Khái niệm Growth, Growth Hacking hay Growth Marketing được bắt đầu khoảng từ năm 2010 nhưng đến nay đã trở thành một từ khoá khá hot cho nhiều bạn đang có định hướng làm Product và làm Marketing trong các công ty startup và tập đoàn công nghệ.

Dù vậy, có thể nói ở Việt Nam, nếu các bạn muốn tìm nơi “học nghề” Growth sẽ không có quá nhiều nơi có nguồn học được hệ thống hoá một cách chuẩn chỉnh.

Số lượng người làm Growth trên thị trường tuy có nhưng kinh nghiệm của họ cũng vô dùng đa dạng:

Bản chất chữ “Growth” cũng có thể có nghĩa là bất cứ ai làm gì liên quan đến tăng trưởng cũng có thể nói họ đang làm Growth, dù là Sales, Ops, Product hay Marketing. Người làm Growth cũng có thể có title từ Founder, CEO, General Manager, đến Head/Manager đến Specialist.

Với kinh nghiệm của một người làm Growth nhiều năm nhưng lại đến từ việc làm cho công ty công nghệ (YouTube, Cambly), tôi đánh giá kinh nghiệm của tôi không làm growth ở giai đoạn sơ khai 0-1 bởi vì nguồn lực của những nơi tôi đã làm thì họ đã có engineering và product teams để xây và launch sản phẩm và tính năng, có ngân sách, có người dùng tương đối. Nên Growth ở những bên này đã ở giai đoạn 1-10 (startup series A/B) hay 10-100 (corporate).

Thế nên tôi mới quyết định có một buổi podcast phỏng vấn anh Tiến Phạm, Head of Growth & Marketing tại ngân hàng số Timo vì tôi muốn tìm hiểu:

• Làm Growth giai đoạn 0-1 thì anh đã bắt đầu ra sao?

• Nếu một bạn ở Việt Nam mà chưa có kinh nghiệm làm việc thì học làm Growth như thế nào?

Quan điểm và tư duy làm Growth của anh Tiến thì tôi đánh giá rất cao là một góc nhìn mới lạ, khác biệt mà lại rất dễ hiểu, gần gũi với người Việt.

Tôi highly recommend các bạn dành chút thời gian nghe chia sẻ của anh Tiến bởi mời high-profile speaker như anh cũng không dễ, mà người ta chịu chia sẻ thì cũng khoai nên cơ hội đến các bạn đừng bỏ qua nhé.

1. Thị trường chính là người thầy vĩ đại nhất

Từ bỏ tư duy tìm kiếm người thầy truyền thống: Anh Tiến chia sẻ rằng trước đây, giống như nhiều người trẻ khác, anh từng mong đợi người thầy của mình sẽ là một người quản lý hay anh chị đi trước có kinh nghiệm. Tuy nhiên, sau này anh không còn tư duy đi tìm một người thầy nào nữa.

Trong khi những người khác có thể tranh cãi về các quy tắc, sách vở hay quan điểm cá nhân, anh Tiến “biết rõ chuyện gì nó là đúng bởi vì thị trường nói cho anh biết mà nó không sai được”. Anh nhận thấy mình “lên trình độ một cách thần tốc”. Lý do chính là vì anh có người dạy là thị trường.

2. Nhìn cách thế giới vận hành và đặt câu hỏi Tại Sao?

Hiểu cách thế giới vận hành thực sự:

Anh Tiến nhấn mạnh rằng “quá trình làm growth là quá trình tìm được ra cách thế giới thực sự vận hành”. Điều này có nghĩa là phải nhìn xuyên qua những cách vận hành bề mặt, những quy tắc truyền thống, để hiểu được bản chất thật sự của sự việc.

Tư duy đặt câu hỏi “Tại sao” và nhìn nhận “thế giới vận hành thực sự” đóng vai trò cốt lõi trong việc giải quyết vấn đề tăng trưởng, đặc biệt là trong lĩnh vực marketing và các công ty công nghệ. Anh Tiến Phạm nhấn mạnh rằng đây là những kỹ năng nền tảng cho mọi người làm growth.

Điều này đòi hỏi phải nhìn vào cách cả ngành đó – bao gồm khách hàng, công ty và các thực thể – tương tác với nhau như thế nào, chứ không chỉ nhìn vào nỗi đau của người dùng.

Đặt câu hỏi “Tại sao” để khám phá gốc rễ vấn đề:

Vấn đề lớn nhất trong kinh doanh là nhiều người chỉ “làm” mà không đặt câu hỏi “tại sao lại làm như vậy”.

Tư duy này khuyến khích chia một sự việc thành nhiều bước nhỏ và đặt câu hỏi “tại sao” cho từng bước đó.

Tư duy “tại sao” giúp tinh chỉnh và tối ưu hóa quy trình. Anh Tiến đã áp dụng điều này vào cả những vấn đề trong cuộc sống hàng ngày, như việc tối ưu lịch trình để học thêm kỹ năng sau giờ làm, bằng cách đặt câu hỏi “tại sao” về từng bước của lịch trình hiện tại và tìm cách cải thiện nó.

