Ung thư não là bệnh lý nguy hiểm, ngay cả khi khối u lành tính, do có thể gây chèn ép và ảnh hưởng đến chức năng thần kinh trung ương. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu ung thư não có vai trò quan trọng, giúp người bệnh được thăm khám, chẩn đoán kịp thời và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, nâng cao hiệu quả can thiệp.
Đau đầu kéo dài, chóng mặt, hay suy giảm trí nhớ – liệu bạn có đang vô tình xem nhẹ những dấu hiệu cảnh báo này? Hãy cùng tìm hiểu 7 dấu hiệu của ung thư não được chia sẻ dưới đây và thường xuyên khám tầm soát ung thư định kỳ.
1. Ung thư não là gì? Tại sao dễ nhầm lẫn với bệnh khác?
Tế bào phát triển bất thường trong não được gọi là khối u não. Não là một cơ quan quan trọng và có cấu tạo cực kỳ phức tạp, các bộ phận khác nhau của não sẽ chịu trách nhiệm về những chức năng khác nhau của hệ thần kinh.
Khối u não có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trong não hoặc hộp sọ, bao gồm tuyến yên, màng não, thân não và nhiều vị trí khác.
1.1 Các cấp độ ung thư não
Các khối u não được phân loại theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO 2021 dựa trên mức độ ác tính, tốc độ tăng trưởng, tiên lượng điều trị, cụ thể là:
- Cấp độ 1: khối u lành tính
- Cấp độ 2: tiền ung thư
- Cấp độ 3 và 4: ung thư não
Khối u não nguyên phát là các khối u có nguồn gốc từ não, còn khối u não thứ cấp – hay khối u não di căn là những khối u ác tính phát triển ở nơi khác trong cơ thể, di căn đến não qua máu và bạch huyết.
1.2 Bệnh ung thư thường lây lan đến não
- Ung thư đại trực tràng
- Ung thư vú
- Ung thư phổi
Hầu hết dấu hiệu ung thư não thường giống với triệu chứng của các bệnh lý thông thường như căng thẳng, rối loạn thần kinh hoặc vấn đề về thị lực. Chính vì thế, việc nhận biết sớm đóng vai trò quan trọng trong điều trị ung thư não.
2. 7 dấu hiệu ung thư não dễ bị nhầm lẫn
Các triệu chứng lâm sàng của u não thường gặp nhưng dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý thông thường khác, dẫn đến nguy cơ chẩn đoán muộn và giảm hiệu quả điều trị. Do đó, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh nên chủ động thăm khám bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá toàn diện và tư vấn cụ thể. Việc này không chỉ giúp phát hiện sớm các bất thường mà còn tránh tình trạng lo lắng quá mức – yếu tố có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng như đau đầu, buồn nôn, chóng mặt,…
2.1 Đau đầu kéo dài
Đau đầu là triệu chứng thường gặp của bệnh ung thư não xảy ra vào buổi sáng sớm, bao gồm tình trạng đau âm ỉ, sưng tấy, đau khi vừa ngủ dậy… Những triệu chứng tương tự như dấu hiệu ung thư não này sẽ giảm dần hoặc biến mất khoảng tầm vài giờ sau đó.
(*) Dễ nhầm lẫn với: Chứng đau đầu do căng thẳng, đau nửa đầu (migraine), hoặc xoang.
2.2 Buồn nôn và nôn mửa không rõ nguyên nhân
Buồn nôn hoặc nôn kéo dài, đặc biệt là khi không có các vấn đề về dạ dày có thể là đang báo hiệu về việc áp lực nội sọ tăng do khối u não. Các triệu chứng này có thể xảy ra bất cứ lúc nào, kể cả lúc bụng đói.
(*) Các triệu chứng nôn và buồn nôn do ung thư não có thể dễ bị nhầm lẫn với những bệnh lý tiêu hóa thông thường như đầy hơi, rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm hoặc thai kỳ. Tuy nhiên, mỗi nguyên nhân đều có đặc điểm riêng và thường đi kèm với những dấu hiệu đặc trưng khác. Do đó, không thể chỉ dựa vào triệu chứng nôn để xác định chính xác nguyên nhân. Việc thăm khám và đánh giá toàn diện bởi bác sĩ là rất cần thiết, đặc biệt trong những trường hợp nôn kéo dài, không liên quan đến bữa ăn – đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý thần kinh nghiêm trọng như u não.
2.3 Mất cân bằng hoặc chóng mặt
Triệu chứng giống với dấu hiệu ung thư não dễ nhận biết tiếp theo đó là tình trạng tay chân bị yếu, khả năng phối hợp cơ và khớp kém, cảm giác chóng mặt, mất thăng bằng, đi lại không vững. Trường hợp nặng còn dẫn đến liệt tứ chi một bên.
