Dĩa bầu luộc và lá rau hanh hao rất bắt mắt khi đã ngán thịt cá
Từng miếng bầu được cắt lát vừa phải, luộc chín tới, thêm thật nhiều lá hanh hao thơm dìu dịu, chấm với mắm nêm mằn mặn, cay cay là hương vị khiến tôi tha hương nhiều năm vẫn luôn khắc khoải.
Rau hanh hao – cái tên nghe thật mỹ miều mà tôi chỉ nghe trong sách vở. Còn ở Quảng Bình quê tôi, nó được gọi bằng cái tên thân thuộc – rau hao. Rau hao hợp với bầu đến lạ, thậm chí giàn bầu kết trái cũng là lúc những mầm hao xanh non dưới đất vươn lên. Hết mùa bầu, hanh hao cũng rủ nhau trốn sạch.
Rau hanh hao gần gũi và thân thuộc với dân quê tôi đến độ ngày xưa đứa con nít nào cũng biết. Ngày nay rau ít có, nhiều người nghe tên cũng không biết cái cây ra sao. Xưa rau mọc thành vườn, nhổ mãi không hết. Tôi thích mùi dịu nhẹ của cây nên hái cả cụm vào cắm đầy bình trang trí trong nhà. Nay người ta không nỡ nhổ mà chỉ khẽ bấm ngọn, ngắt lá để cây già, đơm hoa kết trái, đem vào cất, năm sau lại gieo vào đất.
Hanh hao cao vài tấc, lá mềm mại, xanh mướt. Vò nát một ngọn lá, mùi thơm dìu dịu xông lên cánh mũi, khác hẳn với các loại rau thơm hành ngò mà tôi đã từng ngửi. Khẽ nhấm nháp, cái vị ngòn ngọt tràn khắp khoang miệng rồi để lại dư vị lưu luyến đến tận cuống họng.
Bầu với rau hao có thể kết hợp với hải sản như nghêu, hàu, tôm… thành tô canh nóng hổi cho ngày rét mướt. Riêng tôi chỉ thích bầu luộc với hanh hao chấm mắm nêm. Tôi mê mẩn cái vị thanh mát của bầu, của ngọn hanh hao thơm dịu, cái vị mằn mặn của mắm quyện với tỏi ớt cay nồng.
Rau hanh hao có mùi rất thơm
Món này ngon vậy nhưng cách nấu lại đơn giản vô cùng. Bầu vào mùa non mướt, dài và lúc lỉu đầy giàn. Chỉ cần cắt một khoanh vừa ăn, còn nguyên trái cứ để trên cây, đến bữa sau lại ra vườn cắt tiếp cho đến khi hết. Dưới giàn bầu thể nào cũng có hanh hao, tôi hái vài ngọn mang vào, rửa sạch; xong xuôi, tôi dùng dao cẩn thận gọt hết vỏ bầu, rồi chẻ đôi, cắt thành từng miếng vừa ăn. Bắc nồi nước trên bếp thật sôi, thả từng miếng bầu vào, chờ sôi thì thả rau hanh hao vào rồi vớt ra. Tiếp đó, giã tỏi ớt với đường, thêm mắm nêm vào là có ngay chén nước chấm cay nồng đậm vị.
Kể cũng lạ, có mỗi món bầu luộc với lá hanh hao, thêm chén mắm nêm mà tôi ăn dường như không biết chán. Gắp một miếng bầu xen lẫn lá hanh hao, chấm ngập mắm rồi bỏ vào miệng. Cái vị cay nồng, mằn mặn của mắm nhanh chóng tràn cả khoang miệng; nhai khẽ, vị thanh mát của bầu, thơm dịu của lá hanh hao khiến thứ đồ ăn bình dân trở nên hấp dẫn lạ thường, ăn một miếng lại muốn ăn thêm.
Tôi nhớ món bầu luộc với lá hanh hao, có lẽ vì ngày xưa ấy còn nghèo khổ, cái ăn thiếu thốn hay vì tại niềm vui được quây quần bên gia đình đầm ấm, bên mẹ cha khiến tôi cứ nhớ mãi món ăn giản dị ấy.
Bây giờ, cuộc sống đổi thay, mâm cơm gia đình cũng phong phú, đa dạng hơn; nhưng món bầu luộc với hanh hao dân dã vẫn luôn khiến tôi thèm thuồng. Lấy chồng xa, phải chờ những dịp tết gần đây tôi mới thưởng thức lại món ăn này. Bên chén cơm gạo mới thơm lừng, bầu luộc hanh hao với chén mắm nêm lại trở thành mỹ vị nhân gian.
Huyền Nguyễn
