái, dám đứng lên đấu tranh chống lại cái ác, trừ hại cho dân thông qua nhân vật Ngô Tử Văn và thể hiện niềm tin vào công lý, vào chính nghĩa nhất định sẽ luôn chiến thắng gian tà.
Nhân vật chính của tác phẩm “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” – Ngô Tử Văn xuất hiện ngay từ đầu truyện bằng mấy dòng giới thiệu trực tiếp ngắn gọn thông tin về tên họ, quê quán, tính tình, phẩm chất. Theo truyện, Ngô Tử Văn được giới thiệu là người tính tình cương trực, thẳng thắn, khảng khái, nóng nảy, nếu thấy sự gian tà thì sẽ không thể chịu được mà bất bình ngay. Lời giới thiệu mang giọng điệu ngầm ngợi khen có tác dụng định hướng, tạo cho người đọc niềm tin về hành động kiên quyết của nhân vật này.
Chuyện kể rằng ở làng Tử Văn có một ngôi đền của tên tướng giặc họ Thôi chết trận làm yêu làm quái trong dân gian. Trước sự việc ngôi đền yêu quái là uế tạp, gây hại cho dân, “Tử Văn rất tức giận, một hôm tắm gội sạch sẽ, khấn trời rồi châm lửa đốt đền”. Trong khi mọi người đều lắc đầu, lè lưỡi, không dám làm gì quỷ thần quấy hại nhân dân thì Tử Văn lại hết sức cương quyết, đường hoàng, ung dung hành động. Chàng đã dám làm một việc mà mọi người đều kinh sợ, không ai cả gan dám làm, đó là đốt đền. Bởi theo quan niệm của dân gian, đốt đền là một chuyện động trời mang tính báng bổ, bất kính với thánh thần. Tử Văn cũng biết điều đó nhưng chàng không hề sợ hãi vì đây là hành động xuất phát từ tính cách “vốn ghét sự gian tà” của chàng. Sự khẳng khái, bộc trực của Tử Văn đã dẫn đến một hành động dũng cảm vì dân trừ hại. Ngô Tử Văn tức giận không phải cho riêng mình mà chàng tức giận cho mọi người dân đang bị yêu quái quấy nhiễu. Vì thế nên hành động đốt đền của Tử Văn là đáng ngợi ca vì nó xuất phát từ ý muốn diệt trừ yêu ma, trừ hại cho dân, từ lòng tự tin vào chính nghĩa. Qua đó chứng tỏ cốt cách khảng khái của kẻ sĩ. Tuy nhiên cũng là hành động châm ngòi nổ cho một cuộc chiến giữa chàng và hồn ma tên tướng giặc bại trận.
Sự cương trực, khẳng khái của Tử Văn còn được bộc lộ rõ thông qua thái độ của chàng với hồn ma tên tướng giặc. Nguyễn Dữ quả thật rất tài tình khi tạo ra hai hình tượng nhân vật đối lập: một bên là sự ngay thẳng của Tử Văn còn bên kia là sự gian trá, xảo quyệt của viên Bách hộ họ Thôi, tên tướng giặc chết trận nơi đất khách. Hồn ma lưu vong của tên tướng giặc không chỉ cướp đi ngôi đền của Thổ công lại còn ra sức tác oai tác quái, gây hoạ cho dân lành. Hắn thậm chí còn xảo trá tới mức đút lót, dọa nạt những vị thần xung quanh. Khi bị Tử Văn đốt đền, hắn đã dùng những lí lẽ đạo Nho để buộc tội, mượn oai linh quỷ thần để dọa nạt chàng. Thấy Tử Văn không hề sợ hãi thì hắn xuống tận Diêm Vương để thưa kiện. Tên tướng giặc khi sống là kẻ xâm lăng nước ta, tàn hại dân ta, đến lúc chết rồi vẫn quen thói ỷ mạnh hiếp yếu. Tử Văn đốt đền là rất đúng nhưng hắn lại làm như mình là kẻ bị hại, dùng tà phép để trả thù, khiến chàng bị bệnh. Dù cho vậy, trước sự lộng hành ngang ngược đầy trắng trợn và quyền phép đáng sợ của hồn ma tướng giặc, Ngô Tử Văn vẫn điềm nhiên, không hề run sợ, thậm chí chàng còn chẳng thèm tiếp lời hắn. Thái độ ấy thể hiện một khí phách cứng cỏi, một niềm tin mạnh mẽ quyết liệt vào chính nghĩa, vào hành động đúng đắn của Ngô Tử Văn.