(*) Dễ nhầm lẫn với: Tình trạng hạ đường huyết, bệnh về tai trong hoặc tụt huyết áp. Tuy nhiên, cũng cần đánh giá phối hợp triệu chứng, tiền sử bệnh để đưa ra kết luận về nguyên nhân mất cân bằng, chóng mặt
2.4 Thay đổi thị lực hoặc thính giác
Khối u trong não tuỳ vị trí mà có thể ảnh hưởng đến dây thần kinh thị giác hoặc thính giác, dẫn đến các vấn đề đáng chú ý về thị lực, chẳng hạn như:
- Nhìn mờ hoặc nhìn đôi.
- Mất thị lực ngoại vi.
- Nhìn thấy những hình dạng lơ lửng hoặc tia sáng lóe lên.
(*) Dễ nhầm lẫn với: Cận thị, viễn thị, hoặc bệnh lý tai mũi họng thông thường.
2.5 Suy giảm trí nhớ và rối loạn nhận thức
Khối u não có thể ảnh hưởng đến trí nhớ và các khả năng nhận thức. Những thay đổi phổ biến gồm:
- Khó tập trung hoặc làm nhiều việc cùng lúc.
- Mất trí nhớ ngắn hạn.
- Bối rối khi thực hiện những nhiệm vụ đơn giản.
Nếu những thay đổi này làm suy giảm khả năng hoạt động của bạn hoặc kéo dài theo thời gian, chúng có thể là dấu hiệu ung thư não nghiêm trọng.
(*) Dễ nhầm lẫn với: Stress, rối loạn lo âu, bệnh alzheimer, …
2.6 Co giật hoặc động kinh
Co giật là một trong những triệu chứng đặc trưng của ung thư não, đặc biệt là ở người lớn không có tiền sử động kinh. Chúng xảy ra do khối u làm gián đoạn hoạt động của não. Co giật vì khối u não gây ra có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức, chẳng hạn như:
- Co giật hoặc giật cơ.
- Mất ý thức hoặc lú lẫn.
- Thay đổi về nhận thức giác quan, như cảm giác ngứa ran hoặc ảo giác.
(* Các nguyên nhân cũng gây triệu chứng tương tự: Hạ canxi máu, rối loạn thần kinh hoặc bệnh lý khác về não.
2.7 Yếu hoặc tê liệt tay chân một bên
Nếu khối u chèn ép vào các vùng não liên quan đến chức năng vận động hoặc cảm giác, có thể dẫn đến:
- Yếu một bên cơ thể, chẳng hạn như cánh tay hoặc chân.
- Cảm giác tê hoặc ngứa ran kéo dài.
Những triệu chứng này thường chỉ xảy ra cục bộ và tăng dần theo thời gian.
-
Việc chẩn đoán và điều trị khối u não có thể rất phức tạp và nhiều bệnh nhân có thể cảm thấy choáng khi lần đầu được chẩn đoán mắc khối u não. (Ảnh: The Brain Tumour Charity)
6. Các phương pháp điều trị ung thư não
Điều trị ung thư não bao gồm nhiều phương pháp khác nhau tùy theo loại khối u, vị trí và sức khỏe tổng thể của người bệnh. Các phương thức điều trị ung thư não phổ biến nhất đó là:
- Phẫu thuật: Một số trường hợp cần thực hiện phẫu thuật định vị bằng công nghệ tiên tiến để loại bỏ khối u (nếu xác suất thành công cao). Phương pháp này sử dụng hình ảnh 3D để nhắm mục tiêu chính xác và cắt bỏ mô khối u, tăng cường hiệu quả và giảm thời gian phục hồi.
- Xạ trị: Sử dụng tia phóng xạ để tiêu diệt hoặc giảm kích thước khối u.
- Hóa trị: Dùng thuốc để ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư.
- Liệu pháp điều trị đích và miễn dịch: Sử dụng thuốc nhắm đến các tế bào ung thư cụ thể mà không ảnh hưởng đến các mô lành.
Mỗi phác đồ điều trị ung thư não sẽ được cá nhân hóa dựa trên các yếu tố như loại khối u, kích thước, vị trí và sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Bên cạnh đó, với ung thư cấp độ cao, hoặc giai đoạn muộn, phương pháp điều trị ung thư đa mô thức được đánh giá là chiến lược hiệu quả nhất nhằm tăng khả năng chữa khỏi ung thư và duy trì chất lượng cuộc sống. Thế nên, khi xuất hiện triệu chứng giống với dấu hiệu ung thư não, bạn cần tìm hiểu và liên hệ bệnh viện uy tín chuyên chẩn đoán và điều trị các bệnh thần kinh nói chung và ung thư não nói riêng theo tiêu chuẩn Quốc tế, có nhiều giải pháp hỗ trợ bệnh nhân trong quá trình chiến đấu với bệnh tật.
