Định nghĩa hạ thân nhiệt
Khi nhiệt độ cơ thể < 35°C sẽ được gọi là hạ thân nhiệt. Người bệnh cần được làm ấm bề mặt cơ thể như sưởi ấm, làm ấm tuần hoàn cơ thể…
Nguyên nhân hạ thân nhiệt
Hạ thân nhiệt xảy ra do cơ thể mất nhiệt quá nhiều so với khả năng sản sinh ra nhiệt của cơ thể. Hạ thân nhiệt xảy ra do thói quen sinh hoạt như: thời tiết lạnh, ngâm mình trong nước lạnh, ngâm nước lâu trong hồ bơi (dưới 25 độ C), say rượu, mặc quần áo ướt và gặp gió; hoặc do bệnh lý gây ra như: suy dinh dưỡng, bệnh tâm thần, Alzheimer, bệnh tim mạch, hạ đường huyết, động kinh và thiểu năng tuyến giáp
Dấu hiệu người bị hạ thân nhiệt
Cảm thấy lạnh và rùng mình liên tục, thấy cơ hể không đủ ấm;
Nổi da gà, môi thâm;
Người run lẩy bẩy hoặc nói lắp bắp;
Lúc đầu, người bệnh rét run dữ dội và biểu hiệu này sẽ chấm dứt khi thân nhiệt cơ thể dưới mức 31°C. Một khi thân nhiệt giảm thì các chức năng của hệ thần kinh trung ương bị rối loạn theo, con người thờ ơ, lẫn lộn, không còn cảm giác biết lạnh.
Sau khi rơi vào ảo giác, người bệnh dần hôn mê, hai tròng đen mắt không còn phản xạ.
Cuối cùng, người bệnh ngừng thở ngừng tim và tử vong.
Nhiệt độ bao nhiêu thì gọi là hạ thân nhiệt?
Hạ thân nhiệt xảy ra khi nhiệt độ cơ thể xảy ra bất thường và bắt đầu xuống thấp dưới 35°C (nhiệt độ này khi đo ở hậu môn). Do đó, nhiều trẻ bị hạ thân nhiệt dưới 36 độ C cũng cần phải theo dõi sát. Hiện nay, tùy vào nhiệt độ của cơ thể khi bị hạ mà mức hạ thân nhiệt được chia ra các mức sau:
Hạ thân nhiệt nhẹ: 35-34°C
Hạ thân nhiệt trung bình: 34-32°C
Hạ thân nhiệt nặng: 32-25°C
Hạ thân nhiệt nguy kịch: dưới 25°C
Cách cứu người hạ thân nhiệt
Khi phát hiện bệnh nhân hạ thân nhiệt phải gọi ngay cho xe cấp cứu để đưa người bệnh đến cơ sở y tế. Trong khi chờ đợi lực lượng y tế đến, cần giúp nạn nhân:
Cởi bỏ lớp quần áo ướt cho nạn nhân và thay bằng quần áo khô ráo.
Sưởi ấm: Đắp nhiều lớp chăn khô hoặc áo choàng, sưởi ấm bằng nệm nước ấm và đặt nạn nhân nằm ở những nơi tránh gió lùa, che kín đầu.
Cho nạn nhân uống nước ấm hoặc uống cháo nóng, thức uống không chứa caffein;
Theo dõi nhịp thở của nạn nhân để có thể hà hơi thổi ngạt kịp lúc khi có biểu hiện thở chậm hoặc nông trầm trọng;
Không nên chườm nóng trực tiếp hoặc dùng đèn sưởi, nệm sưởi làm ấm, không cố làm ấm tay và chân vì sẽ đẩy máu lạnh về tim, phổi dẫn đến hạ thân nhiệt trung tâm và tử vong;
Không chà xát, xoa bóp quá mạnh để tránh nguy cơ ngừng tim.
Khi đã đến cơ sở y tế và tình trạng bệnh nặng, nhân viên y tế sẽ sử dụng phác đồ điều trị hạ thân nhiệt như: cần hô hấp nhân tạo bằng cách đặt nội khí quản khi có giảm thông khí nặng và rối loạn ý thức. Đồng thời, truyền dịch bicarbonat, dung dịch điện giải, máu hoặc plasma tùy nguyên nhân hạ thân nhiệt, thận trọng và truyền dịch từ từ. Sau đó có thể hút dạ dày hoặc đặt ống thông hậu môn để chống liệt ruột cơ năng. Chú ý, không dùng thuốc co mạch vì sẽ làm cản trở ngoại biên dễ gây phù phổi cấp.
