Khí hậu nước ta là khí hậu nhiệt đới gió mùa, đa dạng và thất thường.
Tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm
Tính chất nhiệt đới:
Bình quân 1 m2 lãnh thổ nhận được một triệu kilô calo trong một năm.
Số giờ nắng đạt từ 1400 – 3000 giờ trong một năm.
Nhiệt độ trung bình năm của không khí đều vượt 21% trên cả nước và tăng dần từ bắc vào nam.
Tính chất gió mùa:
Khí hậu nước ta chia thành hai mùa rõ rệt, phù hợp với hai mùa gió.
Mùa đông có gió mùa Đông Bắc lạnh khô, mùa hạ có gió mùa Tây Nam và Đông Nam nóng ẩm.
Tính chất ẩm:
Lượng mưa trung bình năm lớn đạt từ 1500 – 2000 mm. Ớ những sườn núi đón gió biển và các khối núi cao, lượng mưa trung bình năm có thể lên đến 3500 – 4000 mm.
Độ ẩm không khí cao, trên 80%, cân bằng ẩm luôn luôn dương.
Tính chất đa dạng và thất thường
Khí hậu nhiệt đổi gió mùa ẩm của nước ta không thuần nhất trên toàn quốc, phân hóa mạnh mẽ theo không gian và thời gian, hình thành nên các miền và khu vực khí hậu khác nhau rõ rệt sau đây:
Miền khí hậu phía Bắc, từ dãy Bạch Mã (vĩ tuyến ) trở ra, có mùa đông lạnh, tương đốì ít mưa và nửa cuối mùa đông rất ẩm ướt; mùa hè nóng và mưa nhiều.
Miền khí hậu phía Nam, từ dãy Bạch Mã trở vào, có khí hậu cận xích đạo, nhiệt độ quanh năm cao, với một mùa mưa và một mùa khô tương phản sâu sắc.
Khu vực Đông Trường Sơn bao gồm phần lãnh thổ Trung Bộ phía đông dãy Trường Sơn, từ Hoành Sơn (vĩ tuyến ) tới Mũi Dinh (vĩ tuyến ) có mùa mưa lệch hẳn về thu đông.
Khí hậu Biển Đông Việt Nam mang tính chất gió mùa nhiệt đới hải dương.
Sự đa dạng của địa hình, nhất là độ cao và hướng của các dãy núi lớn đã góp phần quan trọng hình thành nhiều vùng khí hậu, nhiều kiểu khí hậu khác nhau.
Tính chất thất thường thể hiện rõ nhất trong chế độ nhiệt và chế độ mưa: năm rét sớm, năm rét muộn, năm mưa lớn, năm khô hạn, năm ít bão, năm nhiều bão,… do nhịp độ và cường độ gió mùa tạo ra. Gần đây có thêm các nhiễu loạn khí tượng toàn cầu: En Ninô, La Nina.