3. Tối ưu hóa và tìm cách vận hành khác biệt (phi truyền thống)

Sự thật chúng ta cần hiểu:

Vì sao công ty nhỏ có sản phẩm mới và ít ngân sách không có lợi thế trong cách vận hành truyền thống:

Anh Tiến nêu rõ rằng khi một công ty nhỏ có ít ngân sách và một sản phẩm “mà nói trắng là nó cũng chỉ hơi hơi hay hay thôi và chúng ta không có tiền”, thì việc vận hành theo cách truyền thống sẽ không hiệu quả. Cách thế giới vận hành truyền thống thường bao gồm các phương pháp như chạy Facebook Ads, Google Ads, booking KOC/KOL và người nổi tiếng.

Buộc phải tìm cách vận hành “hoàn toàn kiểu khác”: Vì các phương pháp truyền thống này thường tốn kém và không mang lại hiệu quả cao cho sản phẩm không quá nổi bật, các công ty này “sẽ phải vận hành theo một cách mà thế giới hoàn toàn kiểu khác”. Đây chính là lúc tư duy và các giải pháp của Growth Marketing trở nên cần thiết, bởi nó tập trung vào việc tìm kiếm các đòn bẩy phi truyền thống để đạt mục tiêu tăng trưởng.

Công cụ và giải pháp “phi truyền thống”: Anh Tiến đã nhận ra “sức mạnh của digital marketing rất là đặc biệt” và quyết định theo đuổi ngành Growth vào khoảng năm 2017 khi phải giải quyết những bài toán tăng trưởng đặc biệt cho Cốc Cốc. Anh nhận thấy các giải pháp để giải quyết những bài toán này là “phi truyền thống” và không theo các lý thuyết marketing quen thuộc.

Sau khi chia nhỏ các bước của việc thế giới vận hành và đặt câu hỏi “tại sao”, hãy tìm cách tối ưu từng bước hoặc thậm chí bỏ qua những bước không cần thiết.

Mục tiêu là làm cho sản phẩm/quy trình vận hành khác biệt, cải thiện hay đột phá hơn so với cách bình thường người ta vẫn nghĩ.

4. Cách nhanh nhất để giết chết một startup là thử nghiệm không tập trung

Các startup thường biết nguyên tắc thử sai (testing) nhưng lại thiếu sự cân bằng giữa “thử nhiều cách” và “tập trung”. Với nguồn lực hạn chế, thử nhiều cách không tập trung sẽ “giết chết” startup.

Tiêu chí để lựa chọn ý tưởng thử nghiệm:

Độ kỹ của việc làm homework của chủ ý tưởng: Tiêu chí này quan trọng hơn những yếu tố dễ dàng hay rủi ro thấp, vì nó thể hiện sự tìm hiểu sâu sắc.

Khả năng tái sử dụng (reusability) nếu thất bại: Một ý tưởng dù thất bại nhưng nếu kết quả của nó có thể trở thành nền tảng cho những thử nghiệm hoặc ý tưởng tiếp theo thì vẫn nên được ưu tiên.

Khi có những tiêu chí như vậy và tư duy “vừa test vừa tập trung”, vấn đề balance giữa test và commercial value sẽ không còn nữa, mà trở thành một “vòng tỉ lệ thuận”: test càng nhiều (có định hướng) thì khả năng tạo ra commercial value càng lớn. Vấn đề lớn nhất khi đó không phải là quá nhiều thứ để test, mà là không có gì để test.

5. Quy tắc này áp dụng ở cả công ty to lẫn startups:

Đây là một yếu tố cực kỳ quan trọng mà các nhà làm Growth cần nhận thức rõ để tối ưu hóa hiệu quả các hoạt động thử nghiệm và tăng trưởng.

Trong tư duy Growth Marketing của anh Tiến Phạm, “sự chú ý của lãnh đạo” được coi là một nguồn lực “luôn luôn ít” và “rất hạn chế”, bất kể quy mô của công ty là “to hay nhỏ”.

Anh Tiến nhấn mạnh rằng “ý chí và năng lượng của lãnh đạo là một thứ rất hạn chế”. Điều này có nghĩa là số lượng các thử nghiệm (tests) và các dự án được lãnh đạo quan tâm và đầu tư nguồn lực thực tế (ví dụ như tiền bạc, nhân sự, thời gian) luôn có giới hạn.

Tầm quan trọng đối với thành công của các thử nghiệm: Các thử nghiệm cần sự kiên trì và nguồn lực để đạt được kết quả. Khi sự chú ý của lãnh đạo là hữu hạn, việc họ lựa chọn tập trung vào test nào trở nên “cực kỳ quan trọng”. Nếu một test không nhận được sự quan tâm cần thiết, khả năng thành công của nó sẽ bị ảnh hưởng.

Tóm lại

Phương pháp giải quyết bài toán Growth của anh Tiến Phạm là một sự kết hợp giữa tư duy phản biện sâu sắc, khả năng nhìn nhận bản chất vấn đề, thử nghiệm liên tục dựa trên phản hồi thị trường, và sự linh hoạt trong việc áp dụng các giải pháp phi truyền thống để đạt được mục tiêu tăng trưởng.

Để xem đầy đủ các ví dụ thực tế tại công ty và đời sống mà anh Tiến đã áp dụng các bài học Growth thì các bạn có thể dành thời gian xem video đầy đủ buổi nói chuyện của tôi và anh Tiến trên YouTube:

Nếu bạn thấy nội dung này hữu ích, hãy chia sẻ và reply cho tôi biết nhé.