Ngày nay trong ngành nông nghiệp thường áp dụng phương pháp chong đèn để tăng năng suất cây trồng. Vậy chong đèn là gì? Vai trò của việc chong đèn đối với nông nghiệp. Tất cả thông tin về hình thức thắp đèn này sẽ được giải đáp trong bài viết.
1. Chong đèn là gì?
1.1 Khái niệm chong đèn
- Theo từ điển tiếng Việt thì chong đèn có nghĩa là thắp đèn để sáng đêm.
- Hiểu theo nghĩa trong ngành trồng trọt thì chong đèn có nghĩa là thắp đèn cho cây vào buổi tối. Ánh sáng thúc đẩy sự sinh trưởng của cây vào mùa mưa, ít ánh sáng.
- Công việc này đòi hỏi phải sử dụng đèn trồng cây có bước sóng phù hợp, giúp cây sinh trưởng nhanh, tăng năng suất canh tác.
1.2 Chong đèn hay trong đèn là đúng?
- Theo từ điển Tiếng Việt, chong đèn mới là đúng chính tả.
Xem thêm: Định nghĩa chóa đèn
1.3 Từ đồng nghĩa/liên quan
- Thắp đèn (nghĩa chung).
- Xông đèn (thường dùng trong nông nghiệp thanh long).
- Thiêu đăng (nghĩa Hán Việt).
2. Ý nghĩa và mục đích của việc chong đèn
Trong điều kiện thời tiết không thuận lợi, việc chong đèn đã trở thành giải pháp hữu hiệu giúp người trồng chủ động điều khiển quá trình ra hoa và thu hoạch cây trồng. Dưới đây là những mục đích chính khi thực hiện biện pháp này:
- Kích thích ra hoa, đậu trái: Thanh long là cây ưa ánh sáng ngày dài. Vào mùa mưa hoặc mùa đông, thời gian chiếu sáng tự nhiên giảm khiến cây khó ra hoa. Việc chong đèn giúp bổ sung ánh sáng cần thiết, tạo điều kiện cho cây quang hợp và ra hoa đúng thời điểm.
- Nâng cao năng suất và chất lượng trái: Ánh sáng nhân tạo giúp cây quang hợp mạnh hơn, từ đó cho trái to hơn, vị ngọt đậm, màu sắc đẹp và đồng đều.
- Chủ động thu hoạch trái vụ: Chong đèn cho phép người trồng điều khiển thời điểm ra hoa và thu hoạch, giúp bán sản phẩm vào lúc giá cao, đáp ứng tốt nhu cầu thị trường.
- Kiểm soát sinh trưởng của cây: Việc điều chỉnh ánh sáng giúp quản lý chu kỳ phát triển của cây trồng một cách chủ động, giảm sự phụ thuộc vào điều kiện thời tiết tự nhiên.
3. Cách thức thực hiện việc chong đèn
- Chuẩn bị hệ thống đèn chiếu sáng: Sử dụng các loại đèn phù hợp như đèn sợi đốt hoặc đèn LED chuyên dùng cho chong đèn nông nghiệp. Đèn cần có công suất và cường độ ánh sáng thích hợp để kích thích quá trình quang hợp và ra hoa.
- Lắp đặt đèn đúng kỹ thuật: Đèn được treo trên trụ thanh long, cao hơn tán cây, đảm bảo ánh sáng phân bố đều, không quá gần để tránh gây nóng hoặc cháy cành. Khoảng cách giữa các đèn được bố trí hợp lý để toàn vườn nhận đủ ánh sáng.
- Thời gian chong đèn: Chong đèn vào ban đêm, thường từ chiều tối đến rạng sáng, kéo dài nhiều giờ liên tục nhằm kéo dài thời gian chiếu sáng trong ngày, giúp cây nhận đủ “ngày dài” cần thiết.
