Năng suất là gì? Năng suất lao động tác động gì đến mức lương của người lao động? Sau đây PHÁP LUẬT DOANH NGHIỆP sẽ cùng giải đáp thắc mắc này qua bài viết sau:
1. Năng suất là gì?
Năng suất là một khái niệm kinh tế chỉ khả năng sản xuất ra sản phẩm hoặc dịch vụ của một đơn vị lao động trong một đơn vị thời gian nhất định.
Năng suất có thể được tính toán theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào mục đích sử dụng. Một số cách tính năng suất phổ biến như sau:
– Năng suất lao động: Là năng suất của một đơn vị lao động, được tính bằng sản lượng/lao động.
– Năng suất vốn: Là năng suất của một đơn vị vốn, được tính bằng sản lượng/vốn.
– Năng suất tổng hợp: Là năng suất của tất cả các yếu tố sản xuất, được tính bằng sản lượng /(lao động + vốn).
Bộ luật Lao động 2019 và văn bản hướng dẫn (có hiệu lực từ 18/9/2023)
Tác động của năng suất lao động tác động đến mức lương của người lao động (Ảnh minh họa – Nguồn từ internet)
2. Ý nghĩa và vai trò của tăng năng suất trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh
Tăng năng suất là một trong những mục tiêu quan trọng của mọi doanh nghiệp, tổ chức và quốc gia. Năng suất cao có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội, thể hiện ở các khía cạnh sau:
– Tăng năng suất giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh doanh. Khi năng suất tăng, doanh nghiệp có thể sản xuất ra nhiều sản phẩm hơn với cùng một lượng lao động và vốn, từ đó giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận.
– Tăng năng suất giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. Trong điều kiện cạnh tranh gay gắt hiện nay, doanh nghiệp nào có năng suất cao sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn, dễ dàng chiếm được thị phần và mở rộng sản xuất kinh doanh.
– Tăng năng suất giúp nâng cao thu nhập của người lao động. Năng suất cao dẫn đến sản lượng tăng, từ đó làm tăng nhu cầu về lao động. Doanh nghiệp cần tuyển dụng thêm lao động để đáp ứng nhu cầu sản xuất, từ đó tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người lao động.
– Tăng năng suất góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Năng suất cao giúp doanh nghiệp tăng sản lượng, từ đó làm tăng GDP của quốc gia. GDP tăng sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.
* Vai trò của tăng năng suất trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh:
Năng lực cạnh tranh là khả năng của doanh nghiệp, tổ chức hay quốc gia vượt qua các đối thủ cạnh tranh trên thị trường. Năng lực cạnh tranh được thể hiện thông qua các yếu tố như: chất lượng sản phẩm, giá cả, dịch vụ khách hàng, khả năng đổi mới sáng tạo,…
Tăng năng suất là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, tổ chức hay quốc gia. Năng suất cao giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó có thể cạnh tranh về giá cả và chất lượng với các đối thủ cạnh tranh.
Ngoài ra, tăng năng suất còn giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng đổi mới sáng tạo. Năng suất cao giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, từ đó tạo ra các sản phẩm mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.
Có thể thấy, tăng năng suất là một giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, tổ chức hay quốc gia. Để tăng năng suất, doanh nghiệp cần tập trung vào các giải pháp sau:
– Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho người lao động.
– Trang bị đầy đủ máy móc, thiết bị hiện đại.
– Sắp xếp công việc khoa học, hợp lý.
– Tạo môi trường làm việc thuận lợi, thoải mái.
– Việc nâng cao năng suất là một quá trình lâu dài và cần có sự nỗ lực của cả doanh nghiệp, người lao động và Chính phủ.
Như vậy, năng suất một trong những yếu tố quan trọng tác động tới sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong việc tạo ra những hàng hóa và dịch vụ chất lượng cao với giá thành rẻ đảm bảo sự tăng trưởng và lợi nhuận.
3. Năng suất lao động tác động gì đến mức lương của người lao động?
Tại khoản 3 Điều 91 Bộ luật lao động 2019 quy định mức lương tối thiểu được điều chỉnh dựa trên mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ; tương quan giữa mức lương tối thiểu và mức lương trên thị trường; chỉ số giá tiêu dùng, tốc độ tăng trưởng kinh tế; quan hệ cung, cầu lao động; việc làm và thất nghiệp; năng suất lao động; khả năng chi trả của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, tại khoản 1 Điều 95 Bộ luật lao động 2019 thì người sử dụng lao động trả lương cho người lao động căn cứ vào tiền lương đã thỏa thuận, năng suất lao động và chất lượng thực hiện công việc.
Năng suất lao động có mối quan hệ chặt chẽ với mức lương của người lao động. Năng suất lao động tăng sẽ dẫn đến sản lượng tăng, từ đó làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp. Để khuyến khích người lao động làm việc hiệu quả, doanh nghiệp sẽ tăng mức lương cho người lao động.
Ngoài ra, năng suất lao động còn tác động đến mức lương của người lao động thông qua thị trường lao động. Khi năng suất lao động tăng, người lao động có nhiều giá trị hơn đối với doanh nghiệp, từ đó có khả năng thương lượng mức lương cao hơn.
Có thể thấy, năng suất lao động là một yếu tố quan trọng quyết định đến mức lương của người lao động. Do đó, người lao động cần nâng cao năng suất lao động của bản thân để có thể được trả lương xứng đáng.