7. Phòng ngừa và giảm nguy cơ ung thư não
Nếu bạn có tiền sử gia đình mắc bệnh u não hoặc hội chứng di truyền làm tăng nguy cơ phát triển khối u não, hãy chủ động khám tầm soát ung thư. Bác sĩ sẽ tư vấn và thực hiện quy trình sàng lọc bao gồm thăm khám, xét nghiệm hình ảnh hoặc xét nghiệm thần kinh để kiểm tra thị giác, thính giác, mức độ thăng bằng, khả năng phối hợp và phản xạ của bạn.
Việc sàng lọc ung thư không ngăn ngừa được các khối u não, nhưng sàng lọc có thể giúp tìm ra các khối u não đang ở giai đoạn đầu. Lúc này, tỉ lệ điều trị thành công sẽ rất cao. Ngoài ra, để phòng ngừa và giảm nguy cơ ung thư não, bạn nên chú ý đến biện pháp như:
- Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại và bức xạ.
- Duy trì lối sống lành mạnh: Ăn uống cân bằng, tập thể dục thường xuyên, tránh căng thẳng kéo dài.
8. Khi nào nên đi gặp bác sĩ?
Khi có một hoặc nhiều triệu chứng nghi ngờ giống với dấu hiệu ung thư não (kể trên) xuất hiện lâu ngày mà không rõ nguyên nhân. Đặc biệt chú ý nếu triệu chứng ngày càng nghiêm trọng hoặc không đáp ứng với các cách điều trị thông thường.
9. Kết luận
Mọi người ở mọi lứa tuổi đều có nguy cơ mắc bệnh ung thư não. Khối u não có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau, cũng như các dấu hiệu ung thư não cũng sẽ khác nhau. “Chìa khóa để biết được các triệu chứng của khối u thực sự phụ thuộc vào vị trí của nó”_ Tiến sĩ Theodore Schwartz , bác sĩ phẫu thuật thần kinh tại Trung tâm Não và Cột sống Weill Cornell cho biết
Ví dụ, nếu bạn có khối u gần phần não thực hiện nhiệm vụ điều khiển cánh tay hoặc thị lực, các triệu chứng có thể bao gồm yếu chân tay hoặc mờ mắt.
Chẩn đoán bệnh ung thư não cũng được thực hiện bằng cách kết hợp mô học với các phương pháp hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính (CT) và chụp cộng hưởng từ (MRI) cùng với các dấu hiệu sinh học. Nhận biết các dấu hiệu ung thư não có thể kịp thời chữa trị để tăng khả năng sống sót.
Điều này cũng góp phần cho thấy tầm quan trọng trong việc chủ động đến bệnh viện để khám tầm soát ung thư định kỳ. Vì thông qua quá trình sàng lọc ung thư sớm, bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ mắc ung thư não (nếu có). Chỉ cần bệnh đang còn ở giai đoạn mới khởi phát thì việc điều trị sẽ thuận lợi hơn nhiều.
Bác sĩ Basma M’Barek, Trưởng Trung tâm Điều trị Ung thư Hy Vọng tại Bệnh viện FV cũng không ít lần bày tỏ sự quan tâm về việc sàng lọc ung thư cho bệnh nhân, bà chia sẻ: “Thật đau lòng khi chứng kiến các bệnh nhân đến đây ở giai đoạn chỉ còn 20% cơ hội chữa khỏi bệnh”. Việc tầm soát ung thư định kỳ là vô cùng cần thiết để tăng cơ hội điều trị thành công, đội ngũ Bệnh viện FV luôn nỗ lực từng giây để cứu chữa cho bệnh nhân mắc ung thư dù ở giai đoạn nào đi nữa. Mục tiêu không chỉ chữa khỏi bệnh, kéo dài sự sống mà còn mang lại trải nghiệm tích cực cho bệnh nhân ngay tại bệnh viện.
Là một cơ sở y tế đa khoa đạt tiêu chuẩn quốc tế JCI, Bệnh viện FV tọa lạc tại số 06 Nguyễn Lương Bằng, khu đô thị Phú Mỹ Hưng, Quận 7, TP.HCM. Trung tâm Điều trị Ung thư Hy Vọng của bệnh viện FV cung cấp các dịch vụ chẩn đoán và điều trị ung thư tiên tiến sẵn sàng hỗ trợ bệnh nhân khám tầm soát ung thư định kỳ với cam kết về độ chính xác cao, chi phí hợp lý.
Đừng ngại liên hệ ngay Bệnh viện FV nếu bạn có nghi ngờ dấu hiệu ung thư não kể trên.
- Số điện thoại: (028) 35 11 33 33
- Website: https://www.fvhospital.com/vi/
Địa chỉ Bệnh viện FV: 6 Nguyễn Lương Bằng, Nam Sài Gòn (Phú Mỹ Hưng), Q7, Tp HCM