- Thời gian áp dụng: Việc chong đèn được thực hiện liên tục trong nhiều đêm, thường kéo dài từ 15-20 ngày cho đến khi cây bắt đầu phân hóa mầm hoa.
- Theo dõi và điều chỉnh: Trong quá trình chong đèn, người trồng cần theo dõi tình trạng sinh trưởng của cây, kết hợp chăm sóc, tưới nước và bón phân hợp lý để đạt hiệu quả cao nhất.
Tiếp theo, HALEDCO sẽ đưa ra một số cách chong đèn áp dụng cho một số loại cây trông cụ thể. Người đọc quan tâm tham khảo nội dung dưới đây:
4. Tư vấn cách chong đèn cho cây thanh long
Mục đích chong đèn cho cây thanh long là để cắt giảm số đêm dài cho cây. Tùy vào thời tiết, tổ nhưỡng từng địa phương, kỹ thuật chong đèn cho thanh long sẽ khác nhau.
4.1 Kỹ thuật chong đèn cho cây thanh long
Thông qua nghiên cứu thực tế tại vườn thanh long ở Bình Thuận
- 85% số nhà vườn trồng thanh long phải thắp đèn 8 – 10 giờ mỗi đêm. Thắp liên tục từ 15 – 20 đêm mỗi mùa. Với mùa ngắn ngày phải thắp số đêm nhiều hơn.
- Hiệu quả sau khi thắp đèn, sản lượng thanh long đạt trung bình 13,5kg quả/trụ/lứa.
- Vào mùa đêm ngắn, chỉ cần thắp 7 giờ/đêm với thời gian 10 – 12 đêm/mùa.
- Sau khi ngừng thắp đèn từ 4 – 7 ngày, thanh long sẽ ra nụ hoa.
- Loại đèn sử dụng để thắp cho cây thanh long là đèn LED chiếu cây chuyên dụng với quang phổ ánh sáng đỏ (red light) và đỏ xa (far red light).
Kỹ thuật chong đèn đầu vụ (T8-T9) và cuối vụ (T2-T3):
- Thời điểm: 11 giờ ngày/13 giờ đêm
- Mô hình lắp đèn: ngã 4
- Khoảng cách đèn: 3m
- Mật độ công suất: 10W/trụ
- Số đèn: 1000 đèn LED/ha
- Cường độ ánh sáng: 0.3 ÷ 1.1 µmol/m2/s
- Thời gian chong đèn: 8 giờ/đêm; 10 – 12 đêm
Kỹ thuật chong đèn đầu vụ (T10-T11)
- Thời điểm: 10 giờ ngày/14 giờ đêm
- Mô hình lắp đèn: 2 hàng trụ cách nhau 2m
- Khoảng cách đèn: 2m
- Mật độ công suất: 14W/trụ
- Số đèn: 1400 đèn/ha
- Cường độ ánh sáng: 0.6 ÷ 1.3 µmol/m2/s
- Thời gian chong đèn: 8 giờ/đêm; 12 – 15 đêm.
Kỹ thuật chong đèn chính vụ (T12 – T1):
- Thời điểm: 9 giờ ngày/15 giờ đêm
- Khoảng cách: lắp đèn cách nhau 1,5m
- Mật độ công suất: 18W/trụ
- Số đèn: 1800 đèn/ha
- Cường độ ánh sáng: 0.9 ÷ 1.7 µmol/m2/s
- Thời gian chong đèn: 8 giờ/đêm; 16 – 20 đêm
Độ cao treo đèn
- Nên treo đèn ở độ cao 1 – 1,2m so với mặt đất.
Sử dụng đèn thay thế ánh sáng mặt trời mang lại hiệu quả rõ rệt về năng suất thanh long. Xem chi tiết ở bảng thống kê bên dưới.
