Trải qua 80 năm xây dựng và chiến đấu, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự nuôi dưỡng, đùm bọc, chở che của nhân dân, sự phối hợp của các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và cấp ủy, chính quyền các địa phương, sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế, Quân đội nhân dân Việt Nam không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, cùng toàn Đảng, toàn dân làm nên những chiến thắng vĩ đại trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Bước vào thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Quân đội nhân dân Việt Nam luôn kiên định, vững vàng, tỏ rõ lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; thực hiện tốt chức năng đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất, đóng góp xứng đáng vào công cuộc đổi mới đất nước.
Trong đó, chức năng đội quân chiến đấu là chức năng cơ bản, chủ yếu nhất, được toàn quân quán triệt và tổ chức thực hiện chặt chẽ, nghiêm túc, đạt hiệu quả cao; bảo đảm cho Quân đội thật sự là lực lượng nòng cốt cùng toàn dân bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ thành quả cách mạng, sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa; bảo vệ nền văn hoá và uy tín, vị thế quốc tế của đất nước, giữ vững môi trường hòa bình để xây dựng, phát triển đất nước, đóng góp tích cực vào gìn giữ hòa bình khu vực và thế giới.
Để thực hiện tốt chức năng đội quân chiến đấu, những năm qua, Quân đội thường xuyên nắm, đánh giá, dự báo đúng tình hình, kịp thời tham mưu với Đảng, Nhà nước các chủ trương, đối sách xử lý thắng lợi các tình huống, giữ vững thế chủ động về chiến lược, linh hoạt, mềm dẻo về sách lược, không để bị động, bất ngờ, nhất là những vấn đề phức tạp, nhạy cảm liên quan đến độc lập, chủ quyền, tranh chấp biên giới, biển đảo, lợi ích quốc gia, dân tộc; tích cực nghiên cứu, tham mưu với Đảng, Nhà nước ban hành, triển khai các chiến lược, nghị quyết, kết luận, đề án về quân sự, quốc phòng, góp phần hoàn thiện, phát triển tư duy lý luận, đường lối, nghệ thuật quân sự, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Quân đội luôn phát huy tốt vai trò nòng cốt trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với xây dựng nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân và “thế trận lòng dân” vững chắc, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Bộ Quốc phòng và các cơ quan, đơn vị toàn quân đã chủ động phối hợp với các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, các địa phương, các cấp, các ngành trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc trên từng địa bàn và trên phạm vi cả nước; không ngừng tăng cường tiềm lực quân sự, quốc phòng, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, lo giữ nước từ khi nước chưa nguy.
Toàn quân luôn duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu, thường xuyên nắm chắc tình hình vùng trời, vùng biển, biên giới, nội địa, ngoại biên, không gian mạng, nhất là trên các địa bàn trọng điểm, các điểm nóng, kịp thời xử lý hiệu quả các tình huống, không để xảy ra xung đột; thường xuyên rà soát, bổ sung, hoàn thiện phương án tác chiến và luyện tập thuần thục phương án đã xác định, phù hợp với từng địa bàn, môi trường, không gian tác chiến, bảo đảm thế chủ động khi có tình huống xảy ra.
Các cơ quan, đơn vị đã không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện theo phương châm “Cơ bản-Thiết thực-Vững chắc”; coi trọng huấn luyện đồng bộ và chuyên sâu, lấy thực hành làm chính; huấn luyện làm chủ vũ khí trang bị mới, hiện đại, tăng cường huấn luyện đêm, huấn luyện cơ động, huấn luyện theo tình huống và rèn luyện sức khỏe bền bỉ, dẻo dai cho bộ đội; tổ chức các cuộc diễn tập cho các lực lượng với các hình thức tác chiến ở các quy mô khác nhau đạt kết quả cao, góp phần nâng cao trình độ tác chiến của các đơn vị và toàn quân.