4.2 Hiệu quả thắp đèn cho thanh long
So sánh hiệu quả chong đèn cho thanh long bằng đèn LED với đèn compact
Kết luận: Như vậy, khi dùng đèn LED chi phí đầu tư ban đầu cao hơn so với sử dụng đèn compact khoảng 29.000.000 đồng. Tuy nhiên, mỗi năm sẽ tiết kiệm được 44.928.000 đồng chi phí điện. Trong khi đó, tuổi thọ đèn LED lại gấp 2 – 5 lần đèn compact (tùy thương hiệu). Người dùng sẽ tiết kiệm được thêm khoản sửa chữa, thay thế hệ thống đèn nếu dùng đèn LED.
So sánh hiệu quả kinh tế thắp đèn LED cho thanh long so với bóng sợi đốt
Kết luận: Khi mua đèn LED thay cho bóng sợi đốt, chi phí ban đầu sẽ chênh lên khoảng 102.200.000 đồng. Tuy nhiên, mỗi năm người dùng sẽ tiết kiệm được 137.088.000 đồng. Như vậy, chỉ cần 1,3 năm đã thu hồi vốn đầu tư ban đầu. Tuổi thọ đèn LED cao gấp 15 – 50 lần bóng sợi đốt (tùy thương hiệu). Do đó, người dùng sẽ tiết kiệm được một khoản lớn chi phí sửa chữa, thay thế đèn khi sử dụng.
5. Cách chong đèn cho hoa đón Tết
Phương pháp trồng cây bằng ánh sáng nhân tạo đã được ứng dụng vào trồng hoa bán Tết ở nhiều tỉnh thành. Cách trồng này giúp hoa nở đẹp, màu sắc tươi sáng, bền, sản lượng cao.
5.1 Chiếu đèn cho hoa ra kịp Tết
- Thời điểm chong đèn: sau khi xuống giống 5 – 7 ngày
- Độ cao treo đèn: 1,5m tính từ mặt lá.
- Công suất đèn: 15 – 20W
- Mật độ bố trí đèn: 1 – 2m
- Thời gian thắp: 11 – 12 giờ/đêm; 30 – 45 ngày liên tục
- Thời điểm ngưng thắp: cây đạt độ cao 60 – 80cm (tắt đèn để cây ra hoa)
5.2 Cách chong đèn bẫy sâu bọ
- Số lượng đèn: mỗi sào sử dụng 4 – 5 đèn. Sử dụng đèn bắt côn trùng ngoài trời để tăng khả năng diệt sâu bọ
- Số liệu ghi nhận thực tế: mỗi đèn tiêu diệt được hơn 100 côn trùng, sâu bọ.
- Thời gian bẫy sâu bọ: 50 – 60 ngày.
- Cách bẫy: Lắp đèn có chóa sâu và đặt chậu nước bên dưới đèn. Sâu bọ, côn trùng thường bị thu hút bởi ánh sáng sẽ bám vào đèn. Sau đó, bị rơi xuống chậu nước bên dưới.
6. Cách kích nụ cho cây mai bằng chong đèn
- Thời điểm: sau khi đã tuốt lá mai già
- Thời gian thắp đèn: 7 – 8 giờ/đêm
- Cách thắp đèn: buổi tối nên đặt mai ở nơi kín gió, tránh mưa và thắp đèn để làm ấm cho mai ra nụ.
Ngoài việc thắp đèn, còn nhiều cách kích nụ cho mai như: bón phân sau khi tuốt hết lá già; tuốt lá mai để kích thích ra nụ đúng kỹ thuật; phun thuốc kích thích ra nụ; tưới nước ấm 30 – 40 độ C.
Trên đây là những giải đáp thắc mắc về khái niệm chong đèn là gì. Bên cạnh đó là những hướng dẫn kỹ thuật chong đèn cho một số loại cây trồng phổ biến. Thắp đèn đúng kỹ thuật giúp nâng cao sản lượng trong nông nghiệp hiệu quả. Gọi ngay hotline 0332599699 để được tư vấn bởi chuyên gia hoặc mua đèn LED chiếu cây chính hãng.
